X
تبلیغات
کتابداری و اطلاع رسانی

کتابداری و اطلاع رسانی

وبلاگ تخصصی کتابداری و اطلاع رسانی

مراکز تحت پوشش کاوش

کاوش علاوه بر اينکه جامع ترين نرم افزار کتابخانه اي کشور مي باشد، فراگيرترين آن نيز مي باشد و در بين نرم افزارهاي کتابخانه اي بيشترين تعداد استفاده کننده از نرم افزارها متعلق به کاوش است و در ذيل برخي از مراکزي که محصولات مختلف کاوش را در اختيار دارند فهرست گرديده اند.


 

کتابخانه آستان مقدس حرم امیرالمؤمنین(ع) در نجف اشرف(مکتبة الروضة الحيدرية)

کتابخانه آستان مقدس حرم سیدالشهداء(ع) در کربلا(مکتبة الروضة الحسینیة)

36  کتابخانه وابسته به آستان قدس رضوي در سراسر کشور

8000  کتابخانه و مرکز فرهنگی استان تهران

(با تسهیلات ويژه سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران)

77  کتابخانه وابسته به مرکز مديريت حوزه هاي علميه خواهران قم

500  كتابخانه عمومي در سراسر كشور

(تحت پوشش دبيرخانه هيات امناي كتابخانه هاي عمومي كشور)

120  کانون فرهنگی هنری  در سراسر كشور

(وابسته به شورایعالي‌ هماهنگي ‌و نظارت بركانونهاي فرهنگي هنري مساجد كشور)

77  كتابخانه و فرهنگسرای وابسته به سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران

10  مركز وابسته به بنياد حفظ آثار و ارزشهاي دفاع مقدس

15  مرکز فرهنگی در شهرستان بم

(با همکاری صندوق کودکان سازمان ملل متحد - یونیسف)

و صد‏ها کتابخانه در کشورهای حوزه ‏ی خلیج فارس

 

فهرست مراکز

وزارت آموزش و پرورش

وزارت نيرو

وزارت نفت

وزارت جهاد کشاورزي

وزارت امور اقتصاد و دارايي و بانكها

وزارت کار و امور اجتماعي

وزارت صنايع و معادن

وزارت راه و ترابري

نيروهاي مسلح

ساير موسسات، شركتها و نهادها

مراکز مذهبي

نهاد رهبری و موسسات وابسته

مجمع تشخيص مصلحت نظام

سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران

قوه قضاییه

قوه مقننه

قوه مجریه

وزارت کشور

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

وزارت علوم تحقيقات و فناوري - وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي

 

مراکز مذهبي

آستان قدس رضوي
بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي،

روزنامه قدس خراسان، کتابخانه آيت الله حاج شيخ عباس تربتي مشهد، کتابخانه آيت الله حاج شيخ مجتبي قزويني مشهد، کتابخانه آيت الله حاج شيخ هاشم قزويني مشهد، کتابخانه تخصصي موزه امام رضا(ع) مشهد، کتابخانه جامع گوهرشاد مشهد، کتابخانه حسينيه امام رضا(ع) مشهد، کتابخانه سيار و تلفني مشهد، کتابخانه مجتمع فرهنگي هنري امام خميني مشهد، کتابخانه محمديه مشهد، کتابخانه مسجد الرضا(ع) مشهد، کتابخانه مسجد امام صادق(ع) مشهد، کتابخانه مسجد بزرگ امام رضا(ع) مشهد، کتابخانه مسجد پيغمبر اکرم(ص) مشهد، کتابخانه مسجد جواد الائمه(ع) مشهد، کتابخانه مسجد زينبيه مشهد، کتابخانه مسجد قبا مشهد، کتابخانه آيت الله بروجردي بروجرد، کتابخانه امام رضا(ع) بيرجند، کتابخانه آيت الله حکيم تهران، کتابخانه باغ ملک آباد مشهد، کتابخانه علي بن موسي الرضا(ع) رفسنجان، کتابخانه مجتمع فرهنگي جواد الائمه(ع) رفسنجان، کتابخانه مرتضوي رفسنجان، کتابخانه مسجد امام رضا(ع) سرخس، کتابخانه علامه شيخ شوشتري شوشتر، کتابخانه امامزاده حسين بن موسي الکاظم(ع) طبس، کتابخانه شهيد مدرس کاشمر، کتابخانه شيخ هرندي کرمان، کتابخانه آيت الله جليلي کرمانشاه، معاونت امور کتابخانه هاي آستان قدس رضوي، بخش ساماندهي و آماده سازي مواد، کتابخانه مروج يزد، کتابخانه وزيري يزد، کتابخانه مسجد امام سجاد(ع) مشهد، کتابخانه روستاي محمد آباد طبس، کتابخانه مسجد ثامن الائمه مشهد،

حوزه هاي علميه
مرکز مديريت حوزه هاي علميه خواهران قم، مديريت مدارس و حوزه‌هاي عليمه خارج از کشور، حوزه علميه بنت الهدي قم، مدرسه عالي شهيد مطهري، مرکز مديريت حوزه هاي علميه خواهران قم - دفتر مطالعات و تحقيقات زنان، حوزه علميه آيت الله خويي مشهد، حوزه علميه زينب کبري(س) تهران، حوزه علميه منتظريه حقاني قم، حوزه علميه امام خمبني گرگان، حوزه علميه دارالعلوم زاهدان، حوزه علميه نجف آباد، حوزه علميه نرجس(س) مشهد، حوزه علميه محمديه زابل، حوزه علميه انوارالعلوم خيرآباد، حوزه علميه حضرت خديجه تهران، حوزه علميه الزهرا (س)، حوزه علميه احناف خواف، مجتمع ديني بستک هرمزگان، حوزه علميه رشاد،


 

سایر موسسات مذهبي و دين پژوهي
آستان حضرت عبدالعظيم(ع)،آستان امامزاده صالح(ع) تجريش، آستان امام زاده جعفر(ع) يزد، کانون اسلامي انصار (کتابخانه تخصصي و صنعتي، اميرآباد، پيروزي)، کانون انديشه اسلامي کرمان، کتابخانه مکتب وليعصر(عج)، موسسه عترت فاطمي(س)، حسينه مکتب الزهرا(س)، موسسه مطالعات و تحقيقات اسلامي قم، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني قم، موسسه قرآني تفسير جوان، موسسه تحقيقاتي امام رضا(ع)، موسسه در راه حق قم، موسسسه فرهنگي جعفري قم، موسسه پارسا قم، موسسه پژوهشهاي قرآني قم، موسسه فرهنگي حضرت ولي عصر(عج) تبريز، موسسه نباء، مهد قرآن كريم، بنياد عاشورا مشهد، حسينيه حضرت ابوالفضل(ع) دامغان، انجمن اسلامي لندن،

سازمان تبليغات اسلامي
سازمان تبليغات اسلامي تهران، سازمان تبليغات اسلامي قم، حوزه هنري تهران، حوزه هنري قم، حوزه هنري قزوين، معاونت امور فرهنگي و تبليغ سازمان تبليغات اسلامي قم، دفتر ادبيات و هنر مقاومت (کتابخانه جنگ)، سازمان اوقاف و امور خيريه تهران،

مساجد
مسجد جامع نارمک، مسجد نبويه قزوين، مسجد حضرت مهدي(عج)، مسجد امام حسين(ع)، مسجد المهدي(عج)، مسجد شهيد مطهري اصفهان، مسجد امام حسن عسکري(ع)، مسجد الشهدا تهران، مسجد جامع قرچک، کتابخانه امام خميني مسجد الزهرا(س)، مسجد حضرت قائم(عج)، مسجد حضرت فاطمه(س) قم سالاريه، مسجد الجواد(ع) تهران، مسجد احمديه (حوزه علميه شرق تهران)، مسجد صاحب زمان(عج)، مسجد امام حسين(ع) ابرکوه يزد، مسجد امام علي(ع) کرج، مسجد حضرت ابوالفضل، مسجد النبي نارمک (برادران، خواهران)، مسجد محمد رسول ا... قزوين، کتابخانه مسجد اعظم قلعه نو، مسجد جامع اميرالمؤمنين(ع)، کتابخانه شهيد فهميده مسجد مسلم بن عقيل(ع)،

 

نهاد رهبري و موسسات وابسته

نمايندگي رهبري در دانشگاهها

دفتر نمايندگي مقام معظم رهبري در امور اهل سنت قم

موسسه حفظ و نشر آثار امام

مرکز اسناد انقلاب اسلامي

 

مجمع تشخيص مصلحت نظام

 

سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران

آرشيو سيما

آرشيو صدا

صدا و سيماي مرکز مازندران

 

قوه قضاييه

سازمان ثبت احوال کشور

كتابخانه و مركز اسناد کاخ دادگستري تهران

 

قوه مقننه

ساختمان اصلي مجلس

مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي (کتابخانه فارابي)

 

قوه مجريه

نهاد رياست جمهوري (دفتر معاونت)، سازمان ملي جوانان، دفتر خدمات حقوقي بين الملل نهاد رياست جمهوري، فرهنگستان علوم، سازمان اسناد و مدارک علمي،

وزارت کشور

استانداري ها
استانداري خراسان رضوي، استانداري اردبيل، استانداري آذربايجان شرقي، استانداري خوزستان، استانداري يزد،

شهرداري ها
مرکز مطالعات برنامه ريزي شهري وزارت کشور (سازمان شهرداري هاي کشور)، شهرداري مشهد، فرهنگسراي غدير مشهد، شهرداري شهر کرد، كتابخانه لويزان شهرداري منطقه 4 تهران، شهرداري منطقه 6 تهران، شهرداري کانون نور، اداره تشکيلات و آموزش شهرداري تهران، سازمان حمل و نقل و ترافيک شهرداري تهران، حوزه معاونت شهر سازي و معماري شهرداري تهران، شرکت پردازش و برنامه ريزي شهري (GIS)، سازمان زيباسازي شهر تهران، شرکت راه آهن شهري تهران و حومه (مترو)، شرکت واحد اتوبوسراني تهران و حومه، کتابخانه مشق جوان، فرهنگسراي شاهين شهر اصفهان، فرهنگسراي گلستان کرج، موزه حيات وحش دارآباد، شوراي اسلامي شهر تهران

سازمان فرهنگي و هنري شهرداري تهران
کتابخانه دارآباد، کتابخانه اميرکبير، کتابخانه دکتر عظيمي، کتابخانه علامه طرشتي، کتابخانه مولانا، کتابخانه علامه اميني، کتابخانه استاد شهريار، کتابخانه ارسباران (فرهنگسراي هنر)، کتابخانه شيخ اشراق (فرهنگسراي طبيعت)، کتابخانه حکيميه، کتابخانه شيخ هادي نجم آبادي (فرهنگسراي معرفت)، کتابخانه شيخ فضل الله نوري (خانه فرهنگ نور)، کتابخانه کوثر (خانه فرهنگ آيه)، کتابخانه علامه جعفري، کتابخانه سرو (فرهنگسراي بانو)، کتابخانه انديشه (فرهنگسراي مدرسه)، کتابخانه گلستان (فرهنگسراي خانواده)، کتابخانه دکتر شهيدي، کتابخانه فرزانگان (کودک و نوجوان - فرهنگسراي انقلاب)، کتابخانه معرفت، کتابخانه حزين لاهيجي، کتابخانه علامه طباطبائي، کتابخانه استاد معين (خانه فرهنگ وردآورد)، کتابخانه مهرآباد، کتابخانه عطار نيشابوري (فرهنگسراي علوم)، کتابخانه تهرانشناسي (فرهنگسراي انقلاب)، کتابخانه قديريان، کتابخانه آيت الله طالقاني، کتابخانه خواجوي کرماني، کتابخانه فردوسي، کتابخانه امام خميني (فرهنگسراي سالمند)، کتابخانه ابن سينا، کتابخانه جوان (فرهنگسراي جوان)، کتابخانه هاشم آباد، کتابخانه شهيد فهميده (فرهنگسراي بهمن)، کتابخانه دکتر حسابي، کتابخانه بهاران (فرهنگسراي اقوام)، کتابخانه قائم(عج)، کتابخانه فجر (بوستان مينا)، کتابخانه بعثت، کتابخانه آفتابگردان (فرهنگسراي انقلاب)، کتابخانه رازي، کتابخانه استاد محمود حکيمي (فرهنگسراي نوجوان)، کتابخانه فردوس، کتابخانه ميثاق، کتابخانه مشارکتي رعد، کتابخانه ابيانه، کتابخانه تلاش، کتابخانه جهان آرا، کتابخانه آيت الله ايرواني، کتابخانه IT (فرهنگسراي IT)، کتابخانه موزه امام علي(ع)، کتابخانه گلستان اقدسيه، کتابخانه سوره (فرهنگسراي پايداري)، کتابخانه شيخ مفيد، کتابخانه سلامت، کتابخانه پرتو، کتابخانه پندار، کتابخانه لويزان، کتابخانه شمس تبريزي، کتابخانه اميد، کتابخانه هدي (قرآن)، کتابخانه رضوانه، كتابخانه مجتمع فرهنگي هنري فجر، فرهنگسراي شهر، کتابخانه بقيه الله، کتابخانه ولا، موسسه آينده روشن، کتابخانه سلامت، کتابخانه شکوفه هاي اميد، کتابخانه عمومي شيخ صدوق (شهرسالم 1)، کتابخانه شيخ کليني (شهر سالم 2)،

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي
سازمان حج و زيارت، مرکز آموزش نيروي انساني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، مرکز تحقيقات فرهنگي ارشاد، دفتر مجامع و فعاليتهاي فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، خانه فرهنگ ايران در اتريش، خانه فرهنگ ايران در فرانسه، بنياد سينمايي فارابي، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، بنياد انديشه اسلامي، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي قم، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي تهران، مرکز ادبيات داستاني، کميته بررسي و انتخاب کتاب کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان، انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، دانشنامه بزرگ فارسي، مجتمع فرهنگي نور قم، کتابخانه تخصصي تاريخ يزد، کتابخانه حافظ شناسي شيراز،

سازمان ميراث فرهنگي
سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري کشور (تهران)، اداره کل ميراث فرهنگي و گردشگري خراسان، اداره کل ميراث فرهنگي و گردشگري همدان، موزه ملي ايران باستان، موزه هنرهاي معاصر، نمايشگاه و موزه قرآن، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري يزد، اداره ميراث فرهنگي و گردشگري اصفهان،

 

دبيرخانه هئيت امناي کتابخانه هاي عمومي کشور
ارشاد خراسان، ارشاد ياسوج، ارشاد ساري، کتابخانه ملي کرمان، کتابخانه عمومي علوي سبزوار، کتابخانه امام خميني ارشاد قزوين، ارشاد ني ريز (کتابخانه مرکزي)، کتابخانه عمومي کوثر نور ني ريز، کتابخانه عمومي شهرکرد، کتابخانه شهيد رجائي اهواز، کتابخانه عمومي علامه رفيعي قزوين، کتابخانه عمومي فاطميه(س) کرج، کتابخانه عمومي علامه حلي، کتابخانه عمومي چمران، کتابخانه عمومي شهيد آيت، کتابخانه عمومي شهيد بهشتي،

 

اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي آذربايجان شرقي
ارشاد مراغه، کتابخانه ملي تبريز، ارشاد مرند، کتابخانه برويزي، کتابخانه عمومي شهريار، کتابخانه عمومي ملکان، کتابخانه مرکزي تبريز، کتابخانه مرکزي (کتب چاپي سنگي)، کتابخانه عمومي کوثر مرند، کتابخانه مرکزي (چاپي فارسي)، کتابخانه عمومي ترک، کتابخانه عمومي نظر کهريزي، کتابخانه عمومي تربيت (چاپ سنگي)، کتابخانه عمومي حکيم نباتي، کتابخانه عمومي بخشايش، کتابخانه عمومي خاروانا، کتابخانه مرکزي (ترکي)، کتابخانه عمومي بنات (برادران)، کتابخانه عمومي بارنج، کتابخانه شهيد مطهري، کتابخانه عمومي بنات (خواهران)، کتابخانه مرکزي (کتب عربي)، کتابخانه مرکزي (کتب خطي)، کتابخانه مرکزي (کتب اهدايي)، کتابخانه عمومي دريان، کتابخانه حوزه علميه تبريز، کتابخانه عمومي ورزقان، کتابخانه عمومي کذر شهر، کتابخانه عمومي باسمنج، کتابخانه عمومي سردرود، کتابخانه عمومي شيخ محمود شبستري، کتابخانه عمومي خدا آفرين، کتابخانه عمومي تخصص فرهنگ و ادب، کتابخانه عمومي ممقان، کتابخانه عمومي تخصصي هنر، کتابخانه عمومي ايلخچي، کتابخاانه عمومي خواجه، کتابخانه عمومي خسرو شهر، کتابخانه عمومي کليبر (خواهران)، کتابخانه امام باقر العلوم (زندان)، کتابخانه عمومي هريس، کتابخانه عمومي بامچي 1، کتابخانه عمومي کشکسراي مرند، کتابخانه عمومي بستان آباد، کتابخانه عمومي هرزند، کتابخانه عمومي زرند، کتابخانه عمومي لاريجان، کتابخانه عمومي شربياني، مجتمع فرهنگي هنري آذر شهر، کتابخانه عمومي آيش احمد، کتابخانه عمومي علامه اميني سراب، کتابخانه عمومي جلفا، کتابخانه عمومي سراب شماره 2، کتابخانه عمومي هدي شهر، کتابخانه عمومي هشترود 2، کتابخانه عمومي چشم انداز، کتابخانه عمومي آزاده شهيد خليل فاتح، کتابخانه عمومي امام باقرالعلوم قرا ملک، کتابخانه عمومي مهربان، کتابخانه عمومي مولان، کتابخانه عمومي تحمين قبد، کتابخانه عمومي جعفريه، کتابخانه عمومي هشترود(برادران)، کتابخانه عمومي سراب، کتابخانه عمومي دوزدوزان، کتابخانه عمومي تيمور لو، کتابخانه عمومي فرگوش، کتابخانه عمومي يکان کهريز، کتابخانه عمومي يامچي 2، کتابخانه عمومي ترکمنچاي، کتابخانه عمومي ليلان، کتابخانه عمومي فردا نماج، کتابخانه عمومي بستان آباد، کتابخانه عمومي مرکزي لاتبن، کتابخانه ميرک، کتابخانه عمومي پارک شهر مرند، کتابخانه عمومي تربيت، کتابخانه عمومي کوثر، کتابخانه عمومي سوم خرداد، کتابخانه عمومي عجبشير، کتابخانه عمومي خامنه، کتابخانه عمومي افي جهان، کتابخانه عمومي شند آباد، کتابخانه عمومي ميرداماد، کتابخانه عمومي رشيديه، کتابخانه عمومي امير خيزي، کتابخانه تخصصي پژوهشي، کتابخانه عمومي اسکو، کتابخانه عمومي شهريار، کتابخانه عمومي حضرت ولي عصر (عج)، کتابخانه عمومي قاضي جهان، کتابخانه عمومي تسوج، کتابخانه عمومي امام خميني (صوفيان)، کتابخانه عمومي مراغه، کتابخانه عمومي بابا مرغي، کتابخانه عمومي شرفخانه، کتابخانه عمومي وايقان، کتابخانه عمومي تيکمه تراش، کتابخانه عمومي گوگان، کتابخانه عمومي اسفهلان، کتابخانه عمومي نبي اکرم، کتابخانه عمومي شيخ شهاب الدين اهر، کتابخانه عمومي افکند (کاغذ کتان)، کتابخانه عمومي پروين اعتصامي، کتابخالنه عمومي آيت الله خامنه اي، کتابخانه عمومي شهرک سهند، کتابخانه عمومي ملکان، کتابخانه عمومي ميانه، کتابخانه شهيد مدني،

وزارت علوم تحقيقات و فناوري - وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي

دانشگاه ها و موسسات پژوهشي
دانشگاه سمنان (کتابخانه مرکزي، دانشکده علوم انساني، دانشکده علوم پايه، دانشکده فني مهندسي، دانشکده هنر، دانشکده تربيت دبير مهدي شهر، دانتشکده دامپزشکي شهميرزاد)، دانشگاه تهران (دانشکده اقتصاد، دانشکده الهيات، دانشکده دامپزشکي)، دانشکده هنر، دانشکده تربيت دبير مهدي شهر، دانشکده دامپزشکي شهميرزاد)، دانشگاه تهران (دانشکده اقتصاد، دانشکده الهيات، دانشکده دامپزشکي)، دانشگاه خواجه نصير الدين طوسي (کتابخانه مرکزي، دانشکده علوم پايه، کتابخانه عمران، دانشکده مکانيک، دانشکده صنايع، دانشکده برق)، دانشگاه شهيد بهشتي (کتابخانه مرکزي، دانشکده ادبيات، دانشکده علوم اداري، دانشكده معماري، دانشكده اقتصاد، دانشكده علوم تربيتي، دانشكده علوم زمين، دانشكده برق و كامپيوتر، دانشكده علوم رياضي، دانشكده معارف)، دانشگاه الزهرا(س) (دانشکده علوم اجتماعي و اقتصادي، دانشکده الهيات)، دانشکده معماري دانشگاه علم و صنعت، دانشکده پرستاري دانشگاه علوم پزشکي بقيه الله(عج)، دانشکده علوم انساني دانشگاه امام حسين(ع)، دانشگاه صنايع و معادن ايران، دانشگاه اهل بيت(ع)، دانشکده علوم تربيتي دانشگاه فردوسي مشهد، دانشگاه مازندران، دانشگاه هرمزگان، دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان، دانشگاه علوم پزشکي لرستان، دانشکده علوم پايه دانشگاه دامغان، دانشکده منابع طبيعي ساري (کشاورزي)، دانشگاه اردبيل، دانشکده پرستاري ابهر، دانشکده علوم قرآني تهران، دانشکده علوم قرآني قم، دانشگاه اصول دين، دانشکده حفاظت و بهداشت کار، دانشکده فني مهندسي دانشگاه شاهد، پژوهشکده اقبال جهاد دانشگاهي مشهد، مرکز علوم جوي و اقيانوسي، موسسه زلزله شناسي و مهندسي زلزله، انستيتوروانپزشکي، مرکز تحقيقات داروئي، دانشگاه پيام نور قم،

دانشگاه آزاد اسلامي
واحد علوم و تحقيقات تهران، دانشگاه آزاد تهران مرکز (کتابخانه مرکزي، کارشناسي ارشد، دانشکده روانشناسي، دانشکده زبان خارجي، دانشکده علوم، دانشکده فني، دانشکده حقوق، دانشکده هنر و معماري، دانشکده البرز، دانشکده مديريت، دانشکده تربيت، دانشکده اقتصاد)، واحد تهران شمال (معاونت پژوهشي، دانشکده مديريت علوم اجتماعي، دانشکده فني مهندسي، دانشکده علوم انساني، دانشکده زبان خارجي، دانشکده شيمي، دانشکده علوم پايه، دانشکده علوم و فنون دريايي، دانشکده الهيات و معارف اسلامي)، واحد ابهر، واحد اردبيل، واحد جهرم، واحد دامغان، واحد دهاقان، واحد رودهن، واحد زاهدان، واحد زرند کرمان، واحد سمنان، واحد فلاورجان، واحد فيروزکوه، واحد قائم شهر، واحد گرمسار، واحد مرودشت، واحد ميبد يزد، واحد نجف آباد، واحد نقده، واحد ني ريز، واحد يزد، دانشکده پزشکي علي ابن ابي طالب(ع) واحد يزد، سازمان مدارس دانشگاه آزاد (سما)،

ساير مراکز آموزش عالي
کتابخانه مرکزي دانشگاه علمي کاربردي جهاد، مرکز آموزش عالي علمي کاربردي کميته امداد، مرکز آموزش عالي ميراث فرهنگي، دانشگاه علمي کاربردي شهيد زمان پور، مرکز آموزشي عالي سوره، دانشکده پرستاري بانک ملي، دانشکده قطب راوندي، مرکز آموزش علمي کاربردي (سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران)، پارک علم و فن آوري فارس، موسسه آموزش عالي آزاد هادي،

وزارت آموزش و پرورش
معاونت آموزشي وزارت آموزش و پرورش، معاونت پرورشي آموزش و پرورش تهران، دفتر پژوهش و برنامه ريزي وزارت آموزش و پرورش، اداره کل آموزش و پرورش تهران، سازمان نوسازي و تجهيز مدارس، آموزش و پرورش منطقه 2 تهران، امور تربيتي اداره کل آموزش و پرورش دزفول، معاونت پرورشي آموزش و پرورش تبريز، شرکت صنايع آموزشي، نهضت سواد آموزي، پژوهشگاه معلم اراک، باشگاه علمي پژوهشي پژوهشکده جوان يزد، پژوهشکده تعليم و تربيت، کانون آفرينشهاي علمي و فني دانش آموزان متوسطه، مرکز تحقيقات آموزش و پرورش قم، مرکز آموزش کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان، سرپرستي مدارس ايرانيان در قطر و بحرين، پژوهشکده کودکان استثنايي، پژوهشگاه برازنده مقدم يزد، پژوهشکده تعليم و تربيت ايلام،

مراکز تربيت معلم و فني و حرفه اي
تربيت معلم شهيد ثاني تهران، تربيت معلم شهيد بهشتي تهران، تربيت معلم نسيبه تهران، تربيت معلم شهيد باهنر تهران، تربيت معلم بلال حبشي تهران، تربيت معلم شهيد رجایی تهران، مرکز تربيت معلم زينب کبري (س) اصفهان، تربيت معلم شهيد شرافت تهران، تربيت معلم اميرکبير کرج، تربيت معلم حکيم فردوسي کرج، تربيت معلم شهيد مفتح شهرري، تربيت معلم باهنر اراک، تربيت معلم زينب کبري(س) اراک، تربيت معلم رسول اکرم(ص) اهواز، تربيت معلم فاطمه الزهرا(س) اهواز، تربيت معلم علي بن مهزيار اهواز، تربيت معلم خديجه کبري(س) دزفول، تربيت معلم شهيد رجايي دزفول، تربيت معلم علامه طباطبايي خرم آباد، تربيت معلم آيت الله کمالوند خرم آباد، تربيت معلم زينب کبري(س) بروجرد، تربيت معلم خورشيدي مشهد، تربيت معلم تربت حيدريه، تربيت معلم سبزوار، تربيت معلم بنت الهدي صدر رشت، تربيت معلم شهيد مدرس ايلام، تربيت معلم شهيد رجايي شهرکرد، تربيت معلم کوثر ياسوج، تربيت معلم خواجه نصير کرمان، تربيت معلم زينبيه(س) پيشوا ورامين، تربيت معلم شهيد رجايي اروميه، تربيت معلم رسالت زاهدان، تربيت معلم زينب کبري(س) اصفهان، تربيت دبير فني و حرفه اي شهيد رجايي لويزان، دانشگاه تربيت مدرس قم، مرکز آموزش ضمن خدمت فرهنگيان بندرعباس، مجتمع آموزش نيروي انساني فرهنگيان يزد، دانشکده فني شهيد باهنر زاهدان، مرکز آموزش عالي فني حرفه اي دخترانه مائده گرگان، آموزشگاه فني و حرفه‌اي شهيد مهاجر اصفهان، آموزشکده فني دختران قم، آموزشکده فني دختران تهران (وليعصر(عج))، مرکز آموزش فني حرفه‌اي شهيد شمسي پور تهران، آموزشکده فني دختران تهران (دکتر شريعتي)، تربيت معلم شيخ مرتضي انصاري دزفول،

مدارس
 موسسه فرهنگي دخترانه روشنگر، دبيرستان دخترانه روشنگر، موسسه فرهنگي دخترانه طلوع، مدرسه راهنمايي دخترانه طلوع، دبيرستان دخترانه طلوع، مدرسه راهنمايي دخترانه راه شايستگان، دبيرستان دخترانه راه شايستگان، موسسه فرهنگي پسرانه علوي (شماره 1، شماره 2)، مدرسه راهنمايي پسرانه نيک پرور، دبيرستان پسرانه علوي، مدرسه راهنمايي پسرانه احسان، دبيرستان پسرانه احسان، دبيرستان پسرانه مفيد (شماره 1، شماره 2)، موسسه فرهنگي نيکان، دبيرستان پسرانه نيکان، دبيرستان دخترانه فضيلت، مدرسه راهنمايي دخترانه هاجر، مدرسه راهنمايي پسرانه امام جواد(ع) تهران، مدرسه راهنمايي پسرانه صالح (امير)، مدرسه راهنمايي دخترانه نمونه دولتي متانت، دبيرستان قدس (طلوع)، دبيرستان پسرانه جواد الائمه يزد، دبيريستان دخترانه جواد الائمه(ع) يزد، دبيرستان دخترانه روشنگر (شاهد)، دبيرستان راه هدايت زاهدان، دبيرستان دخترانه مشکوه (شاهد) منطقه 3، دبيرستان دخترانه فرهنگ، دبيرستان دخترانه ايثار شاهد، دبيرستان دخترانه هاجر، هنرستان رسالت تهران، هنرستان کار و دانش دخترانه وحدت، هنرستان دخترانه کوثر2 قم، پيش دانشگاهي دو شهيد (فرهنگ)، مدرسه دخترانه نمونه حضرت زهرا(س) يزد، موسسه روزبه، مدرسه خاتم، مدرسه رافع، مدرسه هدي ـ منطقه 2، مدرسه هدي ـ منطقه 3، مدرسه معارف مشهد، مجتمع آموزشي شاهد قم، مجتمع تطبيقي بين المللي پسران، مجتمع تطبيقي بين المللي دختران، مجتمع آموزشي ابوعلي سينا، مجتمع آموزشي سيد شهدا (ع) تهران، مجتمع آموزشي دخترانه مشکوه (شاهد)، مجتمع آموزشي غير انتفاعي دخترانه پژوهشگران، موسسه دارالفنون طوس مشهد، مدرسه فرزانگان قم، دبيرستان فني و حرفه اي هشتم شهريور، مدرسه راهنمايي دخترانه فرزانگان تهران، مرکز آموزشي دخترانه فرزانگان اراک، مرکز آموزشي پسرانه علامه حلي اراک، مدرسه راهنمائي دخترانه فرزانگان يزد، مرکز آموزش استعدادهاي درخشان (شهيد اژه‌اي اصفهان، زينب(س) شهر ري، شهيد بهشتي سبزوار)، مدرسه ايثارگران حضرت خديجه، مدرسه شاهد يزد، موسسه فرهنگي پسرانه سعدي بم، موسسه فرهنگي پسرانه شهداي بم، موسسه فرهنگي دخترانه حجاب بم، موسسه فرهنگي پسرانه نمونه باقرالعلوم، موسسه فرهنگي دخترانه نمونه دولتي فرزانگان (دارايي) بم، موسسه فرهنگي دخترانه امام محمد باقر بم، موسسه فرهنگي دخترانه ام البنين بم، پژوهش‏سراي دانش آموزي بم، موسسه فرهنگي پسرانه فرهنگيان و هما بم، موسسه فرهنگي پسرانه نجات الهي - مدرسه راهنمايي دخترانه عصمت بم، موسسه فرهنگي پسرانه محرابي بم، موسسه فرهنگي انقلاب اسلامي بم، موسسه فرهنگي دخترانه شاهد بم، موسسه فرهنگي پسران عباس صيادي بم، موسسه فرهنگي پسرانه رزمنده - دخترانه آزاده بم، دبستان، مدرسه راهنمايي، دبيرستان و پيش‏دانشگاهي صلحا، دبيرستان دخترانه انديشه، موسسه فرهنگي شکوفه، موسسه فرهنگي پوياي علم، هنرستان فني دختران تهران، مجتمع فرهنگي مهدا، موسسه فرهنگي راه رشد، مجتمع آموزشي سوده، مجتمع آموزشي صالحين، دبيرستان علامه طباطبايي، دبيرستان دخترانه هاجر، دبيرستان رضويه، مدرسه راهنمايي ادب،

وزارت نيرو
موسسه تحقيقات وآموزش مديريت وزارت نيرو، شرکت برق منطقه‌اي تهران، شرکت برق منطقه اي يزد، سازمان آب منطقه اي غرب، شرکت آب منطقه اي خراسان، كتابخانه شركت آب منطقه اي يزد، شرکت سازآب پردازان اهواز، شرکت مهندسين مشاور لار، شرکت سابير،

وزارت نفت
شرکت پتروشيمي بندر امام، شرکت پتروشيمي رازي، شرکت ره آوران فنون پتروشيمي، مجموعه فرهنگي ورزشي انديشه شرکت خوارزمي بندر امام، مرکز تحقيقات استانداردهاي صنعت نفت، نفت محمود آباد، مرکز آموزش شرکت ملي گاز، شرکت گاز سرخون بندرعباس، پالايشگاه نفت آبادان، منطقه 5 عمليات انتقال گاز شيراز،

وزارت جهاد کشاورزي
اطلاع رساني جهاد کشاورزي، اداره کل برق روستايي وزارت جهاد کشاورزي، وزارت جهاد کشاورزي اصفهان، مرکز تحقيقات کشاورزي اصفهان، تحقيقات کشاورزي يزد، تحقيقات کشاورزي هرمزگان، مرکز تحقيقات صنعتي آفت‌ کشهاي نباتي و کود کرج، سازمان جهاد کشاورزي استان مرکزي،

وزارت امور اقتصاد و دارايي و بانكها
سازمان بورس اوراق بهادار تهران، معاونت امور اقتصاد وزارت دارايي، مرکز آموزش گمرک، سازمان سرمايه گذاري و کمکهاي اقتصادي ايران معاونت بين المللي وزارت اقتصاد، موسسه تحقيقات پولي و بانکي، بانک ملي ايران، واحد انفورماتيک بانک تجارت، اداره آموزش بانک تجارت، پست بانک، بانک ملت، بانک صنعت و معدن، کتابخانه مرکزي بانک رفاه کارگران، کتابخانه پرديس بانک رفاه كارگران، مركز تحقيقات علوم بانکداري،

وزارت کار و امور اجتماعي
مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت و بهداشت کار، مرکز آموزش فني و حرفه اي وزارت کار، موسسه کار و تامين اجتماعي، اداره کل کار و امور اجتماعي استان آذر بايجان شرقي تبريز، سازمان بازنشستگي کشوري،

وزارت صنايع و معادن
مرکز آموزش وزارت صنايع و معادن، شرکت مهندسي مشاور صنايع وسايل نقليه (خودرو) ايران، شرکت محور سازان ايران خودرو، شرکت ماشين سازي اراک، شرکت مرتب، شرکت طراحي مهندسي و تامين قطعات داخلي خودرو داخلي (ساپکو)، شهرک فناوري قطعات خودرو تبريز، شرکت ايران تاير، شرکت کوير تاير (کارخانه بيرجند)، شرکت کوير تاير (دفتر تهران)، مجتمع صنايع لاستيک کرمان (لاستيک بارز)، شرکت مهندسي و تحقيقات صنايع لاستيک، شرکت مطالعات طرحهاي جامع فلزات، شرکت توليدي و شيميايي پاکشو (گلرنگ)، شرکت صنايع آذر آب، شرکت ساخت وسايل پزشکي ايران ـ سوپا،

وزارت راه و ترابري
مرکز آموزش هواپيمائي جمهوري اسلامي، بخش کامپيوتر هواپيمايي ايران اير،

 

نيروهاي مسلح

بنياد حفظ آثار و ارزشهاي دفاع مقدس، عقيدتي سياسي ارتش، نيروي دريايي ارتش، بيمارستان نيروي دريايي ارتش، ستاد مشترک سپاه پاسداران، روابط عمومي سپاه پاسداران، مديريت برنامه ريزي و انفورماتيک لجستيک سپاه، پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه قم، جهاد خودکفايي نيروي دريايي سپاه، لشگرقدس سپاه گيلان، دانشکده پليس راهنمايي و رانندگي (راهور)، دانشکده کارداني دانشگاه علوم انتظامي پرندک، دانشکده علوم انتظامي (پليس)، دانشکده فرماندهي ستاد نيروي انتظامي، مجتمع آموزشي کوثر (خواهران)، مرکز اطلاع رساني معاونت آموزش ناجا، معاونت اجتماعي نيروي انتظامي،

 

ساير موسسات، شركتها و نهادهاي خصوصي و دولتي

هلال احمر ايلام، مرکز آموزش هلال احمر، کتابخانه انجمن بين المللي راه بهزيستن مشهد، کانون تربيتي و فرهنگي طرح ملي امام خميني کرمان، سازمان مديريت صنعتي آذربايجان شرقي، برتامه و بودجه آذربايجان شرقي، دفتر مديران بنياد مستضعفان و جانبازان، بنياد تاريخ انقلاب اسلامي، اداره آموزش بنياد مستضعفان و جانبازان، مجله حمل و نقل، کتابخانه شخصي آيت الله صدوقي يزد، خانه کودک مشهد، خانه رياضي يزد، پژوهشگاه پليمر ايران

+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 آذر1386ساعت 8:15 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

مشخّصات فنّی کاوش زمرّد و کاوش یاقوت

مشخّصات فنّی کاوش زمرّد و کاوش یاقوت

                                                                                                

 

1- جامع کتابخانه و آرشیو

 

کاوش زمرد

2- امانات و گردش کتاب

3- تخصّصی مقالات

4- کاردکس نشریات

 

 

 

5- مددکار رده بندی دیویی و کنگره

 

کاوش یاقوت

6- نشانه‌ی مؤلف دیویی و کنگره

7- سرعنوان‌های‌موضوعی زبان‌فارسی

8- مستند مشاهیر و مولفان فارسی

 

 هر یک از این زیرسیستم‌ها به‌صورت جداگانه و یا به‌صورت دسته‌جمعی قابلیّت استفاده دارد بدین معنی که هر مرکز بسته به نیاز خود می‌تواند هر يك از زیرسیستم‌های ذکر شده را انتخاب و تهیه نماید.

 

زبان برنامه نویسی و پایگاه داده

 

این نرم افزار از تعدادی از زبان‌های مجموعه‌ی Visual Studio در جهت برنامه‌نویسی استفاده کرده که شامل VC، VFP، VB می‌باشند. پایگاه داده‌ی استفاده شده نیز با انشعاب dbf است.و Database خاص آن VFP بوده و نوع جستجوها نیز مبتنی بر SQL Language مي‌باشد.

 

 

سطوح دسترسی و امنیّت سیستم

 

این نرم‌افزار بر اساس شناخت حاصل از نيازهاي كاربران در بيش از 1600 کتابخانه، شامل سطوح دسترسی گوناگون به زیر بخش‌های سیستم‌ها مي‌باشد،  که توسط مدیر‌سیستم (Administrator) قابل تنظیم و اعمال است. برای مثال قابلیّت تعریف یک User که فقط امکان جستجو داشته باشد و سطح دسترسی وی Read‌only بوده و یا یک كاربر  که امکان استفاده کامل‌تر  از نرم‌افزار را داشته باشد و مثلا بتواند ورود اطلاعات هم داشته باشد یا جستجو انجام دهد و گزارش تهیه کند، در سيستم قابل تنظيم و اجراست.

 

 

قابلیّت چندکاربره- شبکه- (Multi User)

 

اگر از نسخه‌ی شبکه‌ی این سیستم استفاده کنید از مزایای ذیل برخوردار خواهید شد:

امکان ورود اطلاعات همزمان برای بی‌نهایت ایستگاه(Client).

امکان استفاده از نرم‌افزار برای افراد برای تعداد نامحدود کاربران.

به روزرسانی اطلاعات به‌صورت خودکار برای مراجعینی که فقط از امکان جستجو در نرم‌افزار استفاده می‌کنند و یا کاربران دیگر.

اين بدين معناست كه سيستم Database نرم‌افزار به‌هنگام (Online) بوده و بلافاصله پس از ثبت اطلاعات ورودی، ايندكس‌هاي لازم به‌صورت خودكار به‌روز رسیده و کاربران امکان جستجو و بازیابی را خواهند داشت و براي جستجوها نياز به يك زمان طولانی براي ايندكس‌سازي نیست. اين امکان بسيار مهمی است كه بسیاری از نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای موجود، فاقد آن مي‌باشند.

 

قابلیّت چند زبانه‌ای (Language Multi)

 

از جمله امکانات نرم‌افزار کاوش می‌توان به سه زبانه بودن آن اشاره کرد. به طوری‌که با هریک از زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی می‌تواند به دلخواه عملیات مورد نظر را انجام دهد.

این تغییر در زبان برنامه به‌قدری دقیق و کامل صورت گرفته که گویا نرم‌افزار به همان زبان خاص طراحی شده است.و شامل کلیه قسمت‌های نرم‌افزار، از دریافت کلمه عبور، تا خروجی انواع گزارش‌ها به‌طور کامل (عناوین و متن) می‌گردد.

 

قابلیت چندرسانه‏ای(Multimedia)

 

با امکان چندرسانه‏ای امکانات متعدد برای عملیات پیوست فایل‌هاي صوتي و تصويري و متني، مطالب، e-book ها و دیگر انواع فايل‌ها وجود دارد.

برای مثال می‌توان آرشیوی از مقالات، نشریات، کتاب‌ها، نقشه‌ها، و ... ایجاد کرد. که تصویر یا فایل‌های سند آن‌ها و غیره به آن مدرک خاص پیوست شده باشد. اين امكان بسيار مهم مي‌تواند در جهت ايجاد يك E-Library و كتابخانه بدون كاغذ مورد استفاده قرار گيرد.

برای امنیت بیشتر در سیستم میز امانات امکان نمایش تصویر فرد مورد نظر جهت امانات کتاب به کاربر داده شده است، علاوه بر ايجاد امنيّت بيشتر در زيرسيستم امانات، امكان چاپ عكس اعضا بر روي كارت عضويت نيز وجود دارد.

نكته: در اين بخش امكان نمايش و اجراي كليه فايل‌ها و پرونده‌هايي كه توسط سيستم‌عامل ويندوز شناسايي مي‌شوند قابل اجرا هستند.

 

ساير امکانات و استانداردها

 

این نرم‌افزار از زبان استاندارد فارسی تعیین شده توسط مایکروسافت (Unicode) استفاده کرده و بر خلاف دیگر نرم‌افزارهای به زبان فارسی که خود برای انجام عملیات فارسی‌سازی به استاندارد خودشان بر روی رایانه نصب می‌کنند، این نرم‌افزار از همان زبان فارسی ویندوز تبعیت نموده و لذا امکاناتی مانند:

امکان انتقال اطلاعات از نرم‌افزارهای استاندارد و سازگار با ویندوز همانند Word، Access، Excel، SQL، و ... از جهت استاندارد زبان.

استفاده از کلیه‌ی قلم‌های زیبای فارسی که در ویندوز نصب شده‌اند.

امکان تغییر رنگ و استفاده از جعبه‌ی رنگ ویندوز برای تمامی قلم‌ها

و کلیه‌ی امکانات وابسته به عملیات فارسی سازی و...

را داراست.

لازم به‌ذکر است كه به منظور حفاظت سیستم نرم‌افزاری در برابر کپی غير مجاز، يک عدد قفل سخت‌افزاری همراه سیستم ارایه مي‌شود.

از دیگر مزایای این نرم‌افزار می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

تنظیم رنگ و قلم تمامی صفحات برنامه و اطلاعات موجود در صفحه نمایش.

تنظیم رنگ و قلم تمامی گزارش‌های نرم‌افزار.

استفاده از جستجوهای استاندارد برگه‌دان و جستجوهای پیشرفته.

گزارش‌های متنوع مدیریتی و آماری.

استفاده از باركد اسكنر جهت سهولت انجام عمليات ميز امانت.

امکان استفاده از انواع چاپ‌گر كه در محیط ویندوز نصب و شناسايي شده باشد.

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 آذر1386ساعت 8:10 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

اورانیوم نرم افزار پژوهشي - اطلاع رساني كاوش در محيط وب

اورانیوم

نرم افزار پژوهشي - اطلاع رساني كاوش در محيط وب

 

این برنامه به زبان++VisualC طراحی و آماده گردیده است؛ که Server آن SQL می‏‌باشد. روش استفاده نيز بدين ترتيب است كه اطلاعات نسخه‌ی تحت ویندوز کاوش بعد از تبدیل با برنامه‌ی مبدّل اطلاعات اورانيوم، برای استفاده در محیط شبکه آماده می‌گردد.

جهت به کارگیری نرم‌افزار اورانیوم، و با توجه به استفاده پروتکل وب از معماری Server/Client (سرویس‌دهنده/سرویس‌گیرنده). نیاز به‌وجود یک نرم‌افزار سرویس‌دهنده جهت آماده سازی و ارایه‌ی اطلاعات پایگاه‌های داده و همچنین یک نرم‌افزار نمایش‌گر صفحات وب (Web Browser) برای نمایش‌دادن اطلاعات - از سرویس‌دهنده،با آدرس مربوطه - نیاز است.

نحوه‌ی عملکرد بدین‌صورت است که ابتدا اورانیوم بر روی یک کامپیوتر دارای سرویس‌دهنده‌ی وب نصب خواهد شد و از آن پس استفاده کنندگانی که به این سرویس‌دهنده متصل می‌شوند، با استفاده از نرم‌افزار نمایش‌گر صفحات وب خود قادر خواهند بود از اطلاعاتی که اورانیوم در دسترس آن‌ها قرار می‌دهد بهره گیرند.

در صورتی‌که کامپیوتر سرویس‌دهنده با خطوط استیجاری (Leased Line) و یا دیگر روش‌های اتصال مستقیم به اینترنت متصل بوده و دارای IP واقعی، ثابت و منحصربه‌فرد باشد، اورانیوم قادر به در اختیار قراردادن اطلاعات پایگاه‌ها به کلیه‌ی کاربران اینترنت در سراسر کره‌ی زمین خواهد بود و در صورتیکه کامپیوتر سرویس‌دهنده در شبکه‌ی محلی قرار گرفته باشد، امکان سرویس دهی به کاربران مربوطه (اینترانت) فراهم خواهد بود.

به دلیل استفاده از کدهای بهینه شده (ISAPI) در طراحی اورانیوم، به‌راحتی می‌توان آن‌را در انواع سیستم‌های عامل ویندوز نصب نمود. و با استفاده از نرم‌افزارهای سرویس‌دهنده‌ی وب، تحت آن سیستم عامل‌ها، اطلاعات پایگاه‌ها را در اختیار انواع مختلف استفاده کننده‌ها با هر نوع سیستم عامل و نمایش‌گر صفحات وب قرار دهد.

همچنین برنامه اورانیوم قابل نصب بر روی Windows2000_Advance Server خواهد بود. در ضمن باید نرم افزار I. I. S  بر‌روي آن نصب و تنظیم شده باشد،

برای امنیت بیشتر در حفظ و نگهداری اطلاعات، قفل سخت‌افزاری (Lock Parallel) که به درگاه موازي (LPT) قابل اتصال باشد، پیش‌بینی شده است. که این قطعه باید بر روی همان دستگاه Server نصب گردد.                                                                     

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 آذر1386ساعت 8:7 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

اورانيوم آخرين محصول كاوش در محيط وب

اورانيوم آخرين محصول كاوش در محيط وب

 

اورانيوم نرم‌افزار پژوهشي‌ ـ اطلاع‌رساني كاوش در محيط وب است. اين نرم‌افزار در شبكه‌هاي اينترانت، اكسترانت و اينترنت، امكان جستجو در پايگاه‌هاي اطلاعاتي را از راه دور فراهم مي‌آورد. اورانيوم با وجود پشتيباني كامل از استاندارد شركت مایکروسافت براي زبان فارسي در محيط وب بدون نياز به بارگذاري فونت با هر نوع مرورگر، اطلاعات را در دسترس قرار مي‌دهد.

جستجوهاي اورانيوم شامل:

1- جستجوي ساده در بانك واژگان

2- جستجوي تركيبي و پيشرفته

3- جستجوی برگه‌داني

4- جستجوهای مجاورتی

نمايش اطلاعات با فرمت‌هاي گوناگون كامل Full Format، و فشرده Brief Format و برچسبي Tagged Format انواع سليقه‌ها را برآورده مي‌كند. در اورانيوم امكان تعريف ارتباطها مورد علاقه كاربر (Link) همچنين ايجاد پايگاه‌هاي مختلف در اورانيوم اقدام بسيار مهم و سودمند ديگري است كه پيش‌بيني گرديده‌ است.

آنچه بسيار مهم است اين است كه كاوش با مطالعه و بررسي دقيق كارشناسي در مدت زماني مديد بر روي كتابخانه كنگره امريكا اقدام به طراحي و پياده‌سازي اورانيوم براي بازيابي منابع به زبان فارسي نموده است كه اين عمل در نوع خود يك اقدام ملي منحصربه‌فرد مي‌باشد.

در اين راستا نحوه برخورد با بازيابي، متناسب با سايت كنگره که مطابق با پروتكل (Online Catalog) است به‌طور متناظر بازسازي و اجرا گرديده است که از اين جهت میتوان اورانيوم را در نوع خود نسخه منحصربه‌فردي در ميان نرم‌افزارهاي وب زبان فارسي دانست.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 آذر1386ساعت 8:5 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

معرفی کتاب - توسعه كتابخانه هاي ديجيتال

برای مشاهده تصویر بزرگتر کلیک نمایید.ترجمه و گردآوري: ميترا ديلمقاني، سيد عليرضا حجازي

ناشر: انتشارات دانشگاه صنعتي مالك اشتر

شابك: 5-41-8452-964

تعداد صفحات: 123 صفحه

قيمت: 2500 تومان

 

كتابخانه‌هاي ديجيتالي به عنوان يكي از نمادهاي خدمات اطلاع‌رساني در دوره‌ي معاصر نقش ويژه‌اي را در ادامه‌ي خدمات كتابخانه مناسب و به هنگام بر عهده گرفته اند. توسعه اين كتابخانه ها مستلزم آگاهي از ابعاد آشكار و پنهاني است كه در طراحي، سازماندهي و راه اندازي آنها موثر است. كتاب حاضر ضمن تشريح اصول و مباني نظري مطرح در ساختار كتابخانه هاي ديجيتالي، چشم انداز روشني از اين پديده ي معاصر اطلاع رساني را فراروي كتابداران و اطلاع رسانان قرار داده است. اين كتاب مشتمل بر 10 گفتار است.

برخي از مطالب كتاب بدين‌قرار است: ديجيتال‌سازي، مفاهيم كليدي در يك كتابخانه‌ي ديجيتالي، كتاب الكترونيك، استانداردهاي كتاب‌خانه‌هاي ديجيتال، سرويس‌هاي كتاب‌انه‌ي ديجيتالي، انواع كتابخانه‌ي ديجيتالي، مديريت مجموعه‌هاي ديجيتالي، و چالش‌هاي پژوهش در آرشيو ديجيتالي.

 

نشاني ناشر: تهران، لويزان، دانشگاه صنعتي مالك اشتر، مركز آموزشي، پژوهشي اطلاع رساني، مديريت انتشارات و مستند سازي
+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 10:58 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

نمايشگاه كتاب در دانشگاه تهران برگزار مي‌شود
گلستان محمدي
                                                                                                                                                                       
+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 8:8 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

عصر مجازی: چهارمين موج تغيير

اشاره:
اين مقاله در دومين سمينار ميان منطقه‌اي کشورهاي آسياي مرکزي - غربي و جامعه اطلاعاتي که از سوي مرکز پژوهش‌ هاي ارتباطات برگزار شد، ارائه گرديد. خلاصه: عصر مجازي نهايت توسعه و پيشرفت فناوري اطلاعات در فضاي سه بعدي و در محيطي مبتني بر دانش است. بطور يقين گسترش عصر اطلاعات همراه با فناوريهاي پيشرفته موجود چهارمين موج تغيير را در آينده نزديك در جهان به همراه خواهد داشت. تاريخ پيشرفتهاي بشر در طول سه عصر كشاورزي، عصر صنعت و عصر اطلاعات بعنوان سه موج تغيير اساسي اتفاق افتاده است. چهارمين موج تغيير يا عصر مجازي شرايط جديدي را خلق خواهد نمود كه بيشتر امور روزانه زندگي بشر مجازي خواهد شد. عصر مجازي مانند چتري هركس را در هر زمان و هرجا زير پوشش خواهد گرفت و محدوديتهاي زماني، جغرافيايي و فضايي كه بشر امروز با آن در ستيز است را از بين خواهد برد. امكانات عصر مجازي بسيار زياد است، به عنوان مثال، اقتصاد مجازي، تجارت مجازي، بانكداري مجازي، آموزش مجازي، دولت مجازي، ادارات مجازي، شركتهاي مجازي، پول مجازي و خدمات و تفريحات مجازي بخشي از آنها مي‌باشند. براي وارد شدن به عصر مجازي بايد سرعت CPUها به چندين برابر وضعيت موجود افزايش يابد، شبكه‌هاي پرسرعت با پهناي باند بسيار بالا وجود داشته باشد و فناوري لازم براي ذخيره حجم بزرگي از داده بر روي حافظه‌هاي ليزري و ملكولي امكان‌پذير شود، نهايت اينكه، نرم‌افزارهاي حقيقت مجازي بصورت روي خط و بدون تاخير توسعه كمي و كيفي يابند. با نرخ رشد فناوري موجود و با در نظر گرفتن محدويتهايي علمي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي كه در جهان وجود دارد، پيش‌بيني مي‌شود كه تا دو دهه ديگر عصر مجازي فرا مي‌رسد. در جامعه اطلاعاتي امروز هر روز شاهد توسعه دانشگاههاي مجازي، آموزش الكترونيكي، تجارت الكترونيكي، شهرهاي الكترونيكي، خدمات و سرويسهاي الكترونيكي متنوعي هستيم كه در حال توسعه مي‌باشند. اين تحولات به همراه توسعه سريع دانش كه از طريق شبكه‌هاي اينترنت بسرعت در حال گسترش مي‌باشد زمينه رسيدن بشر از دنياي يك بعدي به دنياي سه بعدي عصر مجازي يا موج چهارم را نويد مي‌دهد. در اين مقاله به تئوري موج چهارم يا عصر مجازي با هدف چشم انداز جهان آينده پرداخته شده است. مقدمه: انيشتن معتقد است كه «تخيل اهميت بيشتري از دانش دارد» .[1] شايد اگر تخيل و هوس نبود، امروز اختراعات بزرگي مانند هواپيما، قطار، ليزر، ماهواره، راديو، تلويزيون، رايانه، اينترنت و دهها اختراع متنوع ديگر كه زندگي بشر را تغيير داده و راحتي و رفاه را به همراه آورده است، در اختيار نداشتيم [2]. البته نقش نويسندگان داستانهاي تخيلي كه عموماً به آينده توجه داشته‌اند، نيز در توليد اختراعات و تغيير جوامع موثر بوده است. بعضي از اختراعات و نظريه‌ها دامنه محدودي دارند و بعضي نظرات مانند نظريه تافلر، دامنه وسيعتري را مي‌پوشانند [3]. وقتي الوين تافلر در كتاب «موج سوم» عصر اطلاعات را در زمان اوج عصر صنعتي به عنوان موج جديد مطرح كرد و آن را تغيير اساسي جهان برشمرد، كسي فكر دولت الكترونيكي، آموزش الكترونيكي، تجارت الكترونيكي، بانكداري الكترونيكي و ايجاد ميليونها شغل جديد در اين زمينه را نداشت. اما گذشت زمان نشان داد كه توسعه فناوري اطلاعات از تخيل تافلر هم پا فراتر گذاشت و جهان را در عصر نويني قرار داد كه در آن تحولات عظيمي در حال انجام است. مسلماً عصر دانش يا عصر اطلاعات كه يكي از نمادهاي فيزيكي آن اينترنت است، به سرعت در حال گسترش بوده و پتانسيلهاي نهفته در آن هنوز بطور وسيعي در اختيار بشر امروز قرار نگرفته است و علاوه برآن هنوز از آنچه وجود دارد نيز به نحو بهينه‌اي استفاده نمي‌شود [4-5]. موج چهارم يا عصر مجازي چيست؟ موج چهارم يا عصر مجازي در حقيقت، شكل توسعه و تكامل يافته عصر اطلاعات و دانش است كه در آينده‌اي نزديك ظهور خواهد كرد و فضاي سه بعدي را در اختيار بشر قرار خواهد داد. عصر كشاورزي با هدف تهيه و تامين غذا بوقوع پيوست و تقريبآ سي هزار سال دوام داشت. عصر صنعت پس از آن شكل گرفت و مشكل ابزار و مواد را كه نياز آن زمان بشر بود برطرف نمود و حدودآ 500 سال دوام داشته و در بعضي از كشورها همچنان حاكميت دارد. موج سوم مربوط به عصر اطلاعات است كه با حضور رايانه معرفي شده به سرعت در حال گسترش و توسعه بوده و به پيش مي‌رود و حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات را شديدآ تحت تاثير خود قرار داده است، اينترنت مشخص‌ترين نماد اين عصر است. هدف از بوجود آمدن اين عصر رفع نياز اطلاعاتي بشر بوده است كه به كمك رايانه و اينترنت همراه با بانكهاي اطلاعاتي و شبكه‌هاي تار عنكبوتي WWW جهاني اين نياز تا حدودي مرتفع شده و در آينده تاثير خود را با انتقال فضاي يك بعدي (متن، پست الكترونيكي و اتاقهاي گفتگو) به دو بعدي (فيلم، تصوير و آدمكهاي شبيه‌سازي شده)كه مشخصه اين عصر است بيشتر نمايان خواهد نمود. عمر اين عصر كوتاه خواهد بود و فقط از چند دهه تجاوز نخواهد كرد. موج چهارم در راه است و بزودي دنياي سه بعدي را به جهان عرضه خواهد كرد و شرايطي را فراهم مي‌كند تا تخيل انسان بتواند به حقيقت نزديك شده و فضاي جديدي را معرفي خواهد نمود كه بسيار توسعه ‌يافته‌تر و متفاوت با جهان امروز است. جامعه اطلاعاتي امروز بايد چشم انداز روشني براي ادامه مسير خود به سمت رشد و پويايي داشته باشد، عصر مجازي مي‌تواند دورنماي تحول درازمدت جامعه اطلاعاتي امروز باشد (شكل 1). شكل 1: موج تغييرات در تاريخ بشر در عصر مجازي بيشتر امور بشر به صورت غير فيزيكي قابل انجام است: مثلاً، براي خريد از فروشگاهي دور دست و حتي در كشوري ديگر، نياز به حضور فيزيكي خريدار و فروشنده در يك مكان ثابت نيست. براي آموختن دانش، نياز به رفتن به مدارس سنتي و يا دانشگاههايي مانند دانشگاههاي فعلي نخواهد بود. يك استاد در آن واحد مي‌تواند در منزل دانشجو و در دهها روستا، شهر و كشور و مكان دلخواه آموزش مجازي دهد. اين حضور به قدري طبيعي خواهد بود كه دانشجو حضور استاد را در منزلش درك مي‌كند و احساس تخيلي حقيقي در دانشجو بوجود مي‌آيد. پول فيزيكي وجود نخواهد داشت، پول مجازي جايگزين آن خواهدشد. دوربينهاي مخصوصي كه به سيستم فتومتريك مجهز هستند از روي قرنيه چشم، افراد را شناسايي مي‌كنند و لذا نياز به داشتن كارت شناسايي و كارت اعتباري نيز نخواهد بود و بصورت خودكار بسياري از مسائل روزمره امروزين بشر انجام مي‌شود. بازرگاني مجازي رونق زيادي خواهد يافت و امكان عرضه كالا به هركس در هر زمان و در هر جا در اولين فرصت ممكن امكان پذير خواهد شد. توليد انبوه كالاهاي فيزيكي محدود مي‌شود و توليد كالاهاي غير فيزيكي- مانند اطلاعات، موسيقي و فيلم، افزايش چشم گيري خواهند يافت و اقتصاد جديد را خواهند ساخت. تمام اموري كه اين روزها در عصر اطلاعات و موج سوم با پيشوند “E” مطرح مي‌شوند، در عصر مجازي داراي پسوند مجازي خواهند شد. مثلاً بانكداري مجازي جايگزين بانكداري الكترونيكي، پول مجازي جايگزين پول الكترونيكي، تجارت مجازي جايگزين تجارت الكترونيكي، سرويسها و خدمات مجازي جايگزين سرويسها و خدمات الكترونيكي خواهند شد و نهايتاً دولت مجازي جايگزين دولت الكترونيكي خواهد شد. هزاران شغل جديد مجازي جايگزين شغلهاي سنتي و الكترونيكي امروزه خواهند شد و تعداد مشاغل مورد نياز بشر بيشتر از جمعيت روي كره زمين خواهد شد. نتيجه ابتدايي اين تحول وسيع، كه ابعاد معنوي نيز به همراه دارد، آن است كه فردگرايي و ديكتاتوري (به علت دو سويه بودن رسانه‌ها) از جوامع حذف و كار گروهي و تفكر جمعي كه از طريق رسانه‌اي بر روي شبكه تار عنكبوتي امروزه شكل خواهد گرفت جايگزين مي‌شود. «دانش محوري» اساس اداره جوامع مجازي خواهد شد و آموزش در طول عمر به عنوان نياز اوليه بشر مطرح و جايگزين آموزش فعلي خواهد شد. تقريباً تمام امور اداره جوامع امروزي تغيير خواهد كرد و جهان جديدي جايگزين جهان فعلي خواهد شد كه در آن امكان برقراري عدالت و داشتن رفاه بيشتر حداقل بصورت مجازي براي همه فراهم مي‌شود. در اين عصر همچنين تغييرات اساسي در رفتار و اخلاق بشر بوجود خواهد آمد و جو معنويت جو غالب بر جوامع خواهد شد. بعضي از صفتهاي بد بعضي از انسانها مانند دروغگويي، كلاهبرداري، قتل، غارت و تجاوز به حقوق ديگران و امثال آنها به دليل علني، و يا قابل پيگيري بودن، تا حدود زيادي از جامعه رخت بر خواهد بست. مردم در جهان مجازي فرصت شناخت بهتري از جهان و فلسفه وجودي انسان خواهند داشت و با شكل بهتري تربيت خواهند شد. چون از نظر تئوري در عصر مجازي مشكلات معيشتي و تهيه ابزار كار و دسترسي به دانش و اطلاعات وجود ندارد، شرايط براي توجه بيشتر به مسائل معنوي و مذهب افزايش خواهد يافت. براي كشورهاي در حال توسعه مانند ايران كه هنوز در اواسط موج دوم يا عصر صنعت قرار دارند و موج سوم را درك نكرده و بكار نگرفته‌اند، اطلاع از تغيير جهان به سوي عصر مجازي، از جنبه‌هاي مختلف داراي اهميت است. شايد مسئولين اداره اين دسته از كشورها با اطلاع از پيدايش عصر مجازي به بحراني بودن و عقب افتادگي وضعيت كشورهايشان در اين زمينه پي ببرند و با حركتي پرشتاب، حداقل توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات را جدي بگيرند و با وارد شدن به موج سوم، عصر مجازي را چشم انداز برنامه‌هاي ICT دراز مدت خود قرار دهند. از طرف ديگر با مشخص شدن عصر مجازي به عنوان چشم‌انداز، شانس اقدامات پرشي و برنامه‌هاي متحورانه در كشورهاي در حال توسعه بيشتر خواهد شد و تلاش براي كاهش فاصله ديجيتالي نيز افزايش مي‌يابد. براي گذر از موج سوم، عصر صنعت به موج چهارم بايد مسير را خوب شناخت و برنامه‌هاي زيادي را يكي پس از ديگري اجرا كرد. كره جنوبي از جمله كشورهاي موفق است كه در اين زمينه برنامه نسبتآ مناسبي را دنبال مي‌كند. در صورت موفقيت كشورهاي در حال توسعه در تهيه برنامه‌اي كه چشم‌انداز آن عصر مجازي باشد، مي‌توان بخشي از عقب ماندگي ديجيتالي را جبران و حتي از بسياري از كشورهايي كه هنوز با اين مفاهيم آشنايي ندارند، جلو هم افتاد. مشكلات سر راه رسيدن به جامعه مجازي: يكي از مشكلات اساسي موجود در بسياري از كشورهاي در حال توسعه مشكل فرهنگي و رواني برخورد با فناوريهاي نوين است كه معمولآ بخشي از مردم در مقابل تغيير عموماً واكنش منفي نشان دهند و باعث تاخير در استفاده مناسب از آنها مي‌شوند. شايد اين مشكل تنها به كشورهاي توسعه يافته مربوط نبوده و كم و بيش در كشورهاي توسعه يافته و خالق اين فناوريها نيز اين واكنشها معمول باشد. اين واكنشها همين حالا هم مشكلاتي را در جهان بوجود آورده است و باعث كاهش سرعت بعضي از فناوريها شده است. البته اينگونه مشكلات ممكن است به كشورهاي خاصي مربوط نباشد و مثلاً در كشور آمريكا كه كشوري توسعه يافته در زمينه توليد دانش و فناوري مي‌باشد، تكنولوژي بسيار جلوتر از سواد عمومي جامعه به جلو مي‌رود، يعني مردم آمريكا با وجوديكه ابزارهاي پيشرفته و مناسبي در اختيار دارند از آنها استفاده مناسب نمي‌كنند. شايد يكي از دلايل آن است كه سيستم آموزشي آمريكا عقب‌تر از تحولات تكنولوژيكي حركت مي‌كند. لذا آنها برنامه آموزشهاي عمومي در معرفي استفاده مناسب از تكنولوژيهاي موجود را هم ندارند. به همين دليل، در حالي كه 150ميليون نفر از مردم آمريكا از اينترنت استفاده مي‌كنند و 2/72 درصد از آنها در ادارات دسترسي به شبكه‌هاي با پهناي باند زياد، مثل T1، دسترسي دارند و تا پايان سال 2003 ميلادي اين امكانات براي 90 درصد آنها فراهم مي‌شود، فقط 30 درصد مردم، آن هم با ضريب پايين از اين شبكه‌ها بصورت بهينه استفاده مي‌كنند. بنابراين آموزش و توسعه فرهنگ استفاده از فناوريهاي جديد يكي از مسائل مهم در توسعه فناوري اطلاعات . ارتباطات است كه بايد مشكلات مرتبط با آن شناخته و حل شود. مشكل بعدي، حتي در كشورهاي توسعه يافته، مربوط به افراد سالخورده و مسئولين سابقه داري است كه تجربيات سنتي را با خود دارند و تسليم فناوري‌هاي نوين نمي‌شوند. حتي در مقابل تغيير مي‌ايستند و مراحل توسعه را با تأخير مواجه مي‌سازند. در جوامع سنتي و عقب افتاده اين وضع به مراتب بدتر است و عدم اطلاع حاكمان و دولتها از مزاياي اين پديده‌ها سبب تأخير در استفاده از فناوريهاي جديد و توسعه دانش و رشد اقتصادي در آن جوامع مي‌شود. از اينگونه اشكالات و مسائل در طول تاريخ بشر فراوان ديده شده و اين مشكلات در آينده نيز ادامه خواهد داشت. وظيفه دانشمندان و محققان است كه با اقدامات فرهنگي اينگونه مسائل را در جامعه مطرح و در حد توان از مسئولان بخواهند تا استفاده از آنها را در جامعه عملي سازند. يكي ديگر از مشكلات دسترسي زودهنگام به موج چهارم يا عصر مجازي پديده‌اي جديد بنام «فاصله ديجيتالي» بين كشورها است. اين موضوع بقدري مهم است كه از سال 1994 ميلادي معيار تشخيص كشورهاي فقير و غني شده است. تا قبل از سال 1994 ميلادي فاصله كشورهاي فقير و ثروتمند را با سرمايه‌هاي مادي مي‌سنجيدند. امروزه به كشوري ثروتمند مي‌گويند كه از نظر توسعه ICT به مرحله خوبي از رشد رسيده باشد، ضريب نفوذ اينترنت در آنها بالاي 50 باشد و مردم خدماتشان را از دولت در منزل از طريق دولت الكترونيكي دريافت كنند. تا اوايل سال 2003 ميلادي 93 درصد كاربران اينترنت و 73 درصد تلفنهاي جهان در اختيار 20 درصد كشورهاي توسعه يافته جهان قرار داشته است. همين كشورها در جهان بهترين شرايط اقتصادي را داشته و در زمينه توسعه تجارت الكترونيكي و صادرات نيز بالاترين موقعيت‌ها را دارند. توجه به اين مشكل در جاي خود مهم است و در صورتيكه به آن توجه نشود و اين فاصله زيادتر شود مشكلات بزرگي را براي جوامع اطلاعاتي در جهان بوجود خواهد آورد و از شتاب سريع توسعه فناوري اطلاعات خواهد كاست و دسترسي به عصر مجازي را با تاخير مواجه خواهد نمود. ورشكستگي شركتهاي رايانه‌اي. مخابراتي و دات كام (com) در سالهاي 1997 و 1998 از نشانه‌ها ضعف فرهنگي و شناخت علمي از پديده‌هاي جديدي مانند فناوري اطلاعات و ارتباطات بوده است. فاصله ديجيتالي نمادي از بي عدالتي را در جهان به رخ خواهد كشيد و ممكن است زمينه‌اي براي تحميل جنگهاي ناخواسته در آينده شود. براي تشخيص فاصله ديجيتالي كافي است به اين نكته توجه شود كه در زمان تهيه اين مقاله (تابستان 1382) حجم اطلاعاتي كه بين اروپا و آمريكا جا به جا مي‌شود، 231 برابر حجم اطلاعاتي است كه بين خاورميانه و آمريكا رد و بدل مي‌شود. همين مثال به تنهايي فاصله ديجيتالي بين اروپا و خاور ميانه را از نظر دسترسي به اطلاعات نشان مي‌دهد. به عنوان مثالي ديگر، تعداد كاربران اينترنت در كشور ما 5/3 ميليون نفر و در كشور كره جنوبي 35 ميليون نفر است. با احتساب جمعيت و در نظر گرفتن ضريب نفوذ اينترنت در كره جنوبي كه نزديك به 65 درصد و در ايران 5 درصد است، حداقل فاصله ديجيتالي ما با آنها حدود 13 برابر است. اگر سرعت دسترسي به اينترنت را در كنار اعداد فوق قرار دهيم و به شبكه‌هاي با باند وسيع در كره جنوبي توجه داشته باشيم شايد فاصله ايران و كره جنوبي از نطر كيفيت دسترسي به خوط اينترنت و شبكه به 100 برابر هم برسد! در چنين شرايطي قطعاً مشخص مي‌شود كه كشورهايي مانند ايران براي رسيدن به عصر مجازي و ايده‌آل راه طولاني در پيش دارند. با اين وجود با بررسي‌هاي فني معلوم مي‌شود كه تغيير اساسي، بدون توجه به تأخير برخي از كشورها اتفاق خواهد افتاد و تا دو دهه ديگر براي قسمتهايي از جهان توسعه يافته، عصر مجازي يا جامعه مجازي قابل لمس و بهره‌برداري خواهد بود. مشكلات سر راه رسيدن به تغييرات اساسي عموماً انساني هستند و اگر بدون توجه به ظرفيت تغيير در انسان اين فناوريها به جلو برود، ممكن است خسارات ناشناخته‌اي داشته باشد و بشريت را تهديد كند. لذا بايد با دقت و آگاهي از فضاي موجود گام به جلو گذاشت. مجموعه مطالعات فني و علمي نشان مي‌دهد كه تا 20 سال آينده جهان در عصر مجازي يا چهارمين مقطع تحول اساسي تاريخ بشر كه آنرا موج چهارم مي‌ناميم قرار خواهد گرفت. دلايل فني كه ناشي از رشد سريع ابزارهاي مورد نياز براي ساخت عصر مجازي وجود دارد مبتني بر توسعه كيفي سه عنصر فيزيكي: CPU، حافظه، و ابزار انتقال داده مي‌باشد. اولين عنصر از عناصر مورد نظر كه در شكل گيري عصر مجازي از نظر سخت افزاري نقش اصلي را دارد، واحد مركزي محاسباتي رايانه‌ها يا CPU است، كه سرعت آنها بايد آنقدر بالا رود تا بتوانند صدها هزار ميليارد محاسبه را به صورت لحظه‌اي انجام دهند. عوامل متعددي در افزايش سرعت CPUها موثر هستند كه مهمترين آنها قرار گرفتن تعداد بيشتري ترانزيستور در يك تراشه CPU است. در اين خصوص در سال 1980 متخصصين مي‌توانستند تنها 29 هزار ترانزيستور را در يك چيپ 8086 قرار دهند، در سال 1990 اين تعداد در كامپيوترهاي معروف به 486 به 2/1 ميليون ترانزيستور رسيد. اين روند افزايش تعداد ترانزيستور در CPU ادامه دارد و قرار است تا سال 2005 ميلادي اين تعداد به 200 ميليون ترانزيستور در يك واحد CPU برسد و در قدم بعدي يعني سال 2011 ميلادي يك ميليارد ترانزيستور در هر واحد CPU قرار خواهد گرفت و عنصر براي عملكرد در عصر مجازي آماده خواهد شد. البته در فرآيند سرعت دادن به اين واحد محاسباتي، عوامل ديگري مانند كاهش ولتاژ تغذيه CPU ها از 5 ولت به يك ولت، تغيير اساسي مواد اوليه چيپهاي سيليكوني به مواد جديد مانند لاستيكهاي نيمه هادي و تيوبهاي كربني و فناوريهاي ديگري زمينه ايجاد سرعت بيشتر را فراهم مي‌كند. عنصر دومي كه از نظر سخت افزاري در شكل گيري جامعه مجازي به آن نياز شديدي داريم، «حافظه با حجم فوق العاده زياد» است. جهان مجازي جهاني سه بعدي است و حتي در بعضي موارد به فضاهاي بيشتر از سه بعدي يعني چند بعدي نيز نياز مي‌باشد. براي اينكه بتوانيم شرايط حضور غير فيزيكي افراد و اشياء را به صورت سه بعدي از هر نقطه مورد نظر به هر نقطه دلخواه داشته باشيم، به ذخيره سازي و بازخواني حجم زيادي از داده نياز داريم. حافظه‌هاي موجود، توان ذخيره سازي حجم بسيار كوچكي از اطلاعات را دارند و امكان تمرين جامعه مجازي حتي با ابعاد كوچك فعلاً به علت كوچكي حجم حافظه‌ها ميسر نيست. اما اميد به حافظه‌هاي ليزري و ملكولي معطوف شده است كه در حال تحقيق است و تا كنون به نتايج خوبي هم رسيده است. يك حافظه ليزري توان ذخيره سازي يك ترا بايت (1000 گيگا بايت) و يك حافظه ملكولي ظرفيت ذخيره سازي 1000 ترا بايت در خود دارد. اين حجم بزرگ از حافظه براي قرار دادن كل كتابخانه كنگره آمريكا كه بزرگترين كتابخانه جهان است در يك حافظه ليزري به ابعاد يك حبه قند و قرار دادن دانش بشر در يك حافظه ملكولي كفايت مي‌كند. سومين عنصر مورد نياز عصر مجازي، ابزار انتقال داده با سرعت فوق العاده زياد از نقطه‌اي به نقطه ديگر و از يك رايانه به رايانه ديگر چه به صورت با سيم و چه به صورت بي‌سيم است. در اين خصوص «فيبر نوري» به عنوان بهترين ابزار موجود انتقال داده در حالت تئوري امكان ارائه پهناي باند بي نهايت را دارد. اما محدوديتهاي ابزارهاي جنبي و افتي كه بر اثر خمش و يا محلهاي اتصال و سوئيچ ها وجود دارد، سبب شده تا اين عنصر در حال حاضر براي انتقال اطلاعات عصر مجازي، عنصر مناسبي نباشد. ماهواره‌ها و ساير ابزار انتقال داده و شبكه‌هاي با پهناي باند زياد امروز، اگر چه نسبت به گذشته، رشد وسيع و توسعه خوبي داشته‌اند، اما براي عصر مجازي و موج چهارم مناسب نيستند. انتظار آرماني ما توليد ابزار بي‌سيم با سرعتهاي فوق العاد زياد است. براي تشخيص سرعت بالا توجه داشته باشيم كه براي انتقال يك فيلم حقيقي مناسب از طريق شبكه‌اي مانند اينترنت به سرعت انتقال 10 گيگا بيت در ثانيه احتياج است. اگر شرايط سه بعدي را به آن اضافه كنيم و يك فيلم سه بعدي را در نظر بگيريم، به سرعت انتقال دهها مرتبه بالاتر از اين مقدار احتياج است. لذا محدوديت در اين زمينه بيشتر از دو زمينه قبلي است و به اختراع جديدي در اين زمينه و يا تحولي ويژه نياز داريم. در كنار اين عناصر سخت افزاري، به رشد و توسعه نرم افزارهاي سه بعدي حقييقت مجازي نيز بايد توجه كرد [10]. در اين خصوص اقدامات اوليه خوبي در جهان آغاز شده است كه تلاش دارد نرم‌افزارهاي هوشمند را توسعه داده و نياز عصر مجازي را تامين كند. اينگونه نرم‌افزارها كه در بازيهاي رايانه‌اي جايگاه ويژه‌اي يافته‌اند در حال كسترش و توليد مي‌باشند و اميد مي‌رود كه مشكلات خاصي در زمينه نرم‌افزار ابزار عصر مجازي نباشد. نتيجه‌گيري: • چهارمين موج تغيير در تاريخ بشر عصر مجازي خواهد بود. • مشكلات گذر از موج سوم به موج چهارم مربوط به مسائل فرهنگي، طبيعت بشر كه در مقابل تغييرات جديد مقاومت مي‌نمايد، محدوديتهاي نرم‌افزاري و سخت‌افزاري مي‌باشد كه بايد با درايت و تلاش مداوم حل شود. • عناصر مهمي كه عصر مجازي را خواهند ساخت شامل CPU، حافظه‌ و ابزارهاي پيشرفته انتقال داده با سرعت بسيار بالا مي‌باشند كه در كنار نرم‌افزارهاي حقيقت مجازي و سه بعدي بسرعت در حال پيشرفت مي‌باشند. • با توجه به محدويتهاي سخت‌افزاري، نرم‌افزاري، فرهنگي و اجتماعي پيش‌بيني مي‌شود تا دو دهه ديگر مراحل اوليه ورود به عصر مجازي و آغاز موج چهارم محقق شود. • موج چهارم يا عصر مجازي باعث تغيير بسيار زيادي در امور بشر خواهد شد، اين تغييرات در حوزه‌هاي اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و آموزشي به شكلي كاملآ متفاوت با وضعيت فعلي جهان خواهد بود. • با ديدگاه ايده‌آل، رسيدن به جامعه جهاني سالم كه معنويت و انسانيت در آن حاكميت داشته باشد جزء اهداف اصلي عصر مجازي خواهد بود. زيرا در جامعه ايده‌آل عصر مجازي مشكل، غذا، ابزار و اطلاعات كه در دسترس نبودن يا كمبود آنها باعث مشكلات جوامع گذشته و حال بوده ديگر وجود نخواهد داشت و بنابراين عدالت و معنويت مي‌تواند در هر جا و در هر موضوع و براي هر چيز وجود داشته باشد. • به منظور شناخت عميق از عصر مجازي بايد فضاي مجازي در ذهن ايجاد نمود و در آن فضا موضوعات مختلف از جمله آموزش، تجارت، تفريح و ساير امور زندگي را در فضاي جديد تخيل نمود تا واقعيت موضوع بيشتر شناخته شود. • براي رسيدن به عصر مجازي و موج چهارم بايد تاكيد بيشتر بر نرم‌افزارهاي سه بعدي و حقيقت مجازي روي خط باشد. 8. منابع [1] http://www.princetonreview.com/cte/articles/cre search/profileEinstein.asp [2] http://www.skypoint.com/members/mfinley/ toffler.htm [3] Toffler, Alvin, “The Third Wave”, William Morrow and Company, Inc., 544 p. ISBN 0-688-03597-3, 1980. [4] Ali A. Jalali, “The Effect of New Technology on Education for the Twenty –First Century”, The fifth UNISCO-ASEID Conference, Bangkok, Thailand, December 13-16, 1999. [5] Ali A. Jalali, “The Effect of Information Technology on Virtual Education and Virtual Life”, The World Electronic and Internet Cites Conference, Kish Island, Iran, May 13-16, 2001. [6] William F. Slater, III, “Internet History”, Chicago Chapter of the Internet Society September 2002 - http://www.isoc.org/ [7] Egil Juliussen, “Market Research Report Forecast Methodology” Computer Industry Almanac Inc., March 2002. [9] CBSNEWS.COM, “Supercomputer Shatters Speed Mark”, April 22, 2002. http://www.cbsnews.com/stories/2002/04/20/tech/main506797.shtml [10] http://www.time.com/time/2002/inventions/ rob_environment.html [11] Mohamed Khalifa and Rinky Lam, “Web-Based Learning: Effects on Learning Process and Outcome”, IEEE transaction on education, vol. 45, pp.350-356, Nov. 2002.
                                                            نویسنده : علی اکبر جلالی
+ نوشته شده در  شنبه 24 آذر1386ساعت 7:59 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

مرمت و بازسازی كتاب‌های چاپ سنگی

مرمت و بازسازی كتاب‌های چاپ سنگی

مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات كودكان ایران در پی جستجوهای گسترده در جهت شناسایی كتاب‌های چاپ سنگی كودكان، به مجموعه نفیسی از این كتاب‌ها دست یافته است كه نیاز به بازسازی و مرمت دارند. بخش بزرگی از این مجموعه كه به كتاب‌های مكتب‌خانه‌ای معروف‌اند، از سوی مهدی آذریزدی به كتابخانه تحقیقاتی موسسه اهدا شده‌اند. مؤسسه برای جلوگیری از پیشرفت آسیب‌ها، ابتدا این مجموعه را برای میكروب‌زدایی به سازمان اسناد ملی ایران سپرد و سپس میزان بازسازی و مرمت مورد نیاز هر كتاب را به یاری كارشناسان آن سازمان تعیین كرد. با توجه به توان مالی اندك، مؤسسه در سال‌های گذشته تنها به بازسازی ١٨ جلد كتاب و بازسازی و صحافی با جلد چرمی ٤ جلد از این مجموعه نفیس موفق شده است. سرعت بخشیدن به روند مرمت كتاب‌های چاپ سنگی موجود یكی از هدف‌ها و برنامه‌های این موسسه است. مؤسسه برای فراهم كردن بودجه مرمت این كتاب‌ها دست یاری به سوی دوستداران تاریخ ادبیات كودكان دراز می‌كند و از آن‌ها می‌خواهد تنها با مرمت یكی از این كتاب‌ها، به جمع پشتیبابان مرمت كتاب‌های چاپ سنگی كودكان بپیوندند و این گنجینه را برای آیندگان نگه‌داری كنند. فهرست كتاب‌هایی كه نیاز به مرمت دارند با ذكر مشخصات و قیمت به تدریج در سایت كتابخانه معرفی می‌شوند تا دوستداران به انتخاب خود یكی از آن‌ها را برگزینند. نام ترمیم‌كننده در شناسنامه این كتاب ثبت خواهد شد.

دو نمونه از كتاب‌های درست‌شده، قبل و بعد از مرمت:

شنگول و منگول. گردآورنده سيد حاجی احمد؛ تصويرگر محمد صانعی؛‌ كاتب سيد عباس سيد صالحی خوانساری. تهران: كتابفروشی اسلاميه، ١٣٥٩ق.=(١٣١٩ش.). ١٥ص. مصور (سياه و سفيد). ١١*١٧. روی جلد،‌ ص ١-٢،‌ پشت جلد.

پیش از مرمتپس از مرمت

قصه عمه گرگ و روباه و حكايت جام و قليان و پند و نصيحت الحكما و... (تصويرگر) محسن تاج بخش؛ كاتب يوسف صديقی خوانساری. (بی‌جا): قاضی سعيدی خوانساری، ١٣٥٥ق.=(١٣١٥ش.). ١٥ص. مصور (سياه و سفيد). ٥/١١*١٨. روی جلد ، ١-٢،‌ پشت جلد.

پیش از مرمتپس از مرمت

عاق والدین (بی‌جا): كتابفروشی آقا میرزا قاضی سعیدی خوانساری، ١٣٥٥= (١٣١٥).١٥ ص.نظر كارشناسی: ٠٠٠/٢٤٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

عاق والدین

مخمس موش و گربه از كلام اسماعیل چركچی. (بی‌جا: بی‌نا)، ١٣٢٥=(١٢٨٦). ٣٩ ص.نظر كارشناسی: ٠٠٠/٨٠٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

مخمس موش و گربه

توبه نصوح بسعی و اهتمام آقا میرزا محمد اسماعیل خوانساری، كاتب میرزا نصرا... مهراخوان.(بی‌جا): مطبعه اتحاد، ١٣٤٦=(١٣٠٦). ٢٤ ص.نظر كارشناسی: ٠٠٠/٦٠٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

توبه نصوح

چهل طوطی(طهران): شركت نسبی كانون كتاب، (بی‌تا). ٤٨ ص. نظر كارشناسی: ٠٠٠/٧٢٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

چهل طوطی

شنگول و منگول بدستور آقای حاجی سید احمد. طهران: كتابفروشی اسلامیه، ١٣٥٩=(١٣١٩). ١٦ ص. نظر كارشناسی: ٠٠٠/٢١٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

شنگول و منگول

حسنین طهران: كارخانه مشهدی احمد، ١٢٦٤=(١٢٢٦). ٢١ ص. نظر كارشناسی: ٠٠٠/٤٨٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

حسنین طهران

نان و حلوا از شیخ بهایی. (بی‌جا: بی‌نا)، ١٢٨٣=(١٢٤٥). ٤٦ ص. نظر كارشناسی: ٠٠٠/٦٦٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

نان و حلوا از شیخ بهایی

چهار درویش حرره میرزا سید محمدعلی وزیری. (بی‌جا): اخوان كتابچی، ١٣١٧=(١٢٧٨). ٢٧ ص. نظر كارشناسی: ٠٠٠/٦٥٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

چهار درویش

جام و قلیان و پندنامه حكما (طهران): كتابخانه فردوسی، ١٣٥٤=(١٣١٤). ٨ ص. نظر كارشناسی: ٠٠٠/١٦٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

جام و قلیان و پندنامه حكما

جبرئیل جولا بر حسب دستور اخوان كتابچی. طهران: مطبعه حاج عبدالرحیم، ١٣٤٦=(١٣٠٦). ٢٣ ص. نظر كارشناسی: ٠٠٠/٦٠٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

جبرئیل جولا

خاله قرباغه عروسی لاك‌پشت بفرموده محمدحسن آقا. (مشهد): مطبعه علمی، ١٣١٣. ١٥ ص. نظر كارشناسی: ٠٠٠/٢٤٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

خاله قرباغه عروسی لاك‌پشت
منبع خبر:htthtmlp://www.chlhistory.org/library/maremat2.
+ نوشته شده در  سه شنبه 20 آذر1386ساعت 8:17 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

معرفی كتابخانه مؤسسه پژوهشی تاريخ ادبيات كودكان


كتابخانه مؤسسه پژوهشی تاريخ ادبيات كودكان

كتابخانه پژوهشی، در سال ۱۳۷۹ همزمان با بنيانگذاری مؤسسه پژوهشی تاريخ ادبيات كودكان با هدف پشتيبانی و تامين نيازهای اطلاعاتی گروه پژوهشی تاريخ ادبيات كودكان آغاز به كار كرد و دو سال بعد حركت‌ها اوليه را برای تشكيل كتابخانه و مركز اطلاع‌رسانی ادبيات كودكان و نوجوانان ايران ساماندهی كرد. حاصل كار تا اين زمان كتابخانه‌ای با بيش از ٥۱هزار و پانصد منبع اطلاعاتی دسته‌بندی شده و مركز اطلاع‌رسانی (بانك اطلاعات) با بيش از ۱۰۰هزار ركورد اطلاعاتی است كه در دست نمايه‌سازی است.

از مهمترين حوزه‌های موضوعی كتابخانه می‌توان به ادبيات، ادبيات كودكان، آموزش و پرورش، تاريخ، هنر و جامعه‌شناسی اشاره كرد. منابع اطلاعاتی به شكل اصل يا کپی گردآوری شده‌اند. بخش قديمی و موزه‌ای منابع اطلاعاتی همچون: عكس‌های اصل، كتاب‌ها و نشريات چاپ سنگی و سربی، اسباب‌بازی‌های قديمی، ... تا بازگشايی موزه‌ ملی ادبيات كودكان و نوجوانان در كتابخانه نگاهداری خواهند شد.

برای ذخيره و بازيابی سريع اطلاعات منابع گردآوری شده، از سيستم نرم‌افزاری پارس‌آذرخش، نسخه تحت‌ويندوز استفاده شده است.

اين كتابخانه دارای مجموعه متنوعی از منابع اطلاعاتی "برای كودكان" و "درباره كودكان" است:

 

۱. كتاب‌ها:

پوشش تاريخی كتاب‌های كودكان و نوجوانان به عنوان منابع اوليه اين كتابخانه از آغاز چاپ كتاب‌های كودكان در دوران مشروطه تا سال ۱۳۵۷ است. از ۷۰۰۰ كتاب شناسايی شده متعلق به اين دوره تاريخی توسط گروه كتابشناسی مؤسسه، حدود ٦٨٥٢ كتاب در كتابخانه موجود است. منابع ثانويه، تمام کتاب‌های مرجع مورد نياز پژوهشگران را، بدون توجه به تاريخ آن، در بر می‌گيرد.

قديمی‌ترين منبع موجود در كتابخانه:حسنين. كاتب محمد بن اسمعيل خوانساری. سفارش‌دهنده مشهدی احمد خوانساری. طهران: كارخانه مشهدی تقی، ۱۲۶۴ق.= ۱۲۲۶ش؛ و نسخه منحصر به فرد كتاب، تعليم و الاطفال. نوشته محمود بن يوسف مازندرانی (مفتاح‌الملک). كاتب محمود محمدرضای سلطان‌الكتاب لشكرنويس محلاتی. [بی‌جا]: كارخانه سيد مرتضی، ۱۳۲۲ق.=۱۲۹۲ش. است.

كتاب‌های كودكان برای بازسازی به دو بخش تقسيم شده‌اند: بخش اول با حدود ٣٠٧ عنوان، شامل كتاب های چاپ سنگی و سربی از سال ۱۳۰۰ شمسى هستند كه در سازمان اسناد ملی ايران ميكروب‌زدايی و قارچ‌زدايی شده‌اند و به مرور توسط آن سازمان، مرمت و صحافی خواهند شد. کليه کتاب‌هاى چاپ سنگى به صورت اسکن روى CD نيز موجود است. بخش دوم با حدود ٣٩٠٠ عنوان، كتاب‌های كودكان بين سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۵۷ شمسى را در بر دارد كه صحافی يا بازسازی می‌شوند. براي جلوگيری از آسيب‌های احتمالی اين مجموعه هنگام بررسی و كار پژوهشگران مؤسسه، ۵۰% مجموعه تا كنون اسكن شده‌اند و به صورت CD-Rom در دسترس هستند.

كتاب‌ها بر اساس رده‌بندی دهدهی ديويی و قواعد انگلوامريكن فهرست‌نويسی و رده‌بندی شده است. در حال حاضر ٦٨٥٢ عنوان كتاب فارسی، ارمنی، آسوری، كردی، ترکی (چاپ سنگی، چاپ سربی، ديسک نوری (كتاب‌های قديمی اسكن شده)) در كتابخانه موجود است. CD-Rom در دسترس هستند.

علاوه بر اين مجموعه، مجموعه‌ای با حدود ۱۰۰۰ كتاب برای نمايش در موزه ملی ادبيات كودكان و نوجوانان گردآوری شده است كه فاقد مهر، برچسب كتابخانه و صحافی است.

۲. اسناد


٥٧٢ عنوان سند تاريخی، شامل دستنوشته‌های دست‌اندركاران ادبيات كودكان و نوجوانان، نامه‌ها، دستورالعمل‌ها، گواهی‌نامه‌های تحصيلی، ... به صورت اصل يا كپی در مجموعه سازماندهی شده‌اند. اين مجموعه اسناد در زونكن‌ها نگاهداری می‌شوند و اطلاعات آن‌ها به وسيله نرم‌افزار كتابخانه قابل بازيابی است. بخشی از اين مجموعه كپی اسناد تاريخی مركز اسناد ملی ايران در زمينه آموزش و پرورش، ناشران، كتاب‌های درسی و غيردرسی است.

 

۳. نشريات و مقالات


كتابخانه مجموعه ٣٦١ عنوان نشريه،  از نشريات كودكان و نشريات بزرگسالان را كه دارای صفحه يا ستون كودكان هستند را به صورت اصل و كپی نگاهداری می‌كند. اطلاعات اين نشريات به مرور به صورت مقاله‌شناسی استخراج و در نرم‌افزار كتابخانه ذخيره خواهند شد.

قديمی‌ترين نشريه كودكان (كپى) موجود در كتابخانه:قديمی‌ترين نشريه كودكان (كپى) موجود در كتابخانه مجله‌الادب به سرپرستى محمد وفادار است كه از سال ۱۳۳۶ق./۱۲۹۶ش. در مطبعه فاروس با فاصله دو ماه يكبار در تهران منتشر ‌شده است.

قديمی‌ترين نشريه كودكان (اصل) موجود در كتابخانه:قديمی‌ترين نشريه كودكان (اصل) موجود در كتابخانه نونهالان با مدير مسئولی عبدالله فريار كه از سال ۱۳۲۲ توسط اداره انتشارات سفارت انگليس هر دو هفته يك‌بار منتشر در تهران ‌شده است.

علاوه بر اين نشريات، كتابخانه مجموعه‌ای از ٣٧٥١ عنوان مقاله را كه در پژوهش كتاب تاريخ ادبيات كودكان از نشريات قديم و جديد استخراج و مورد استفاده قرار گرفته است را نمايه‌سازی كرده است. اين مقالات به صورت كپی در زونكن‌ها نگاهداری می‌شوند. اطلاعات اين مقالات به وسيله نرم‌افزار كتابخانه قابل بازيابی است.

همچنين گروه مقاله‌شناسی مؤسسه كار شناسايی و استخراج اطلاعات مقالات مرتبط با زمينه پژوهش تاريخ ادبيات كودكان را از ميان مجله‌ها، روزنامه‌ها و سالنامه‌های منتشره  در دوران مشروطه تا سال ۱۳۵۷ را به عهده دارد. اين مجموعه با حدود ۸۳۰۰۰ مدخل اطلاعاتی در كتابخانه نمايه‌سازی و در بانك اطلاعات جانبی مقالات در سيستم كتابخانه‌ای پارس آذرخش قابل بازيابی است.

 

۴. مواد ديداری - شنيداری


اين مجموعه شامل ٣٥٩١ قطعه عكس اصل و اسكن شده، ١٦٣ عنوان نوار صدا (مصاحبه با دست‌اندركاران ادبيات كودكان و قصه‌های كودكان)، ٢٠ حلقه ميكروفيلم، ٢١ عنوان صفحه گرامافون، ٢٠٨ عدد تابلوی نمايشگاهی، ١٩٥ قطعه اسباب‌بازی قديمی و يك حلقه فيلم استريپ است. از كليه منابع عكس، تابلو‌های نمايشگاهی، و اسباب‌بازی‌ها كپي تصويری و از نوارهای صدا كپی Audio وMP3 بر روی CD-Rom تهيه شده است.


با توجه به ضرورت اطلاع‌رسانی در اين زمينه موضوعی و دسترس‌پذير كردن اطلاعات اين حوزه برای پژوهشگران داخل و خارج از كشور طرح جامع "بانك اطلاعات ادبيات كودكان و نوجوانان" تدوين شد. كتابخانه پژوهشی اميدوار است كه در آينده با كسب بودجه لازم، اطلاعات گردآوری شده و ساير اطلاعات را كه به مرور گردآوری خواهد كرد، در قالب اين بانك ساماندهی و ارائه نمايد. اين بانک در برگيرنده مشخصات توصيفی و تحليلی منابع اطلاعاتی، داده‌های اطلاعاتی پژوهش تاريخی ادبيات كودكان، و راهنماهای مرتبط با اين زمينه موضوعی خواهد بود، كه به صورت الكترونيکی (اينترنت) در اختيار پژوهشگران، كتابداران، آموزگاران، ... قرار خواهد گرفت.

كار گردآوری اطلاعات در حال حاضر از كتابخانه‌ها، كتابفروشی‌ها و مجموعه‌های شخصی در تهران و هفت شهر مشهد، شيراز، اصفهان، قم، يزد، اهواز و تبريز در حال انجام است كه در آينده برای جامعيت بخشيدن به مجموعه بانک، گسترده‌تر خواهد شد.

هم اكنون مؤسسه كار تهيه بانك‌های اطلاعاتی كوچك را بر اساس داده‌های پژوهشی كتاب تاريخ ادبيات كودكان ايران و دسترس‌پذير كردن آن از طريق وب سايت موسسه www.chlhistory.org  را مطابق با توان مالی مؤسسه تا زمان اجرايی شدن بانك جامع اطلاعات ادبيات كودكان و نوجوانان، در دستور كار خود قرار داده است. اين بانك‌ها در مرحله اول بانك اطلاعات شخصيت‌شناسی، نشريات و ناشران خواهند بود كه اطلاعات اين حوزه را از ابتدا تا ۱۳۵۷ در بر خواهد گرفت.                                                          منبع:http://www.chlhistory.org/album/album05.html

+ نوشته شده در  سه شنبه 20 آذر1386ساعت 8:12 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

تصاویر متحرک

سلام بر گل طاها-یاحضرت معصومه تولدت مبارکپروانه صفت بر رخ ماهت بوسه می زنم معصومه جان
+ نوشته شده در  دوشنبه 19 آذر1386ساعت 9:9 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

جهانی‌سازی جامعه اطلاعاتی

مقدمه کتاب جامعه اطلاعاتي:انديشه هاي بنيادي،ديدگاه هاي انتقادي و چشم انداز جهاني «جامعة اطلاعاتي» در دهه‌هاي اخير و به‌ويژه در ده سال گذشته ــ نيمة دوم آخرين دهة قرن بيستم و نيمة اول نخستين دهة قرن بيست و يكم ــ به صورت يكي از مهم‌ترين موضوع‌هاي مورد توجه متفكران و متخصصان اجتماعي، اقتصادي و سياسي درآمده و در عرصة روابط بين‌المللي، مناسبات منطقه‌اي و صحنة زندگي ملي كشورها نيز جايگاه برجسته‌اي پيدا كرده است. انديشه‌هاي مربوط به پيدايي و پيشرفت «جامعة اطلاعاتي»، براي نخستين‌بار در دهه‌هاي 1960 و 1970، در آثار علمي چند تن از اقتصاددانان و جامعه‌شناسان دانشگاه‌هاي ايالت متحده و پيش از همه در كتاب‌ها و مقاله‌هاي «فريتز ماكاروپ» و «دانيل بل» مطرح شدند. بر اساس ديدگاه‌هاي دو محقق اخير، «جامعة اطلاعاتي» از ويژگي‌هاي زير برخوردار است: ــ «كارگران اطلاعاتي» (Information Workers) ، به معناي دقيق كلمه، در كشورهاي ثروتمند و پيشرفته كه اكثريت نيروي كار آن‌ها را «كارگران صنعتي» (Industrial Workers) تشكيل مي‌دهند، به وسيع‌ترين گروه در حال اشتغال تبديل شده‌اند. به طوري كه مي‌توان گفت در اين كشورها يك «طبقة جديد معرفتي» (دانش‌مدار - Knowledge Class) پديد آمده است؛ ــ در اين كشورها يك ساختار «تكنولوژي فكري» (Intellectual Technology) نيز در كنار ساختار «تكنولوژي صنعتي» ايجاد شده است؛ ــ عنصر اصلي كالاها و فرآورده‌هاي مورد استفاده در صنعت و زندگي خانگيِ كشورهاي مذكور را بيش از پيش، اطلاعاتِ بسته‌بندي‌شده تشكيل مي‌دهد.[1] به اين ترتيب، انديشة «تكنولوژي فكري» در نظريات نخستين متفكران «جامعة اطلاعاتي»، پيش از شكل‌گيري انديشة نقش‌هاي اجتماعي «تكنولوژي‌هاي اطلاعات ارتباطات» و شبكه‌هاي جهاني كنوني، طرف توجه واقع شده است. اما به طوري كه كه صاحب‌نظران يادشده مشخص ساخته‌اند، اساس اين «جامعة اطلاعاتي» بر اين واقعيت که اطلاعات و معرفت‌ها به عامل مهم پويايي اقتصادي تبديل شده و در عين حال، هم به عنوان وسايل توسعه و هم به عنوان هدف‌هاي توسعه مورد توجه قرار گرفته‌اند، استوار گرديده است. دربارة اين ديدگاه ‌كه در آن دوره بيشتر به آنچه «جامعة پساصنعتي» ناميده مي‌شد، معطوف گرديده بود، دو نكته را بايد مورد توجه قرار داد: 1. صاحب‌نظران مذكور، به «جامعة پساصنعتي» به عنوان پديده‌اي كه بيش از هر چيز به مكانيسم بازار وابسته است و «دانيل بل» از آن به عنوان «يك شيوة فكري اقتصادي» نام برده است، نگاه نمي‌كردند، بلكه بيشتر به آن به عنوان مجموعة مكانيسم‌هاي مختلف نظارتي براي مقابله با پيچيدگي‌هاي اجتماعي ــ كه در آن زمان به طور سريع در حال افزايش بودند ــ مي‌نگريستند. 2. نكتة مهم ديگري كه از سوي اين متفكران طرف توجه قرار نگرفته، يا تنها در كتاب «جامعة پساصنعتي آيندة» دانيل بل ــ كه در سال 1973 انتشار يافت ــ به آن اشاره شده بود، ‌اهميت نقش اجتماعي تكنولوژي‌هاي نوين اطلاعات و ارتباطات است. در كتاب اخير،‌ «جامعة پساصنعتي» مورد نظر مؤلف، بر هيچ‌گونه جبرگرايي تكنولوژيك يا بوروكراتيك، استوار شناخته نشده و پيش از هر چيز به انگاره‌هاي در حال تغيير روابط اجتماعي جامعة نوين توجه گرديده است. شش سال بعد از آن، «دانيل بل» براي نخستين‌بار در مقاله‌اي با عنوان «چارچوب اجتماعي جامعة اطلاعاتي»‌، به تجزيه و تحليل صريح نقش كامپيوتر‌ها و سيستم‌هاي ارتباطات دور به عنوان تكنولوژي‌هاي منطبق با خواست‌هاي جامعة پسا صنعتي پرداخت. [2] 1 دیدگاه‌های خوش‌بینانه دربارة جامعة اطلاعاتی بنابراين، نخستين نگاه‌هاي علمي به «جامعة اطلاعاتي»، به تغييرات اجتماعي بنيادي كه معرف فعل و انفعال‌ها و حركت‌هاي اجتماعي و اقتصادي ناشي از مجموعة عوامل به‌هم‌پيوسته‌ معطوف بوده‌اند. علاوه بر آن، اين تغييرات بر مبناي تأثير قاطع تكنولوژي هاي نوين، به گونه‌اي كه طرز عملكردهاي آن‌ها و شكل‌گيري پيامدهاي آن‌ها را از پيش مشخص كنند، استوار نشده‌اند و اين تكنولوژي‌ها بيشتر به عنوان ابزارهاي ساده‌اي كه مي‌توان بر اساس آن‌ها سياست‌هاي مربوط به تغييرات اجتماعي را تعيين كرد، معرفي گرديده‌اند. در دهة 1980، كارهاي نظري‌ آينده‌پوييِ محققاني چون «دانيل بل» و مطالعات تجربي متخصصاني مانند «فريتز ماكلوپ» كه ويژگي‌هاي جامعة پساصنعتي و اقتصاد اطلاعاتي را در محيط‌هاي آكادميك و دانشگاهي مورد بررسي قرار داده بودند، جاي خود را به آثار جديد و عامّه‌پسندانة آينده‌بيني، كه به زمينه‌هاي خاص سياسي توجه داشتند، ‌واگذار كردند. در ميان آثار نوع اخير، ‌كتاب پرفروش «موج سوم» نوشتة «آلوين تافلر» آمريكايي و كتاب معروف «جامعة اطلاعاتي به مثابة جامعة پساصنعتي» ‌نوشتة «وي. ماسودا»، پژوهشگر ژاپني، كه به ترتيب در سال‌هاي 1980 و 1981 انتشار يافتند، بيش از همه قابل توجه بودند. در همان دوره، ‌كتاب‌هاي ديگري چون «اطلاعاتي‌سازي جامعه» نوشتة دو محقق فرانسوي، و «اقتصاد اطلاعاتي» نوشتة «اوري مارك پورات» آمريكايي، كه گزارش‌هاي دو تحقيق ويژة مورد سفارش دولت‌هاي فرانسه و ايالات متحدة آمريكا دربارة جامعة آينده را انعكاس مي‌دادند نيز منتشر شدند. ديدگاه‌هاي خوش‌بینانة مربوط به «جامعة اطلاعاتي» ‌كه در اين كتاب‌ها عرضه گرديده بودند، بيشتر گرايش داشتند تا اين فرضيه را به اثبات برسانند كه رسانه‌هاي الكتروني نوين اساساً دموكراتيك و تمركززدا هستند و ساختارهاي ارتباطات دور بايد بيش از آن‌كه به عنوان كالاهاي خصوصي متعلق به صاحبان آن‌ها نگريسته شوند، به منزلة تأسيسات عموميِ مبتني بر خدمت به تمام اعضاي جامعه ‌طرف توجه قرار گيرند و بر اين اساس، به‌رغم هزينه‌هاي سنگين توليد و كاربرد آن‌ها، در برنامه‌ريزي‌هاي ارتباطي بلندمدت جايگاه برجسته و خاص خود را پيدا كنند. در عين حال و با وجود نگرش‌هاي مثبتي كه نسبت به نقش خدمت عمومي ارتباطات نوين وجود داشتند، از اوايل دهة 1980، با روي كار آمدن حكومت‌هاي محافظه‌كار «مارگارت تاچر» و «رونالد ريگان» در انگلستان و ايالات متحدة‌آمريكا، فضاي سياسي و اقتصادي اروپاي غربي تغيير كرد و كشورهاي عضو «اتحادية اروپايي» نيز به پيروي از سياست جديد آزادي‌گراييِ اقتصاديِ رهبران دو كشور بزرگ آنگلوساكسون، به بازنگري در سياست‌هاي اقتصادي مشترك خود و بازانديشي در ديدگاه‌هاي مربوط به جامعة نوين آينده پرداختند. به گونه‌اي كه با هواداري آن‌ها از استوار ساختن ارتباطات دور بر مقتضيات پيشبرد مالكيت خصوصي و بازار آزاد، ديدگاه‌هاي مبتني بر نظريات «دانيل بل» و همفكران وي دربارة «جامعة اطلاعاتي»، جاي خود را به ديدگاه‌هاي جديد منطبق با آزادي‌گرايي اقتصادي دادند. به ‌زودي، بر مبناي ديدگاه‌هاي جديد، وسايل و اهداف مربوط به تكنولوژي‌هاي نوين اطلاعات و ارتباطات با هم آميخته و مشتبه شدند. به طوري كه بر اساس مفهوم تازة «اقتصاد شركت‌مدار»، اين پندار كه با نوآوري‌هاي تكنولوژيك مي‌توان مسائل اجتماعي را حل و فصل كرد، طرف توجه قرار گرفت. اما واقعيت آن بود كه وابسته ساختن توسعة تكنولوژي‌هاي اطلاعات و ارتباطات به پيروي از سودجويي‌هاي مؤسسات بزرگ خصوصي، با هدف‌هاي اصلي توسعة اجتماعي مغايرت داشت و گسترش نابرابري‌ها را به دنبال مي‌آورد. در اين شرايط و در روند پرشتاب مقررات‌زدايي، خصوصي‌سازي و آزادسازي ارتباطات دور، مفهوم «جامعة اطلاعاتي» ‌نيز به عنوان عنصر ضروري اين روند، ارزش و اعتبار خاص خود را به دست آورد. اين مفهوم، ابتدا از سوي رهبران حزب دموكرات ايالات متحدة آمريكا در جريان مبارزات انتخابات رياست جمهوري در سال 1992 و اقدامات سال‌هاي بعد از آن و سپس از سوي مديران كميسيون «اتحادية اروپايي» مورد ترغيب و تبليغ قرار گرفت. توجه خاص دولت ايالات متحدة‌ آمريكا به توسعة زيرساخت‌ها و بزرگراه‌هاي اطلاعاتي در جهت حركت كشورها به سوي «جامعة اطلاعاتي جهاني» كه پس از گذشت يك دهه از زمان آغاز سياست‌هاي مقررات‌زدايي، خصوصي‌سازي و آزادسازي ارتباطات دور در اين كشور، براي نخستين‌بار در جريان مبارزات انتخاباتي رياست جمهوري پاييز 1992 در سخنراني‌هاي «آلبرت گور» ــ كانديداي وقت معاونت رياست جمهوري آمريكا ــ خودنمايي نمود و پس از پيروزي حزب دموكرات و ورود «بيل كلينتون» و معاون وي به كاخ سفيد، به عنوان يكي از مباني مهم سياست‌هاي داخلي و خارجي ايالات متحده در آمد، ‌در ايجاد جاذبه براي گذار به يك جامعة نوين آرماني نقش اساسي ايفا كرد. به گونه‌اي كه «اتحادية اروپايي» نيز به پيروي از تجربه‌هاي جديد آمريكا و انگلستان، در ادامة سياست‌هاي خصوصي‌سازي ارتباطات (ارتباطات راديويي ـ تلويزيوني و ارتباطات دور) كه از چند سال پيش همزمان با پيشبرد هدف‌هاي اقتصادي نظام آزادي‌گراي نوينِ مورد حمايت رهبران وقت ايالات متحده و انگلستان ــ در دورة حكومت‌هاي «رونالد ريگان» و «مارگارت تاچر» ــ در كشورهاي عضو اين اتحاديه آغاز شده بودند، به «جامعة اطلاعاتي» توجه ويژه‌اي پيدا كرد و با تهية یک «كتاب سفيد» و دو گزارش‌ خاص كه در سال‌هاي 1993 و 1994 از سوي كميسيون اين اتحاديه با عناوین «رشد رقابت و اشتغال: كتاب سفيد»[3]‌، «اروپا و جامعة اطلاعاتي جهاني»[4] و «راه اروپا به سوي جامعة اطلاعاتي»[5] انتشار يافتند، برنامه‌هاي آيندة مجموعة كشورهاي عضو اتحادية مذكور براي هماهنگي با هدف‌هاي اقتصادي جديد نظام جهاني سرمايه‌داري را مشخص ساخت. ــ در كتاب سفيد اتحادية اروپايي راجع به «رشد، رقابت و اشتغال»، مفهوم «جامعة اطلاعاتي» در كانون اصلي سياست‌هاي اقتصادي و صنعتي اين اتحاديه قرار گرفته بود. در اين كتاب، در مورد «جامعة اطلاعاتي» چنين گفته شده بود: ... دهة جاري شاهد ايجاد رابطة پرمعناي بي‌سابقه‌اي بين فرآيند نوآوري تكنولوژي و سازماندهي اقتصادي و اجتماعي است. نوآوري‌‌هاي بي‌شماري با هم آميخته شده‌اند تا در ساماندهي فعاليت‌ها و روابط داخلي جامعه دگرگوني‌هاي عظيم پديد آورند. اكنون يك «جامعة اطلاعاتي نوين سرآورده است كه در آن، خدمات تدارك‌يافته از طريق تكنولوژي‌هاي اطلاعات، فعاليت‌هاي انساني را تحت‌الشعاع قرار مي‌دهند...[6] اهميت سياست‌گذاري در مورد «جامعة اطلاعاتي» و ضرورت توجه به جايگاه كانوني توسعة سريع تكنولوژي‌هاي اطلاعات و ارتباطات براي رسيدن به اين جامعه، در كتاب سفيد «اتحادية اروپايي» مورد تأكيد قرار گرفته بودند و از اولويت‌هاي اصلي سياست‌هاي مربوط به آن معرفي شده بودند.[7] ــ يك استراتژي مدون‌تر مربوط به «جامعة اطلاعاتي»، چند ماه بعد در گزارش گروه كارشناسان برجستة «اتحادية اروپايي» كه زير نظر «بانجمن» ــ عضو كميسيون اين اتحاديه ــ تهيه شده بود، ارائه گرديد. در اين گزارش كه با عنوان «اروپا و جامعة اطلاعاتي جهاني» انتشار يافت، تأكيد شده بود كه بخش خصوصي بايد عامل اصلي توسعة «جامعة اطلاعاتي» شناخته شود و مهم‌ترين اولويتِ «اتحادية اروپايي» آن باشد كه با سرعت هر چه بيشتر به خصوصي‌سازي و آزادسازي ساختارها و سرويس‌هاي ارتباطات دور بپردازد. در گزارش مذكور، ضمن اذعان به اين‌كه بخش عمومي در سطح‌هاي منطقه‌اي، ملي و محلي در ترغيب و تشويق توسعة كاربرد ارتباطات دور نقش مهمي به عهده دارد، خاطرنشان شده بود كه هدف اصلي سياست‌هاي عمومي بايد به ايجاد يك چارچوب نظام‌دهيِ باثبات، رقابت‌آميز و شفاف براي ارتباطات دور معطوف باشد. ــ چند ماه بعد، با انتشار سند ديگري با عنوان «راه اروپا به سوي جامعة اطلاعاتي: برنامة عمل» از سوي كميسيون اروپايي، پيش‌بيني‌هاي راجع به نقش اساسي بخش خصوصي در امور ارتباطات دور و اولويت‌دهي به خصوصي‌سازي و آزادسازي اين ارتباطات كه در گزارش بانجمن مطرح گرديده بودند، ‌مورد توجه بيشتري قرار گرفتند و تقويت شدند. در «برنامة عمل» مذكور تأكيد گرديده بود كه مسئوليت عمدة فعاليت‌هاي آيندة ارتباطات دور به عهدة بخش خصوصي است. در اين‌باره چنين استدلال شده بود كه كوشش اساسي «اتحادية اروپايي» و كشورهاي عضو آن بايد به پشتيباني از اين بخش معطوف گردد و به اين منظور، با اتخاذ يك سياست مشخص براي ايجاد يك چارچوب نظام‌دهيِ روشن و باثبات و تعيين حوزه‌هاي تحت مسئوليت مستقيم آن اقدام به عمل آيد. 2 روند جهانی‌سازی جامعة اطلاعاتی بايد در نظر داشت كه توجه به اين سياست، تنها يك روند اروپايي نبود، بلكه جزئي از يك روند جهاني در جهت خصوصي‌سازي ارتباطات دور در تمام كشورها به شمار مي‌رفت. به اين طريق، واژة «جامعة اطلاعاتي»، در اوضاع و احوالي ويژه و با معنايي خاص، كاربرد جهاني پيدا كرد. به طوري كه به‌زودي مفهوم‌هاي ديگر آن كنار گذاشته شدند و اهميت خود را از دست دادند. در اين ميان، «آلبرت گور»، ‌معاون وقت رياست جمهوري ايالات متحدة آمريكا‌، ضمن سخنراني مهمي كه در 21 مارس 1994 در دومين «كنفرانس جهاني توسعة ارتباطات دور» در «بوئنوس آيرس»، مركز آرژانتين، در حضور نمايندگان برجستة كشورهاي عضو «اتحادية بين‌المللي ارتباطات دور» ايراد كرد، اهميت و ضرورت ايجاد زيرساخت‌هاي ارتباطات دور و بزرگراه‌هاي اطلاعاتي و حركت به سوي جامعه‌هاي اطلاعاتي ملي و جامعة اطلاعاتي جهاني را مورد تأكيد قرار داد و به‌ويژه خاطرنشان نمود كه اين جامعه‌هاي اطلاعاتي، بايد از طريق بخش خصوصي بنيانگذاري شوند. از آن پس، صورت ظاهري كم‌جاذبة جبرگرايي تكنولوژيك سياست‌هاي ايالات متحدة آمريكا براي تسخير نظام ارتباطات دور جهاني، با فراخواندن جهانيان براي ورود به «جامعة اطلاعاتي»، جاي خود را به صورتي پرجاذبه، صميمانه و مطمئن واگذار كرد.[8] بنابراين مي‌توان گفت كه در دهه‌هاي بعد از دهة 1970، مفهوم «مركزيت اطلاعات»، از عرصة دانشگاهي به عرصة سياست كشيده شد. در اين ميان، اصطلاح «جامعة پساصنعتي» نيز جاي خود را به اصطلاح «جامعة اطلاعاتي» سپرد و ارزش معنايي آن، تحت تأثير مقتضيات سياسي جاري تنزل يافت. به بيان ديگر، از سال‌هاي آخر دهة 1990، تركيب معنايي سياسي و اقتصادي تازه‌اي پديد آمد و «جامعة اطلاعاتي» به عنوان تنها الگوي جامعة جديد، جامعه‌اي كه بايد در مالكيت خصوصي باشد و به وسيلة بخش خصوصي در كنار نهادهاي حكومتي رهبري شود و همراه با خصوصي‌سازي و آزادسازي ارتباطات، محيط سياسي و نظام‌دهي مناسب آن را فراهم سازد،‌ شناخته شد. اين «جامعة اطلاعاتي»‌، به رغم نام آن،‌ مقاصد خاص اقتصادي را دنبال مي‌كند، با فرآيند جهاني‌سازيِ نظام نوآزادي‌گراي كنوني ارتباط بسيار نزديك دارد و از حيطة كنترل توليد به وسيلة مالكيت عمومي و نظام‌دهي ناتوان آن براي تأمين هدف‌هاي عمومي خارج شده است. موافقت‌نامة معروف «سازمان جهاني تجارت» در مورد ارتباطات دور ‌كه در سال 1996 از سوي نمايندگان كشورها به امضا رسيد، آغاز دستيابي بخش خصوصي به سلطة جهاني بر ارتباطات به شمار مي‌رود. از آن زمان، تمام فعل و انفعال‌هاي مهم مربوط به ارتباطات دور، از ديدگاه انحرافي اين موافقت‌نامه طرف توجه قرار گرفته‌اند. به طوري كه نابرابري‌هاي جهاني در مورد ساختارهاي ارتباطات دور و امكانات دسترسي به تكنولوژي‌هاي نوين اطلاعاتي و ارتباطات، ‌در كنار نابرابري‌هاي اقتصادي، آموزشي و بهداشتي و زمينه‌هاي ديگر، به عنوان آخرين مظاهر اين نابرابري‌ها و با واژة خاص «شكاف ديجيتالي» معرفي مي‌شوند. در حالي كه ظهور اين واژه، به الگوي «جامعة اطلاعاتي» كه هواداران آن همچنان معتقدند در صورت تحقق شرايط ايجاد اين جامعه، تمام مسائل توسعه‌نيافتگي از ميان خواهند رفت، لطمه‌اي وارد نكرده است.[9] در چنين شرايطي، «اتحادية بين‌المللي ارتباطات دور»، ‌در سال‌هاي پاياني دهة 1990، با طرح انديشة برگزاري «اجلاس جهاني سران دربارة جامعة اطلاعاتي»، براي ترويج مفهوم «جامعة اطلاعاتي» گام بسيار مهمي برداشت. به اين ترتيب، اتحادية مذكور، با تكيه بر سابقة تاريخي و مأموريت خاص آن براي پيشبرد توسعة زيرساخت‌هاي ارتباطات دور، آمادگي يافت تا به طور ضمني واقعيت جهاني «جامعة اطلاعاتي» را بپذيرد و هدف‌ها و كاركردهاي آن را مشخص سازد. با بيان ديگر و از ديدگاه‌ سياسي، «اتحادية بين‌المللي ارتباطات دور» بعد از بيش از يك دهه مخالفت با فرايند خصوصي‌سازي و آزادسازي ارتباطات دور و سپس همراهي با «سازمان جهاني تجارت» براي ايجاد الگوي تجارتي اين ارتباطات، آماده شد تا از جايگاه نگهباني، به جايگاه پيشگامي پا بگذارد. در حالي كه اين اتحاديه، ‌چنددهه پيش و قبل از آن‌كه به مجموعة نهادهاي تخصصي سازمان ملل متحد بپيوندد، در برابر فشارهاي شديد واشنگتن براي تحقق شرايط اعلام موافقت آن در اين زمينه ‌مقاومت كرده بود. بررسي تحولات مذكور، مشخص مي‌سازد كه هدف ايجاد «جامعة اطلاعاتي» طرف توجه كشورهاي پيشرفتة صنعتي، بيشتر و شايد منحصراً به گسترش سريع تكنولوژي‌هاي اطلاعات و ارتباطات معطوف است و فرآيند گذار به چنين جامعه‌اي بايد از طريق خصوصي‌سازي و آزادسازي ارتباطات در سراسر جهان صورت پذيرد. در اين‌باره، نقش دولت‌ها در آماده‌سازي كشورها براي ايجاد محيط مساعد در جهت تحقق فرايند مذكور، اهميت ويژه‌اي دارد و يكي از جنبه‌هاي كليدي آن وضع و اجراي مقررات حمايت از مالكيت معنوي است ‌كه بيش از پيش براي كنترل محتواها و تأمين منافع خصوصي در «جامعة اطلاعاتي» به آن توجه مي‌شود. كوشش‌هاي پرمعناي گروه هشت كشور بزرگ صنعتي جهان براي انتشار «منشور جهاني جامعة اطلاعاتي» و تأسيس «گروه مطالعاتي فرصت‌هاي ديجيتال» (Digital Opportunity Task Force - DOT Force) و ادامة اين كوشش‌ها از طريق «گروه مطالعاتي سازمان ملل متحد در مورد تكنولوژي‌هاي اطلاعات و ارتباطات» (United Nations Information and Communication Technologies Task Force - UN. ICT Task Force) و اقدام‌هاي ديگر آن‌ها در اين زمينه‌ها نيز همه به تبليغ و ترويج الگوي آرماني «جامعة اطلاعاتي» گرايش دارند. حال آن‌كه اين‌گونه تلاش‌ها، محدوديت‌هاي گذار به چنين جامعه‌اي را آشكارتر مي‌سازند و به طور ضمني هدف‌هاي مورد نظر براي برگزاري «اجلاس جهاني سران دربارة جامعة اطلاعاتي» را هم زير سؤال مي‌برند. به همين سبب، شايد بتوان گفت كه شرايط تدارك اين اجلاس در چارچوب الگوي جامعة جديدِ طرف توجه كشورهاي بزرگ صنعتي، براي كمك به تحقق هدف‌هاي اعلامشدة آن مناسب نبوده‌اند. مخصوصاً كه با فرارسيدن بحران مالي بخش ارتباطات دور در سال 2001 و مقابلة نظامي آمريكا در برابر حملات تروريستي 11 سپتامبر 2002 در نيويورك و واشنگتن، براي برگزاري اجلاس جهاني يادشده ‌اوضاع و احوال نامساعدي پديد آمدند و به تحقق هدف‌هاي مذكور، لطمات فراواني وارد كردند.[10] 3 جاذبه‌های جدید «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» معارضه‌جویی نمایندگان نهادهای جامعة مدنی علیه دیدگاه‌ حاکم بر تدارک «اجلاس جهانی سران دربارة جامعة اطلاعاتی» که با کوشش آن‌ها برای کاربرد اصطلاح «جامعة اطلاعاتی و ارتباطی» به جای «جامعة اطلاعاتی» همراه بود، تا حدود زیادی به چالش هواداران «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» (New World Information and Communication Order - NWICO) در مباحثه‌های طولانی سال‌های دهه‌های 1970 و 1980 اجلاسیه‌های کنفرانس عمومی یونسکو شباهت داشت. نمایندگان جامعة مدنی در گردهمایی‌های مقدماتی تدارک اجلاس جهانی مذکور، تأکید داشتند که اطلاعات و ارتباطات در جوامع معاصر تنها نقش اقتصادی ندارند، بلکه نقش‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی هم ایفا می‌کنند. مباحث‌های مربوط به «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات»، بر خلاف زمینه‌سازی‌های فکری «جامعة اطلاعاتی» که در محافل آکادمیک پدید آمده بودند و بر مقتضیات اقتصادی استوار بودند، از ضرورت‌های ژئوپولتیک دورة پس از استعمارزدایی و قدرت روبه‌فزون کشورهای در حال توسعه در صحنة روابط بین‌المللی و به‌ویژه به هم خوردن تعادل قبلی کشورهای طرفدار غرب در سازمان ملل متحد سرچشمه گرفته بودند. کشورهای در حال توسعه که در سال‌های آغاز دهة 1970 در اجلاسیه‌های کنفرانس عمومی یونسکو، با تکیه بر نابرابری‌ ارتباطات جهانی و عدم تعادل اطلاعات بین‌المللی، برای تحقق سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های ارتباطی ملی و تأمین جریان آزاد و متعادل اطلاعات در سطح جهان، قطعنامه‌ها و اعلامیه‌هایی به تصویب رسانده بودند، در سال 1974، به‌رغم مخالفت و مقاومت کشورهای بزرگ غربی، در اجلاسیه‌های فوق‌العادة مجمع عمومی ملل متحد، اعلامیه و منشور ویژه‌ای دربارة «نظم نوین اقتصادی بین‌المللی» (New International Economic Order - NIEC) تصویب کردند و به این طریق برای اجرای «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» زمینة مناسبی فراهم ساختند. «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» مورد نظر کشورهای در حال توسعه، بر نکات زیر تأکید می‌کرد: 1. دکترین جریان آزاد اطلاعات که از دهة 1940 استقرار یافته است، رسانه‌های غربی و محتواهای خبری آن‌ها را در سراسر جهان نیرومندتر و گسترده‌تر کرده است. 2. تمرکز روبه‌فزون صنایع ارتباطی و رسانه‌های کشورهای غربی، به تسلط صاحبان مؤسسات اقتصادی بزرگ این کشورها بر مالکیت و فعالیت رسانه‌های کشورهای کوچک و فقیر منجر شده است. 3. اهمیت روبه‌افزایش تکنولوژی‌های تحت کنترل کشورهای غربی بر تولید، توزیع و انتشار رسانه‌ها، کارکردهای ارتباطی و رسانه‌ای کشورهای دیگر را دشوارتر ساخته است. در این میان، بسیاری از کشورهای در حال توسعه که در دورة پس از استعمارزدایی به نقش مهم رسانه‌های همگانی و تأمین و تحکیم وحدت ملی خود خوش‌بین بودند، در برابر تأثیرات منفی آن‌ها بر هویت ملی و استقلال فرهنگی و همچنین استقلال اقتصادی و سیاسی خود به تأمل پرداختند و در برابر تهدیدهای «امپریالیسم» فرهنگی و رسانه‌ای و آثار و عوارض بلندمدت آنها، نسبت به عملکردهای مثبت ارتباطات در رسانه‌ها دچار تردید شدند. به طوری که علاوه بر کشورهای در حال توسعه، برخی از کشورهای غربی مانند فرانسه، کانادا و فنلاند هم در این زمینه به ضرورت مقابله با سلطة فرهنگی و ارتباطی ایالات متحدة آمریکا توجه پیدا کردند. لازم به یادآوری است که سیاست هواداری از برقراری «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» در دهة 1970، علاوه بر یونسکو، از طریق «جنبش غیرمتعهدها»( Non Aligned Movement - NAM) نیز مورد حمایت قرار گرفت. جنبش مذکور موفق شد در جریان برگزاری کنفرانس‌های سران کشورهای عضو آن در فاصلة سال‌های 1973 و 1976، از شیوة انتقاد ساده علیه عملکردهای فرهنگی و ارتباطی شرکت‌های فراملی و قدرت‌های بزرگ غربی در سطح جهانی، به مبارزة وسیع برای استقرار نظم نوین جهانی مذکور دست یابد و با همکاری کشورهای وابسته به این جنبش و بسیاری دیگر از کشورهای عضو سازمان ملل متحد و تأکید بر لازم و ملزوم بودن «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» و «نظم نوین اقتصادی بین‌المللی»، به مساعی یونسکو در این زمینه کمک کند. تصمیم کنفرانس عمومی یونسکو در نوزدهمین اجلاسیة آن در پاییز 1976 راجع به ایجاد «کمیسیون بین‌المللی مطالعه دربارة مسائل ارتباطات» و به‌ویژه تصویب اعلامیة مربوط به نقش وسایل ارتباط جمعی در روابط بین‌المللی در بیستمین اجلاسیة کنفرانس عمومی یونسکو در نوامبر 1978، از موفقیت‌های مهم کشورهای در حال توسعه در جهت استقرار «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» به شمار می‌رفتند. به موجب اعلامیة اخیر که تدارک و تصویب آن به علت مخالفت کشورهای بزرگ غربی و مخصوصاً ایالات متحدة آمریکا و انگلستان چند سال به طول انجامید، به جای دکترین «جریان آزاد اطلاعات» که از دورة پس از جنگ جهانی دوم از حمایت قاطع غرب برخوردار بود، اصل «جریان آزاد و اشاعة گسترده‌تر و متعادل‌تر اطلاعات» (Free Flow and Wider and Better Balanced Dissemination of Information) مورد پذیرش جهانی قرار گرفت. دو سال بعد از آن، با تهیه و تدوین گزارش نهایی «کمیسیون بین‌المللی مطالعه دربارة مسائل ارتباطات»، با عنوان «یک جهان و چندین صدا» که در ژانویة سال 1980 انتشار یافت و در اکتبر آن سال در بیست و یکمین اجلاسیة کنفرانس عمومی یونسکو تصویب شد، برای نخستین‌بار، در زمینة «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» چارچوب کلی و مشخصی همراه با استدلال‌های توجیهی دقیق و مجموعه‌ای از پیشنهادهای گوناگون مربوط به آن عرضه گردید و به این ترتیب، گام بزرگی در راه تحقق این نظم آرمانی برداشته شد. اما در عمل، به دنبال انتشار و تصویب گزارش مذکور، تلاش کشورهای بزرگ غربی برای تجدید و تشدید اتهام علیه کشورهای در حال توسعه به نقض آزادی اطلاعات گسترش یافت و به رغم هواداری و تأکید مکرر گزارش یادشده در مورد این آزادی و استوار شناختن «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» بر اساس آن، مخالفت‌ آن‌ها علیه استقرار چنین نظمی، ادامه پیدا کرد و سرانجام در جریان برگزاری بیست و دومین اجلاسیة کنفرانس عمومی یونسکو در پاییز 1983، دولت ایالات متحدة آمریکا اعلام داشت که به عنوان اعتراض علیه روند سیاسی شدن مباحثه‌های یونسکو، در پایان سال آینده از عضویت آن خارج می‌شود. و یک سال بعد این تصمیم به اجرا درآمد و دولت انگلستان هم به پیروی آمریکا از یونسکو خارج شد. پس از خروج دولت‌های آمریکا و انگلستان از عضویت یونسکو، کوشش جهان سوم برای برقراری «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» به آهستگی ادامه یافت. تا آن‌که با پایان یافتن مدیریت «محمد مختار امبو»، شخصیت معروف سنگالی، بر این سازمان و جانشینی وی از سوی «فدریکو مایر» اسپانیایی، جو سیاسی حاکم بر یونسکو تغییر کرد و دو سال بعد، همزمان با فرو ریختن دیوار برلین (پاییز سال 1989)، در جریان برگزاری بیست و پنجمین اجلاسیة کنفرانس عمومی، به جای «نظم جهانی اطلاعات و ارتباطات» یک «استراتژی نوین ارتباطی» (New Communication Strategy) بر مبنای آزادی اطلاعات و جریان آزاد اطلاعات تصویب و به اجرا گذاشته شد. بر اساس «استراتژی نوین ارتباطی»، فعالیت‌های سازمان مذکور در زمینة اطلاعات و ارتباطات، بار دیگر مانند دهه‌های 1950 و 1960 بر آزادی اطلاعات و جریان آزاد اطلاعات استوار گردید و به همین لحاظ در برنامة میان‌مدت پنج‌سالة یونسکو برای سال‌های 1992 تا 1997 که در بیست و پنجمین اجلاسیة کنفرانس عمومی تصویب شد، تنها اشاره‌ای کلی به نظم نوین جهانی یادشده وجود داشت. به این ترتیب، می‌توان گفت در دوره‌ای که روند تازه‌سیاسی‌شدة هواداری از «جامعة اطلاعاتی» رو به پیشرفت گذاشته بود، فرایند برقراری «نظم نوین اطلاعات و ارتباطات» به افول کشیده شد. در حالی که نابرابری‌های ارتباطی و عدم تعادل‌های اطلاعاتی جهانی که جنبش هواداری از نظم آرمانی مذکور را پدیده آورده بودند، نه‌تنها از میان نرفته بودند، بلکه در ابعاد وسیع‌تر ادامه داشتند. به همین جهت، دغدغه‌های مربوط به آن‌ها نیز باقی ماندند. [11] 4 کوشش‌های جنبش جدید جامعة مدنی به عقیدة بسیاری از دست‌اندرکاران جنبش طرفداری از برقراری «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات»، مهم‌ترین درسی که از شکست این جنبش می‌توان گرفت آن است که راه رسیدن به چنین نظمی باید از طریق دموکراتیک‌سازی ارتباطات و رسانه‌ها طی شود و کوشش یک‌جانبة دولت‌ها برای دستیابی به آن بی‌نتیجه است. به همین لحاظ از اواخر دهة 1980 در حالی که نظم نوین مورد نظر کشورهای جهان سوم در یونسکو به فراموشی سپرده می‌شد، برای پر کردن جای خالی قبلی گروه‌های جامعة مدنی که از روند کوشش‌های پیشین جهانی در جهت استقرار نظم نوین مذکور دور مانده بودند، حرکت‌های تازه‌ای آغاز گردیدند. در این زمینه، مساعی گروهی از اعضای سازمان‌های حرفه‌ای روزنامه‌نگاری و استادان دانشگاه‌های کشورهای غربی و غیرغربی برای حمایت از «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات»، در چارچوب گردهمایی‌های موسوم به «میزگرد مک‌براید» (MacBride Round Table) ــ به نام «شون مک‌براید»، رئیس «کمیسیون بین‌المللی یونسکو برای مطالعه دربارة مسائل ارتباطات» در سال‌های 1977 تا 1980 ــ اهمیت ویژه‌ای کسب کرده بود. این گردهمایی‌ها که به طور سالانه در فاصلة سال‌های 1989 تا 1999 تشکیل می‌شدند، در جلب توجه هواداران جنبش‌های جدید جامعة مدنی به مباحثه‌های مربوط به ضرورت برقراری نظم نوین یادشده و ایجاد یک پل ارتباطی در میان آنان و هواداران روزنامه‌نگار و دانشگاهی آن، نقش مهمی ایفا کردند. در آن دوره، علاوه بر گردهمایی‌های «میزگرد مک‌براید»، تعداد روبه‌فزونی از سازمان‌های غیردولتی وابسته به جامعة مدنی نیز، بدون شناخت قبلی یکدیگر، به سبب علاقة خاص به مسائل ارتباطات و رسانه‌ها در سطح‌های ملی و منطقه‌ای و جهانی، دور هم گرد آمدند و در راه بهبود عملکردهای وسایل ارتباط جمعی به کوشش پرداختند. در میان این سازمان‌ها، انجمن‌های رسانه‌های جماعتی، اتحادیه‌های بین‌المللی روزنامه‌نگاری، سازمان‌های مذهبی علاقه‌مند به ارتباطات جهانی و همچنین سازمان‌های اینترنتی غیردولتی و گروه‌های هوادار مبارزه علیه تمرکز مالکیت اقتصادی رسانه‌ها و سانسور تجارتی محتواها و مقابله با مقررات حقوقی افراطی حمایت از حقوق مالکیت معنوی، جایگاه‌های برجسته‌ای داشتند. در طول دهة 1990، اتحادها و ائتلاف‌های مختلفی در میان گروه‌های وابسته به جامعة مدنی در راه کوشش برای بهبود شرایط کار و عملکردهای ارتباطات و رسانه‌ها صورت گرفتند و به تصمیمات و مصوبات خاصی منتهی شدند که مهم‌ترین آن‌ها انتشار «منشور ارتباطات مردمی»( People’s Communication Charter) و تأسیس «نهاد دموکراتیک‌سازی ارتباطات» (Platform for Democratization of Communication) بودند. به این طریق، علاوه بر گردهمایی‌های «میزگرد مک‌براید»، تعداد زیادی گردهمایی‌ها و کنفرانس‌های دیگر نیز از سوی سازمان‌های مختلف غیردولتی، در زمینه‌های ارتباطات برگزار گردیدند و به گسترش هم‌اندیشی و همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی آن‌ها کمک فراوان نمودند. به گونه‌ای که اندک‌اندک یک پایگاه جدید مبتنی بر روابط جامعة مدنی برای مقابله با مسائل و مشکلات ارتباطات و رسانه‌ها پدید آمد و در همان راه مشابه روند حرکت به سوی «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» گام گذاشت. با این تفاوت که گروه جدید هوادار دگرگونی نظم اطلاعاتی و ارتباطی جهانی، با چشم‌اندازی دیگر و با بهره‌جویی از یک تجربة تاریخی قبلی، به این موضوع می‌نگرد. همین گروه جدید جامعة مدنی بود که در دسامبر 2003، در جریان برگزاری اجلاس جهانی سران در ژنو، تحت تأثیر جاذبه‌های «جامعة اطلاعاتی» قرار گرفت. در میان این گروه، بسیاری به برنامه‌های خاص سازمان «حقوق ارتباطی در جامعة اطلاعاتی» (Communication Rights in the Information Society Campaign - CRIS) جذب شدند و با همکاری جمعی، به نقش سازماندهی جامعة مدنی در مورد برگزاری اجلاس‌های مذکور توجه یافتند. اما بسیاری دیگر، به طور مستقل به رویارویی با مسائل این اجلاس پرداختند. در این میان، عده‌ای هم نسبت به محدودیت‌های مباحثات اجلاس یادشده و سازش‌های ریشه‌ای مربوط به آن دچار توهم شدند. در عین حال، اکثر آنان برگزاری اجلاس عالی ژنو را به منزلة فرصت مناسبی که مدت‌ها در انتظار آن بودند، تلقی کردند و تصمیم گرفتند با همگرایی، تعامل و یادگیری متقابل از تجربیات یکدیگر و بسیج عمومی افراد فراوان دارای ملیت‌های گوناگون که از دگرگونی‌های بنیادی ارتباطات جهانی حمایت می‌کنند، در جهت تحقق آرمان‌های مشترک خویش اقدام نمایند. در این اوضاع و احوال، سازمان «حقوق ارتباطی در جامعة اطلاعاتی»، با دیدگاه خاص خود، صریحاً مشخص ساخت که به نتایج فعالیت‌های رسمی اجلاس عالی ژنو نمی‌توان چندان امید بست. زیرا «جامعة اطلاعاتی» یک مفهوم ایدئولوژیک است که برای به خدمت گرفته شدن در چارچوب «الگوی نوآزادی‌گرای جهانی‌سازی تکنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطات» (Neoliberal Globalization of ICTs) مورد توافق قرار گرفته است. در صورتی که با توجه به واقعیت‌های کنونی و محرومیت روبه‌افزایش اکثریت مردم جهان از دسترسی و استفاده از این تکنولوژی‌ها، مفهوم مذکور معنای حقیقی خود را دارا نیست. به طور کلی، بسیاری از نمایندگان سازمان‌های جامعة مدنیِ شرکت‌کننده در اجلاس جهانی ژنو نسبت به آن از دو جنبة خاص برخورد می‌کردند. آن‌ها از یک سو می‌کوشیدند تا در حداکثر امکان بر نتایج ناشی از تصمیمات رسمی آن تأثیر بگذارند و از سوی دیگر سعی می‌نمودند برای جلب همکاری دیگران و جذب امکانات ارتباطی و رسانه‌ای خارج از اجلاس، به حمایت از هدف‌های خویش، پل‌های ارتباطی ایجاد کنند. به این ترتیب، شیوة مشارکت گروه‌های جامعة مدنی در «اجلاس جهانی سران دربارة جامعة اطلاعاتی»، با طرز مشارکت آنان در اجلاس‌های دیگر سازمان ملل تفاوت و تعارض داشت. به این معنا که نمایندگان جامعة مدنی در جریان برگزاری اجلاس‌های دیگر در عین حال که برنامه‌های خاص خود را دارا بودند، با روند فعالیت‌های رسمی آن‌ها همراهی کامل نشان می‌دادند. در حالی که در اجلاس عالی اخیر ژنو، چنین روشی را دنبال نکردند. [12] 5 برخورد دو دیدگاه برای برگزاری یک اجلاس جهانی سران باید در نظر داشت که در طول سه دهة آخر قرن بیستم، دو طرز فکر متعارض در جریان گردهمایی‌ها و فعالیت‌های سازمان ملل متحد با هم برخورد داشتند و به علل مختلف، تنها در چند فرصت خاص، امکان ارتباط با یکدیگر را به دست آوردند. گزارش «کمیسیون مک‌براید»، موضوع‌های مربوط به ارتباطات دور را پوشش داده بود و ضمن آن، دربارة مباحثه‌های جاری راجع به نقش اطلاعات و معرفت‌ها در جامعة معاصر نیز اشارات و ارجاعاتی ارائه کرده بود. مهم‌تر و پرمعناتر آن که خود «اتحادیة بین‌المللی ارتباطات دور» هم در سال 1984 با انتشار گزارش «کمیسیون مستقل توسعة ارتباطات دور در سراسر جهان»، تحت عنوان «حلقة گمشده» (Missing Link) ، در نتیجه‌گیری از مباحث مربوط به این ارتباطات در سال‌های آغاز دهة 1980، نقش مهمی ایفا نموده بود. این گزارش که به سرپرستی «دونالد میتلاند»، رئیس انگلیسی کمیسیون مذکور تهیه و تدوین شده بود، در شکل‌گیری طرز تفکر مربوط به ارتباطات دور، درست پیش از آنکه الگوی نوآزادی‌گرای جهانی‌سازی تکنولوژی‌های اطلاعات و ارتباطات به کار گرفته شود، تأثیرات فراوان گذاشت. بسیاری از پیشنهادهای مندرج در این گزارش، با پیشنهادهای ارائه‌شده در گزارش «کمیسیون مک‌براید» هماهنگی داشتند. یکی از پیشنهادهای بسیار مهم آن، اختصاص بخشی از درآمدهای ناشی از ارتباطات دور جهانی برای توسعة شبکه‌های ارتباطی کشورهای فقیر بود. اما این پیشنهاد، به سبب دگرگونی فضای فعالیت‌های «اتحادیة بین‌المللی ارتباطات دور» هرگز به مورد اجرا درنیامد. بر اثر این دگرگونی، اتحادیة مذکور اجرای این‌گونه پیشنهادها را از برنامة کارهای جاری خود خارج کرد و پس از آن نیز دیگر این پیشنهاد طرف توجه قرار نگرفت و حتی در جریان تدارک دستور کار «اجلاس جهانی سران دربارة جامعة اطلاعاتی»، به‌خصوص در مباحثه‌های مربوط به تأسیس «صندوق همبستگی دیجیتال» (Digital Solidarity Fund) در این اجلاس، به آن اشاره نشد. یک دهه پس از انتشار گزارش «کمیسیون میتلاند»، یونسکو با پشتیبانی دبیرخانة سازمان ملل متحد، به ایجاد «کمیسیون جهانی مربوط به فرهنگ و توسعه» (International Communication on Culture and Development) دست زد. این کمیسیون که بر اساس دیدگاه «گوناگونی فرهنگی» طرف توجه قرار گرفته بود، تحت ریاست «جاویر پرز دِ کوئلار»، دبیرکل پیشین سازمان ملل متحد، تشکیل گردید. در گزارش کمیسیون اخیر که در سال 1995 با عنوان «گوناگونی فرهنگی خلاّق ما» (Our Creative Cultural Diversity) انتشار یافت، چندین فصل به موضوع‌های مربوط به رسانه‌ها و از جمله چگونگی افزایش توان‌مندی‌های رسانه‌ها برای پشتیبانی از گوناگونی فرهنگی و گفتمان دموکراتیک اختصاص یافته بودند. همچنین در گزارش یادشده، به تمرکز اقتصادی رسانه‌ها، ظهور یک «فضای عمومی جهانی» و حمایت از تکثر منابع ارتباطی و خبری، و از جمله رسانه‌های خدمات عمومی بین‌المللی، توجه فراوان مبذول شده بود. در میان مطالب توجیهی پیشنهادهای «کمیسیون جهانی مربوط به فرهنگ و توسعه»، دربارة یکی از آنها چنین آمده است: زمانی ممکن است فرا رسد که صاحبان مؤسسات تجارتی رادیوها و تلویزیون‌های ماهواره‌ای منطقه‌ای یا بین‌المللی که اکنون از امکانات مشترک جهانی به طور مجانی استفاده می‌کنند، به تأمین مالی یک نظام رسانه‌ای کثرت‌گرا کمک نمایند. این درآمدهای جدید را می‌توان به منظور برنامه‌سازی‌های تناوب‌آمیز برای توزیع بین‌المللی سرمایه‌گذاری کرد. [13] در کنفرانس جهانی سیاست‌های فرهنگی که پس از گذشت بیش از دو سال از انتشار گزارش مذکور، در سال 1998 از سوی یونسکو در استکهلم، پایتخت سوئد، تشکیل شد، موضوع‌های پیشنهادشده در این گزارش مورد بررسی قرار گرفتند. اما فضای محیط بین‌المللی به گونه‌ای بود که پیشنهاد مربوط به پرداخت کمک مالی از سوی مؤسسات تجارتی رادیویی و تلویزیونی ماهواره‌ای، در طرح «برنامة عمل» کنفرانس جهانی اخیر پیش‌بینی نگردید و به جای آن، یک پیشنهاد مبهم که معنای مشخص طرف توجه کمیسیون جهانی فرهنگ و توسعه را در بر نداشت، ارائه شد. در عین حال، 140 کشوری که در کنفرانس جهانی استکهلم دربارة موضوع‌های رسانه‌ای به بحث و گفت‌وشنود پرداخته بودند، به‌رغم ابهام‌های موجود در طرز ارائة درخواست‌ها و پیشنهادهای آن‌ها، به این واقعیت توجه یافتند که برای تأمین گوناگونی رسانه‌ای باید اقدامات مؤثری انجام شوند. لازم به یادآوری است که مدتی پیش از برگزاری کنفرانس جهانی اخیر دربارة سیاست‌های فرهنگی، با توجه به تجربیات قبلی و تصمیم‌گیری‌های جدید یونسکو چنین به نظر می‌رسید که این سازمان تخصصی ملل متحد، به‌زودی مأموریت برگزاری یک کنفرانس عالی جهانی دربارة ارتباطات و اطلاعات را به عهده خواهد گرفت. شورای اجرایی یونسکو در اوت 1996، ضمن بررسی دربارة «چالش‌های بزرگراه‌های اطلاعاتی»، ضرورت برنامه‌ریزی راجع به تدارک یک کنفرانس عالی برای تبادل نظر جهانی دربارة نقش اطلاعات و ارتباطات در توسعه را که برگزاری آن برای سال 1998 پیش‌بینی شده بود، مورد توجه قرار داده بود. شورای مذکور در مورد هدف این کنفرانس چنین تصمیم گرفته بود: کنفرانس مورد نظر، با توجه به نقش خاص وسایل و تکنولوژی‌های اطلاعات و ارتباطات در توسعة کشورها، می‌تواند به پیشبرد هدف‌های توسعه کمک مؤثر به عمل آورد و برای تمام علاقه‌مندان به همکاری برای تحقق یک توافق بین‌المللی در زمینة کاربردهای توسعه‌بخش اطلاعات و ارتباطات، مجمع مباحثه‌ای مناسبی فراهم سازد... [14] در ماه نوامبر همان سال نیز شورای اجرایی یونسکو دربارة «کنفرانس مربوط به نقش اطلاعات و ارتباطات در توسعة کشورها» نکات زیر را مورد تأکید قرار داده بود: شورای اجرایی، به دنبال مشورت‌ها و تبادل نظرهای دو سال اخیر، پیشنهاد برگزاری یک «کنفرانس مربوط به اطلاعات و ارتباطات برای توسعه» را که قرار است با همکاری سایر نهادهای صلاحیت‌دار و ذی‌نفع ملل متحد در این زمینه ترتیب داده شود، با نظر مساعد می‌پذیرد و موافقت می‌کند که منابع مالی ضروری برای تشکیل این کنفرانس، از طریق یونسکو و سازمان‌های دیگرِ مشارکت‌کننده در برگزاری آن تأمین شوند...[15] باید در نظر داشت که با وجود کوشش‌های یونسکو برای برگزاری کنفرانس جهانی مذکور، مدتی بعد این سازمان از تشکیل آن منصرف گردید و از آن زمان تا کنون هرگز علت انصراف آن در این‌باره به طور علنی مشخص نشده است. مخصوصاً که در آن هنگام دولت ایالات متحدة آمریکا هم هنوز به یونسکو باز نگشته بود و بنابراین، امکان مخالفت این کشور با برگزاری چنین کنفرانسی، نمی‌توانست مطرح باشد. علاوه بر آشکار نشدن علل عدم برگزاری کنفرانس جهانی یادشده از سوی یونسکو، موضوع عدم مشارکت مستقیم این سازمان در کنار «اتحادیة بین‌المللی ارتباطات دور» برای تدارک و برگزاری «اجلاس جهانی سران دربارة جامعة اطلاعاتی» هم تا کنون روشن نشده‌اند. هر چند به طور غیررسمی گفته می‌شود که «اتحادیة بین‌المللی ارتباطات دور» از تقسیم مسئولیت برگزاری این اجلاس عالی با یونسکو خودداری کرده است. عده‌ای برعکس معتقدند که برخی از مسئولان یونسکو، نسبت به نتایج این اجلاس عالی خوش‌بین نبوده‌اند، در حالی که بسیاری از گردانندگان سازمان‌های غیردولتی وابسته به جامعة مدنی برعکس عقیدة راسخ دارند که مدیریت مشترک دو نهاد سازمان ملل متحد در برگزاری این اجلاس جهانی می‌توانست نتایج بسیار سودمندی پدید آورد. عده‌ای از کارشناسان سازمان ملل متحد هم معتقدند که یونسکو با توجه به تجربیات طولانی و مؤثر آن در زمینة اطلاعات و ارتباطات، می‌توانست دست‌آوردهای مناسب‌تری برای اجلاس عالی یادشده فراهم سازد. در صورتی که «اتحادیة بین‌المللی ارتباطات دور» غیر از تجربة محدود برگزاری اجلاسیه‌های دوسالانة کنفرانس نمایندگان تام‌الاختیار دولت‌های عضو این اتحادیه، تجربیات دیگری مشابه تجربیات چنددهة اخیر یونسکو در زمینه‌های مختلف اطلاعات و ارتباطات دارا نبود. همچنین نباید از نظر دور داشت که اتحادیة مذکور، سال‌های طولانی در برابر کوشش‌های سازمان‌های غیردولتی وابسته به جامعة مدنی برای شناسایی رسمی آن‌ها ــ بر اساس مقررات مصوب «شورای اقتصادی و اجتماعی ملل متحد» ــ جهت مشارکت در اجلاسیه‌ها و گردهمایی‌های این اتحادیه، مخالفت کرده بود. بنابراین، فرصت برگزاری یک «اجلاس جهانی سران دربارة اطلاعات و ارتباطات برای توسعه» با مدیریت یونسکو، به عللی که تا کنون افشا نشده‌اند، از میان رفت. در حالی که انتخاب چنین موضوعی برای اجلاس جهانی مورد نظر می‌توانست تمام طرف‌های علاقه‌مند به بررسی و ارزیابی نقش اطلاعات و ارتباطات در توسعة کشورها با مشارکت گسترده و فعال نمایندگان جامعة مدنی را دور هم گرد آورد. به این ترتیب، به جای انتخاب یونسکو برای تدارک اجلاس عالی جهانی مربوط به اطلاعات و ارتباطات در خدمت توسعه، مأموریت خاص «اتحادیة بین‌المللی ارتباطات دور» در زمینة تکنولوژی‌های نوین اطلاعات و ارتباطات برتری پیدا کرد و مفهوم جدید «اجلاس جهانی سران دربارة جامعة اطلاعاتی» تولد یافت. [16] مآخذ 1. Sean O. Siochu. "Will the Real WSIS Please Stand Up?: The Historic Encounter of the "Information Society" and the "Communication Society". Gazette, Vol. 66, No. 3-4,pp.203-204 2. Daniel Bell. "The Social Framework of the Information Society", in M.L.Dertoozos and J.Moses (eds). The Computer Age: A 20 Years View. Combridge,MA., MIT Press,1979 , PP.500-549 3. Growth, Compoetiveness and Employment: White Paper. Brussels: Commission of the European Communities,1993 4. Europe and the Global Informatiom Society: Recommendations to the European Counicil (The Bangemann Reportt). Brussels: Commission of the European Communities, 1994 5. Europe’s Way to an information Society Action Plan. Brussels: Commission of the European Communities.1994 6. Growth, Competivemess and Employment 7. Ibid 8. Sean O. Isochru. "Will the Real WSIS Please Stand Up?" PP.205, 206 9. Ibid. pp.206, 207 10. Ibid. pp. 206, 207 11. Ibid. pp. 207-209 12. Ibid. pp. 209,210 13. Our Creative Cultural Diversity. Paris: World Communication on Culture and Development, 1995 14. The Challenge of the Information Highways: the Role of Unesco-Decisions Adopted by the Executive Board of Unesco at its 150th Session, 16 August 1996. Paris: Unesco, 1996 15. Decisions Adopted by the Executive Board of Unesco at its 150th Session, 14-31 October 1996. Paris: Unesco, 1996 16. Sean O. Isochru. “Will the Real WSIS Please Stand Up?”, pp.211, 212.                                                                  نویسنده : دکتر کاظم معتمدنژاد
+ نوشته شده در  دوشنبه 19 آذر1386ساعت 9:6 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

هشتمین گردهمایی مدیران امور کتابخانه های عمومی استان های سراسر کشور دیشب به کار خود خاتمه داد.

   

 

جذب نیروی انسانی درکتابخانه های عمومی ممنوع است/تعداد کتاب ها به 40 میلیون جلد خواهد رسید/کتابخانه های روستایی  تا 5/2 سال دیگر 6 برابر می شوند .

   
هشتمین گردهمایی مدیران امور کتابخانه های عمومی استان های سراسر کشور دیشب به کار خود خاتمه داد.

به گزارش خبرنگار مهر، در این نشست یک روزه که با حضور 30 مدیر استانی امور کتابخانه های کشور، دبیرکل نهاد، معاونین و مشاورین او در محل مرکز آفرینش های فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد، وزیر ارشاد علیرغم زمان بندی صورت گرفته برای سخنرانی او و به دلیل حضور در همایش مبارزه با مواد مخدر، حضور نداشت.

منصور واعظی دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور در این گردهمایی برنامه میان مدت 5/2 ساله خود را ارائه و با اشاره به بندهای مختلف آن بر لزوم تسریع در اجرای آن تاکید کرد.

زمان بندی این برنامه میان مدت با عنوان "بهبود و توسعه نهاد کتابخانه های عمومی" از اول مهرماه 86 آغاز شده و دبیرکل نهاد وعده داده که اهداف این برنامه تا پایان سال 88 و همزمان با پایان برنامه توسعه چهارم، محقق شود.

در این برنامه که یک ماه قبل از تصویب هیات امنای نهاد کتابخانه های عمومی کشور گذشت، وضعیت فعلی کتابخانه های عمومی کشور تشریح و چشم انداز دوساله آنها ترسیم شده است.

کتابخانه های روستایی را تا 5/2 سال دیگر 6 برابر می کنیم

براساس این برنامه که با اهدافی مانند توسعه فیزیکی کتابخانه های عمومی، بهبود و توسعه تجهیزات آنها، افزایش کتاب، توسعه و ارتقای نیروی انسانی و بهره وری، ایجاد کتابخانه عمومی دیجیتال کشور و ارتقای سطح مشارکت های مردمی تدوین شده، قرار است تا دو سال دیگر متراژ سرانه کتابخانه های عمومی کشور - که درحال حاضر یک متر مربع برای هر صد نفر است - به 2 متر مربع برسد، تعداد کتابخانه های روستایی 6 برابر بیشتر شود و تعداد آنها از 312 واحد موجود به 1800 کتابخانه عمومی افزایش یابد. تعداد کتابخانه های عمومی در شهرها نیز از رقم 1288 فعلی به 1800 کتابخانه خواهد رسید. قرار است تعداد کتابخانه های مرکزی نیز به 35 کتابخانه افزایش یابد.

قرار است با اجرای این برنامه تعداد کتاب های موجود در کتابخانه های عمومی کشور از 16 میلیون جلد فعلی با حدود سه برابر افزایش به 40 میلیون جلد برسد و کتاب های متناسب با اهداف کتابخانه های عمومی هم بازبینی و ساماندهی شود.

تعداد کتاب ها به 40 میلیون جلد خواهد رسید

براساس برنامه دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور، ساختار سازمانی و تشکیلاتی نهاد اصلاح و نظام جامع آموزش نیروی انسانی طراحی خواهد شد. همچنین قرار است تا پایان برنامه توسعه چهارم علاوه بر عملیاتی کردن طرح جامع فناوری اطلاعات، خدمات اینترنتی کتابخانه های عمومی به مراجعان شان به 3 میلیون ساعت افزایش یابد و برای این خدمات، پهنای باند مورد نیاز تامین شود.

منصور واعظی در برنامه 5/2 ساله خود وعده داده است که تعداد اعضای کتابخانه های عمومی کشور از یک میلیون نفر فعلی به 3 میلیون نفر خواهد رسید و برنامه ریزی برای عضوگیری از همه اقشار جامعه اعم از معلولان، ناشنوایان، نابینایان، افراد کهنسال و... صورت خواهد گرفت.

واعظی که برای نخستین بار در جمع مدیران استانی امور کتابخانه های عمومی کشور سخن می گفت، ضمن تاکید بر ضرورت اجرای برنامه میان مدت نهاد کتابخانه های عمومی کشور، به آنها توصیه کرد ارتباطشان را با مسئولان استانی صمیمانه تر و عمیق تر کنند.

روابط خود را با مدیران کل ارشاد صمیمی کنید

وی گفت: در نظام اسلامی چیزی به نام تفکیک قوا نداشته ایم و همه قدرت باید در دست یک نفر باشد اما به هرحال ما با توجه به شرایط فعلی، نظام (تفکیک قوا) را پذیرفته ایم. همانطور که رئیس جمهور هم تاکید کرده، استانداران در واقع روسای جمهور استان خود هستند و به همین جهت باید با آنها روابط صمیمانه و دوستانه ای برقرار کنید. در همین راستا باید با سایر مسئولان و به ویژه مدیران کل ارشاد نیز پیوند مهربانانه ای داشته باشید.

دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور اضافه کرد: اما در بحث نیم درصد، نباید ذره ای از حق خود کوتاه بیائیم و شهرداران باید بدهی هایشان را تمام و کمال پرداخت کنند.

جذب نیروی انسانی ممنوع است

واعظی با ممنوع اعلام کردن جذب نیروی انسانی در هر کتابخانه عمومی کشور گفت: جذب نیرو به هر شکلی (پاره وقت، قراردادی، پیمانی و یا رسمی) ممنوع است و اگر مورد ویژه ای در خصوص جذب نیرو پیش آمد، من درباره آن تصمیم می گیرم و از طریق معاونت مالی آن را ابلاغ می کنم. ما درحال تدوین برنامه تشکیلاتی نیروی انسانی هستیم و براساس این برنامه هم ساختار نهاد اصلاح خواهد شد و هم در آن چگونگی جذب نیرو اعلام خواهد شد.

واعظی افزود: از این پس هر کتابی که قرار است به کتابخانه های عمومی کشور بیاید اعم از اینکه این کتاب اهدایی است یا خریداری شده است و یا به هر شکل دیگر، باید از کمیته های کارشناسی کتاب در نهاد بگذرد و پس از تصویب، اجازه ورود به کتابخانه های عمومی را می یابد.

ورود کتاب به کتابخانه های عمومی منوط به عبور از کمیته کارشناسی نهاد است

دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور در پایان سخنانش ابراز امیدواری کرد که در آینده نزدیک مجموعه نهاد و مدیران امور کتابخانه های عمومی تمامی استان های کشور در یک دیدار ویژه با مقام معظم رهبری، مسائل و مشکلات این عرضه را بازگو کنند.

امیرهاشم قوانلو مدیرکل دفتر طرح های عمرانی نهاد کتابخانه های عمومی کشور نیز در این گردهمایی از تدوین دستور العمل هایی برای ساخت کتابخانه های عمومی در فضاهایی مانند پارک ها خبر داد و گفت: تا 6 ماه آینده این دستورالعمل تدوین و ابلاغ می شود. ساخت کتابخانه در فضاهایی مانند پارک ها قابل دفاع تر است و برای تدوین این دستورالعمل کمیته ای را از عوامل فنی و یک نفر از منتخبان مدیران امور کتابخانه های عمومی استان ها تشکیل داده ایم. 

در هشتمین گردهمایی مدیران امور کتابخانه های عمومی 30 استان کشور، تعدادی از این مدیران در سخنانی کوتاه مسائل و مشکلات استان های ذیربط آنها را مطرح کردند:

ارشاد کرمانشاه از ورود 50 هزار جلد کتاب تخصیص یافته به کتابخانه های استان جلوگیری می کند

اسماعیلي مدیر امور کتابخانه های عمومی استان کرمانشاه هم در سخنانی گفت: کتابخانه های عمومی استان درحال حاضر با کمبود شدید حداقل 100 نفر نیرو و منابع کتابخانه ای مواجه اند؛ با اینکه امسال 50 هزار جلد کتاب برای ورود به کتابخانه های عمومی استان اختصاص داده شد، اما اداره کل ارشاد استان از واگذاری این کتاب ها سر باز می زند و دلیلی هم برای این کار به ما اعلام نکرده اند.

صغری بابایی مدیر امور کتابخانه های عمومی استان فارس نیز با اشاره به اقداماتی که در حوزه کتابخانه ها در این استان صورت گرفته است، خاطرنشان کرد: در سال 84 توانستیم یک کتابخانه عمومی برای نابینایان بسازیم که به جرات می توان گفت بهترین کتابخانه در این عرصه است. همچنین توانسته ایم با جلب اعتماد خیرین 20 قطعه زمین را در اختیار بگیریم که برای ساخت کتابخانه عمومی در آنها تاکنون مبالغی را از 20 تا 300 میلیون تومان جذب کرده ایم.

سازمان مدیریت با اختصاص منابع مالی به کتابخانه های عمومی گلستان موافقت نمی کند

محمود عباس نژاد مدیر امور کتابخانه های عمومی گلستان هم با انتقاد از تغییر مکرر استانداران در گلستان، گفت: تغییر استانداران مشکلات زیادی را برای ما در خصوص جذب منابع به وجود آورده است. ما همچنین به دلیل خروج نیروی انسانی به دلایلی مانند بازنشستگی و دلایل دیگر، با کمبود شدید نیروی انسانی مواجهیم. برای جذب منابع مالی مورد نیازمان مکاتبات متعددی را با معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی نهاد ریاست جمهوری (سازمان مدیریت سابق) انجام داده ایم اما هیچ گونه همکاری در این خصوص با ما نشده است.

محمد احمدی پور مدیر امور کتابخانه های عمومی استان گیلان نیز در سخنانی با اشاره به عدم پرداخت مبالغ مربوط به نیم درصد از سوی شهرداری های استان، تصریح کرد: دو روز قبل استاندار در نامه ای به شهرداران مهلتی 15 روزه برای این پرداخت داد. ما همچنین با کمبود منابع و نیروی انسانی مواجهیم و درحال حاضر 8 کتابخانه آماده افتتاح داریم

منبع خبر پایگاه اطلاع رسانی کتابدارن

+ نوشته شده در  یکشنبه 18 آذر1386ساعت 8:18 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

سنت كتابخواني بايد در كشور احيا شود

رئيس مجلس : سنت كتابخواني بايد در كشور احيا شود

13/08/1386

كتاب‌ها در كتابخانه، نبايد انبار شود و دانش آموزان با راهنمايي معلمان خود بايد به سمت كتاب و كتابخواني هدايت شوند تا اين سنت بزرگ در كشور ما احياء شود.

                                                                    
+ نوشته شده در  یکشنبه 18 آذر1386ساعت 8:5 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

دستگاه خواندن كتاب ديجيتال

¿آمازون دستگاه خواندن كتاب ديجيتال عرضه كرد
 
فروشگاه اينترنتي آمازون دستگاهي براي نصب و خواندن كتاب ها به صورت ديجيتالي كه "كيندل" نام دارد عرضه كرده است.
فروش اين دستگاه به بهاي 399 دلار در آمريكا آغاز شده است و مي تواند تا 200 كتاب را در حافظه خود ذخيره كند.
"كيندل" براي پياده كردن كتاب ها نيازي به كامپيوتر ندارد و در عوض براي اين كار از يك سيستم بي سيم استفاده مي كند.
آمازون گفت كه 90 هزار كتاب از جمله كتاب هاي پرفروش از هم اكنون براي ضبط روي حافظه كيندل آماده است.
جف بزوس رئيس آمازون در بيانيه اي گفت: "ما بيش از سه سال روي كيندل كار كرده ايم.... هدف اصلي هنگام طراحي كيندل اين بوده كه در دستان شما ناپديد شود - يعني از سر راه كنار برود - تا بتوانيد از خواندن لذت ببريد."
محتويات از جمله كتاب، وبلاگ و روزنامه توسط سيستم بي سيم "EVDO" روي اين دستگاه منتقل مي شود كه از جذابيت آن براي مصرف كنندگان در ساير كشورها مي كاهد زيرا اين فناوري عمدتا محدود به آمريكاي شمالي است.
دارندگان "كيندل" براي استفاده از اين شبكه بي سيم مجبور به پرداخت پول نيستند و فقط بايد بهاي محتويات پياده شده را بپردازند.
اما اين بدان معني است كه صاحبان كيندل بايد براي خواندن بلاگ ها و روزنامه ها كه در اينترنت رايگان است پول بپردازند.
براي مثال آبونمان روزنامه نيويورك تايمز براي كيندل ماهانه حدود 14 دلار است.
آمازون گفت كه پياده كردن كتاب از طريق اين شبكه روي كيندل كمتر از يك دقيقه وقت مي گيرد.
مي توان حافظه كيندل را با كارت هاي حافظه "اس دي" افزايش داد اما آمازون يك نسخه از هر كتاب فروخته شده براي مشتري نگاه مي دارد كه هميشه امكان پياده كردن مجدد آن وجود خواهد داشت.
باتري اين دستگاه بايد پس از 30 ساعت استفاده شارژ شود. از طريق كيندل مي توان به نسخه آمريكايي ديكشنري آكسفورد و ويكي پديا دسترسي داشت.
آمازون نخستين شركتي نيست كه چنين ابزاري ارائه مي كند. در گذشته شركت هاي ديگر نيز دستگاه هاي مشابهي عرضه كرده اند كه هيچ كدام با استقبال گسترده روبرو نشده است.
اوايل ماه نوامبر سوني دومين مدل كتابخوان ديجيتال خود را عرضه كرد. در ماه جاري همچنين شركت "اپسون سيكو" يك نمونه نمايشي از كتابخوان الكترونيكي خود را به نمايش گذاشت اما نگفت چه زماني آن را عرضه خواهد كرد.
منبع خبر وبلاگ کتابداران آزاد
+ نوشته شده در  شنبه 17 آذر1386ساعت 10:4 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

ارتقا مديران به سمت مدير کلی

ارتقا مديران به سمت مدير کلی
 
مهر: با تصويب هيات امناي نهاد کتابخانه هاي عمومي ، مديران امور کتابخانه هاي عمومي تمام استان هاي کشور به سمت مديرکل ارتقا پيدا کردند.
مهدي اويارحسين ، معاون اداري مالي نهاد کتابخانه هاي عمومي کشور از ارتقاي جايگاه مديران استاني امور کتابخانه هاي عمومي به سمت مديرکلي خبر داد و گفت : اين پيشنهاد توسط معاونت مالي نهاد مطرح شد و در جلسه سه شنبه هيات امنا به تصويب رسيد.
وي با تاکيد بر اهميت حضور مديران استاني امور کتابخانه ها در جلسات استاني مهم ، افزود: با توجه به اين که مصوبات شوراهاي برنامه ريزي استان ها در امور کتابخانه هاي عمومي و به ويژه تخصيص بودجه ، تاثيرگذار بوده و هست و از سوي ديگر مديران استاني نهاد به لحاظ قانوني نمي توانستند در اين جلسات شرکت کنند و با وجود تلاشي که براي حضور در اين جلسات انجام مي دادند هميشه پشت در بسته مي ماندند، با تصويب هيات امنا آنها مي توانند از اين پس در جلسات شرکت کنند.
معاون مالي نهاد همچنين با اشاره به گرايش دولت به استاني کردن بودجه ها، اضافه کرد: با ارتقاي جايگاه مديران امور کتابخانه هاي عمومي به سمت مديرکلي و عضويت آنها در جلسات مهم استاني و به ويژه شوراي برنامه ريزي استان ، مي توان نسبت به تخصيص بودجه از منابع استاني و به ويژه وصول مبالغ مربوط به نيم درصد شهرداري ها اميدوار بود
+ نوشته شده در  شنبه 17 آذر1386ساعت 9:57 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

اولین کتابخانه تلفنی سمنان راه اندازی شد

 معاون فرهنگی شهردار سمنان از راه اندازی اولین کتابخانه تلفنی با بیش از پنج هزار کتاب در سمنان خبر داد. محمد بهرامی اظهار داشت: این کتابخانه تلفنی با بیش از 500 عنوان کتاب در فاز اول، شنبه فعالیت خود را در سمنان آغاز کرده است. وی با بیان اینکه این کتابخانه در دو بخش امانت کتاب و مجله تلفنی است، گفت: در این کتابخانه رده های سنی هشت تا 18 سال می توانند با تماس تلفنی با کتابخانه از این دو بخش بهره مند شوند.

  معاون فرهنگی شهردار سمنان ظرفیت اولیه این کتابخانه را چهار هزار نفر عنوان کرد و گفت: اعضای این کتابخانه با انتخاب کتاب به صورت تلفنی، کتابها را همراه با برگه خلاصه نویسی از پیک ها در منزل تحویل می گیرند. بهرامی با اشاره به اینکه راه اندازی کتابخانه با هدف ترویج فرهنگ کتابخوانی در بین نوجوانان صورت گرفته است، اظهار داشت: اعضای کتابخانه ها بعد از دریافت هر کتاب به صورت امانی فرم خلاصه نویسی آن کتاب را به کتابخانه ارسال می کنند. به گفته وی، شماره تلفن 3349003 شماره ارتباط با کتابخانه تلفنی است و مجله تلفنی این کتابخانه نیز شامل 9 صفحه در موضوعات قرآنی، داستان های کوتاه، شعر و قطعه های ادبی می باشد و اعضای کتابخانه می توانند پیام های خود را نیز در این مرکز ثبت کنند. شهرداری سمنان پنج معاونت و هفت سازمان وابسته و سه شهرداری ناحیه ای دارد که معاونت فرهنگی آن امسال راه اندازی شده است.                                                          منبع خبر: سایت خبرگزاری مهر

+ نوشته شده در  شنبه 17 آذر1386ساعت 9:28 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

تصویر متحرک

+ نوشته شده در  چهارشنبه 14 آذر1386ساعت 10:48 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

تصویر

+ نوشته شده در  چهارشنبه 14 آذر1386ساعت 10:46 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

معرفی کتابخانه خورشید عباس گردیزی در ملتان


کتابخانه خورشید عباس گردیزی در ملتان 
آواتار سید صادق حسینی اشکوری
نگارش
سید احمد حسینی اشکوری


گرديز ( يا بگفته كتابهاى جغرافيائى عربى « جَرْدِيز » ) از شهرهاى درجه سوم افغانستان ، در جنوب شهر كابل و جنوب غربى جلال آباد و مشرق غزنين مى باشد ، ازكابل يكصد و بيست و دو كيلومتر فاصله دارد ، و جمعيت آنرا در حال حاضر حدود پانزده هزار دانسته اند ، و سابقاً بنام قصبه و قلعه معرفى شده است .
از اين شهر گروهى از دانشمندان برخاسته اند ، از آنان ابو سعيد عبد الحى بن الضحاك بن محمود گرديزى را مى توان نام بردكه بسبب تأليف كتاب « زين الأخبار » در سده پنجم و پس از آن شهرت يافته است .
از مهاجرين گرديز ، عالمى است متقى بنام سيد محمد يوسف شاه گرديزى كه پيش از نه قرن به ملتان هجرت نموده و به ارشاد و تبليغ پرداخته است ، آرامگاه اين سيد بزرگوار در ملتان زيارتگاهى معروف مى باشد كه مؤمنين و حاجتمندان بدانجا پناه مى برند و به دعا و نياز مى پردازند و همواره گروهى از مردان و زنان به قرآن خوانى و ذكر و ختمهاى مخصوص مشغولند . جالب اينكه برفراز سنگ قبر اين سيد حفره اى است كه مردم معتقدند كه در قديم اگر شخصى با خلوص نيت به طرف قبر دست دراز مى كرد از اين حفره دستى بيرون مى آمد و با وى مصافحه مى نمود .
احفاد اين گرديزى درحال حاضر ازشخصيتها ونام برداران ملتان وداراى احترام مى باشند . افرادى كه با آنها ازاين خاندان آشنائى پيدا كردم، مردمانى معتقد و ديندار و علم دوست يافتم و برخوردى متواضعانه و چهره هائى گشاده دارند .
در حياط يكى از خانه هاى اينان مسجدى جداگانه ساخته شده ودر آنجا نماز جماعت با امامت يكى از فضلا هر شب برقرار وبه اضافه مردان آن خانواده گروهى از دوستان و آشنايان نيز براى درك فضيلت جماعت حاضر مى شوند ، شبى كه من در اين منزل دعوت بودم و طبعاً اقامه جماعت به من واگذار شد ، دو كودك حدود پنجساله نيز اقتدا كردند و مانند بزرگسالان به ركوع و سجود مى رفتند ، اين منظره بسيار خوشايند و از تدين آنان و التزام به فرايض خبر مى داد .
مرحوم سيد محمد ناصر الدين شاه گرديزى ( ت 1938 م ) يكى از مردان معروف ملتان و با كتاب و دانش انس داشته و داراى كتابخانه شخصى بوده با نام « كتابخانه ناصريه » . اين كتابخانه داراى نسخه هائى چاپى و خطى بوده و بعضى از دانشمندان از آنها بهره مى بردند .
فرزندش سيد محمدرمضان شاه گرديزى ( ت 1977 م ) ، پس از پدر وارث اين كتابخانه بود و همچنان آنرا حفظ و حراست مى كرد .
بخشى از اين ميراث فرهنگى ، به هنگام سفرم در اختيار فرزندش سيد خورشيد عباس گرديزى مى باشد ، وى به اضافه آنچه كه به ارث برده خود اهل مطالعه و كتابهاى چاپى خوبى تهيه كرده واز حيث حفاظت وپاكيزگى بهترين كتابخانه شخصى است كه من در سفر ماه مبارك رمضان اين سال در پاكستان ديده ام .
تعداد نسخه هاى خطى اين كتابخانه زياد نيست ولى داراى كيفيت عالى و مخصوصاً از ديد فنى و تزيينى ممتاز و هر نسخه اى داراى ويژگى هنرى مى باشد ووصف هر يك از آنها با تفصيل و همه جانبه فرصت كافى مى طلبد .
+ نوشته شده در  چهارشنبه 14 آذر1386ساعت 10:32 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

كتاب‌هاي مصور چاپ سنگي در ايران

 

Narrative  Illustration  in Persian, Lithographed Books, , Ulrich Marzolph, Leiden Boston, Koln, Brill, 2001.
كتاب‌هاي مصور چاپ سنگي در ايران، اولريش مارزلف، لايدن، بستن، كلن، انتشارات بريل،2001.

اميرحسين آقاپور

يكي از هنرهاي گذشته ايران، با عمر كوتاه صد ساله، هنر نقاشي كتاب‌هاي چاپ سنگي است‌ كه  در اوايل قرن بيستم ميلادي در دورة قاجار، شكل گرفت. اولريش مارزلف، پژوهشگر آلماني در كتاب مورد بررسي، به معرفي و بررسي تاريخ نقاشي و صنعت چاپ در ايران و پژوهش‌هاي انجام گرفته در حوزة كتاب‌هاي چاپ سنگي‌پرداخته است.  او هم‌چنين به شيوه‌اي نو و دقيق، ‌عناصر اساسي كتاب‌هاي مصور چاپ سنگي (در زمينه هنري، فرهنگي و فني) و نيز نقاشان فعال اين هنررا به طور مفصل مورد مطالعه قرار داده است.
پژوهشگر صدوشانزده عنوان كتاب مصور چاپ سنگي از مجموعه‌اي سيصدوپنجاه ويك جلدي (در ويرايش و چاپ هاي گوناگون) كه در سي و چهار كتابخانه ايران وجهان موجود بوده است (نه كتابخانه در ايران، بيست وچهار كتابخانه در خارج از ايران به همراه مجموعه‌هاي شخصي) را بررسي كرده است. وي بيش از ده هزار قطعه نقاشي گرداوري كرده است كه از اين مجموعه، در اين كتاب تعداد چهارصدوپنجاه وچهار قطعه نقاشي برگزيده از چهل وشش نقاش آن دوره به چشم مي‌خورد. در پايان كتاب نيز فهرستي از نام كاتبان، ناشران، چاپخانه‌داران و نيز فهرستي توصيفي از نقاشي‌ها وفهرست كتاب‌هاي مصور چاپ سنگي ارائه شده است. اين حجم از مواد خام مورد مطالعه، خود مي تواند  دليلي برگستردگي، دقت و جامع بودن مباحث بررسي شده درباره نقاشي هاي چاپ سنگي و به‌طور كلي صنعت چاپ سنگي ايران باشد.
 
معرفي بخشهاي مختلف كتاب
بخش نخست:
در مقدمة اين كتاب، محقق با بررسي بيش ازصد و هشتاد عنوان كتاب، در دو مقاله به معرفي پژوهش‌هاي انجام گرفته درباره كتاب‌هاي چاپ سنگي و وضعيت نگه‌داري خود كتاب‌ها مي‌پردازد و به نوعي وضعيت پژوهش‌هايي را كه تاكنون دربارة اين موضوع انجام شده است شرح مي‌دهد. سپس تاريخچة صنعت چاپ و چاپ سنگي را بيان مي‌كند.
نخستين چاپخانة نوين (چاپ سربي) در تبريز در زمان عباس ميرزا تأسيس شد و اولين كتاب چاپ شده رساله جهاديه نوشتة عيسي ابن حسين قائم مقام فراهاني بوده است كه درسال 1233ه.ق./ 1817 م. براي نخستين بار ودرسال1234 ه. ق./ 1818 م. براي بار دوم چاپ شده است. چاپ سربي تا سال 1269 ه. ق./1852 م. در ايران رواج داشت و سپس جاي خود را به مدت نزديك به يك قرن به چاپ سنگي داد.
فن‌ چاپ سنگي، پيش از پايان قرن هجدهم به وسيلة آلويس سفندلر  اختراع و از كشور روسيه وارد ايران شد و از حدود سال 1240 ه. ق. / 1824 م. در شهرهاي مهم ايران رواج يافت.
نخستين كتاب چاپ سنگي در ايران قرآن چاپ دارالطبعة دارالسلطنه تبريزدرسال 49-1248 ه.ق./ 33-1832 م. است. دو علت مهم باعث شد شيوة چاپ سنگي درايران جاي‌گزين چاپ سربي ‌شود.
نخست آن‌‌كه‌ در فن چاپ سنگي، از وسايل ساده‌تر و كم هزينه‌تري نسبت به چاپ سربي استفاده مي‌شد و خطر نگه‌داري اين وسايل در مقايسه با وسايل چاپ سربي كمتربود.
سپس آن‌كه نوع خط و نحوة نگارش متن در كتاب‌هاي چاپ سنگي نسبت به حروف چاپ سربي با ويژگي‌هاي فرهنگي ـ اجتماعي آن دورة مردم ايران هماهنگي بيشتري داشت.

مراحل عملي چاپ سنگي
1ـ بـراي چاپ حروف و كلمات فارسي و مانند آن كه از سمت راست به چپ نوشته مي‌شوند ابتدا متن و نقاشي را بر روي كاغذهاي مخصوص كليشه مي‌نوشتند و سپس آن را بر روي سنگ قرار مي‌دادند. تا حروف و كلمات بر روي سنگ به شكل وارونه از سمت چپ به راست نقش گردند و در هنگام چاپ متن و نقاشي به شكل واقعي خود چاپ شوند.
2ـ لايه‌اي نازك از اسيد نيتريك بر روي تمام سطح سنگ مي‌كشيدند.
3ـ آن قدر با اسيد، صمغ و آب، بر سنگ مي‌كشيدند تا هنگامي كه سنگ را به جوهر آغشته مي‌كردند، تنها قسمت‌هايي كه با گچ چرب نقش بسته بودند جوهر را به خود مي‌گرفت و باقي‌ماندة قسمت‌ها جوهر را نمي‌پذيرفت و اثري به‌جاي نمي گذاشت.
4ـ يك برگ كاغذ روي سنگ چاپ قرار داده و بر روي آن فشار وارد مي‌كردند تا طرح جوهري بر روي كاغذ نقش مي‌بست.
نخستين كتاب مصور چاپ سنگي، ليلي ومجنون مكتبي شيرازي به سال 1259
ه.ق./ 1843 م. در تبريز است و تا دو سال بعداز چاپ اين‌كتاب، هيچ كتاب مصور ديگري منتشرنشده است. اما از حدود 1263 ه.ق. / ‌‌1846 م. چاپ كتاب‌هاي مصور متداول شد. نخستين نقاش ايراني كه كتاب‌هاي چاپ سنگي را مصور كرد. نقاش ميرزا علي‌قلي خويي بود كه نقاشي‌هاي كتاب شاهنامه فردوسي 1186 را به تصوير كشيد.‌

بخش دوم:
پژوهش‌گر در بخش دوم به دسته‌بندي موضوعي نقاشي‌هاي چاپ سنگي مي‌پردازد و آن‌ها را به سه دستة نقاشي‌هاي افسانه‌اي و باستاني ايران، نقاشي‌هاي مذهبي و نقاشي‌هاي‌ عاشقانه وحكايت‌هاي عاميانه تقسيم مي‌كند وتوضيحات كوتاه وكلي براي آن‌ها ارائه مي‌دهد.
نگارنده اين مقاله براساس پژوهش پايان‌نامة خود  اين نقاشي‌ها را براساس محتوايي و نمادي بدين صورت طبقه بندي و ارائه نموده است:

الف ـ نقاشي‌هاي باستاني و افسانه‌اي ايران (تصويرهاي: 1 و 2)
در قسمت اول اين مسأله مورد مطالعه‌ قرار مي‌گيرد كه در بيشتر نقاشي‌هاي افسانه‌اي و اسطوره‌اي، صحنه‌هاي جنگ ميان‌خوبي، ‌جوانمردي و عدالت با بدي،‌نامردي و ستمكاري است. شيوة اين جنگ‌ها به طورعمده تن به تن يا گروهي، پياده يا سوار بر اسب است. دراين نقاشي‌ها سپاه لشكريان در دو سو صف‌آرايي كرده‌اند. نوع مبارزه كشتي گرفتن، تيراندازي و يا شمشير‌زني است و با كشتن حريف و دشمن به شكل سر بريدن، شقه كردن و مانند آن به انجام مي‌رسد. در صحنه‌هاي جنگ مردان را با سبيل‌هاي از بناگوش در رفته يا ريش انبوه به تصوير مي‌كشند. تجهيزات نظامي مردان، جوشن، سپر، زره، كلاه خود با تك شاخ نوك تيز بر سر به همراه سلاح‌هايي مانند نيزه و شمشير بلند است.
در دربار شاهان، درحالي‌كه پادشاه بر تخت تكيه زده، همراهان و زنان حرمسرا و بزم آرايان در حضور او ايستاده يا در حال رقصند. در اين حالت، پادشاه لباس بلند و فاخر پوشيده و تاج پادشاهي بر سر گذاشته است. هم‌چنين در اين گونه نقاشي‌ها از ديوهاي شاخ دار،‌اجنه و شيطانك‌هاي برهنه نيز استفاده ‌شده‌است.

ب ـ  نقاشي‌هاي مذهبي‌ (تصوير 3)،
در اين بخش از نقاشي‌ها، صحنه‌ها بيشتر از جنگ‌هايي ‌همانندجنگ‌هاي افسانه‌اي با همان لباس و آرايش و تجهيزات جنگي هستند. پيامبران، ائمه و زنان خانوادة ايشان لباس بلند و گشادي به تن دارند و مردان همانند روحانيان عبا و عمامه دارند. چهره‌هاي ايشان هميشه پوشيده است. در بيشتر موارد با ترسيم خطهايي به دور سرائمه و پيامبران به عنوان نماد درخشندگي معصوم، آن‌ها را از ديگران جدا و مشخص مي‌سازند. همچنين فضاي زندگي آن‌ها را ساده و بدون تجملات پادشاهي ترسيم مي‌كنند.
ماجراي نقاشي‌هاي مذهبي، بيشتر داستان جنگ‌هاي حضرت علي (ع) و مصيبت‌ها و شهادت امام حسين (ع) و يارانش در كربلا يا شهادت هم‌چنين پيروان ايشان در دوره‌هاي ديگر است. به‌جاي ديو در اين دسته از نقاشي‌ها از فرشتگان به شكل زنان كوچك بالدار كه تاجي بر سر دارند، استفاده شده است.

ج ـ نقاشي‌هاي عاشقانه و حكايت‌هاي عاميانه  (تصويرهاي4 و14)

اين دسته نقاشي‌ها افزون بر اين‌كه تركيبي از ويژگي‌هاي دودسته نقاشي‌ افسانه اي ومذهبي را دارا مي‌باشند، از منظر مردم شناختي نيز ويژگي‌هاي فرهنگي دورة نقاش را به تصوير مي‌كشند.

بخش سوم:
كتاب به معرفي به نسبت جامع از نقاشان كتاب‌هاي چاپ سنگي و تاريخ به تصوير كشيدن نقاشي‌هاي ايشان مي‌پردازد. كاري كه  تاكنون به اين دقت انجام نگرفته است. به‌طوريكه برخي از اين نقاشان تا پيش از اين پژوهش شناخته شده نبودند و يا در حد چند خط دربارة ايشان نوشته شده بود.

بخش چهارم:

در اين بخش كتاب ويژگي‌هاي منحصر به فرد چاپ سنگي از چند جنبه مورد بررسي قرار‌گرفته است كه مي‌تواند موضوع مناسبي براي ساير پژوهش‌گران و دانش‌جويان علاقمند محسوب شود.

ـ بررسي چاپ سنگي ازنظرفني

1ـ تصويرهاي همانند

شمارگان چاپ سنگي هر كتاب، به حدود چهارصد نسخه مي‌رسد. ماهيت كار چاپ سنگي در استفاده از سنگ به شكلي است كه به‌جز تصوير چاپ نخست كه حالت اصلي دارد با هر بارچاپ كيفيت نقاشي تغيير مي‌كند كه ‌علت آن ساييدگي تدريجي و يا شكسته شدن سنگ چاپ و يا پارگي كاغذ كليشه است.

2ـ ورق‌هاي محافظ كتاب
بيشتر روكش محافظ كتاب‌هاي چاپ سنگي، از ورق‌هاي كتاب‌هاي ديگر تهيه مي‌شوند. با بررسي نمونه ورق‌هاي كتاب‌هاي قديمي‌تر، مي‌توان دريافت كه مالك بعدي براي تعمير كتاب كهنة خود ممكن است به‌جاي مواد مخصوص از كاغذهاي محافظ كتاب‌هاي چاپ سال‌هاي بعد، به عنوان روكش كتاب‌هاي قديمي‌تر استفاده كند.

3ـ بحث سانسور در كتاب‌ها
موارد اندك سانسور در تصويرهاي چاپ سنگي نشان مي‌دهد كه ترسيم تصاوير هميشه به شكلي نبود كه مطابق با سليقه عموم يا ديدگاه‌هاي اخلاقي باشد. اين پژوهش تنها به سانسور پيش از چاپ مي‌پردازد. سانسور پس از چاپ تصوير، به شكل دستي به ويژه درحذف چهره‌هاي فاسد و شرور متداول بود. اما سانسور پيش از چاپ بيشتر به موضوع‌هايي كه مربوط به نمايش آشكار آميزش جنسي شخصيت‌هايي مانند انسان، ديو و يا حيوانات توجه مي‌كرد.

ـ طرح هاي نقاشي‌ها

در دورة حيات كتاب‌هاي مصور چاپ سنگي، نمونه‌هاي متفاوت از كتاب‌هاي معروف به چاپ رسيد. اين امر مي‌تواند نشان‌دهندة تفاوت شيوه و نوع طراحي تصويرها در ويرايش‌هاي گوناگون باشد. كه توسط نقاشان كشيده مي‌شده است. تحليل اين اختلاف‌ها به مفاهيم هم‌نوايي و يا ناسازگاري‌ در انواع نقاشي‌ها باز مي‌گردد به‌طوري كه باعث مي‌‌شود نقاشي‌ها  به دو دسته قابل تقسيم باشند:
گروه نخست: نقاشي‌هايي كه نقاشان آن تمايل به پيروي از طرح هاي تثبيت شدة دوره خود با حداقل تغيير دارند.
گروه دوم: ‌نقاش‌هايي كه برحسب صحنه‌هايي كه براي تصوير نگاري انتخاب مي‌كنند به اندك تغييراتي معتقدند.
1ـ قابليت نقاشي ها در بازسازي متن و داستان براي درك بيشتر خوانندگان
2ـ الگوها (كليشه‌هاي) رايج در نقاشي ها
هالة نور براي افراد محترم، ‌معيارها براي نشان دادن زيبايي، زشتي و لذت‌هاي جنسي، علاقه به ترسيم حالت هاي احساسي هم‌چون غم و رنج،‌ اندوه و ماتم يا اشاره‌هاي خاص ايراني مانند انگشت تحير، براي نشان دادن تعجب و حيرت از جمله الگوهاي رايج در نقاشي‌هاي كتاب‌هاي چاپ سنگي هستند.
3ـ وجود تصويرهاي غير مرتبط با داستان (مانند نقاشي چهره مؤلف كتاب)
4ـ به تصوير كشيدن ويژگي‌هاي فرهنگ مادي در نقاشي ها
براساس نتايج پژوهش نگارنده، به نظر مي‌رسد تاكنون كارشناسان و دانش پژوهان هنر نقاشي، بيشتر از جنبه زيباشناختي و فني در قالب طرح، رنگ، خط ونقش و هم‌چنين دگرگوني هاي آن‌ها در طول تاريخ به نقاشي ونگارگري ايران توجه كرده‌اند و يا با توجه به داستان و محتواي نقاشي‌ها با ديد روان‌شناختي، مفاهيم، نمادها و ريشه‌هاي دروني نقاشي‌ها و طرح‌ها را مورد بررسي قرار داده‌اند. اما با وجود اين بايد يادآور شد، نقاشي‌هاي كتاب‌هاي چاپ سنگي، سندهاي تصويري بسيار جالب از زندگي فرهنگي و اجتماعي روزگار نقاش به حساب مي‌آيند.
در اين زمينه بيشتر ويژگي‌هاي فرهنگي شناسايي شده، روش‌ها، ابزار و وسايلي هستند كه پاسخ‌گوي سه نياز اصلي انسان يعني پوشاك، مسكن و خوراك هستند. هم‌چنين عناصر فرهنگي مرتبط با آن ها مانند وضعيت كار و شغل و شيوه حمل و نقل را در بر مي‌گيرند.
به‌طور فهرست وار مي‌توان ويژگي هاي فرهنگي مورد بررسي را چنين برشمارد:
1ـ پوشاك و آرايش مو، ريش‌وسبيل مردان (تصاوير 4 و 9 و 10)
2ـ پوشاك و آرايش موي زنان (تصاوير 5 و 6 و 8 )
3ـ مسكن(تصاوير5 و7 و11 )
4ـ شيوه واسباب نشستن افراد برروي زمين وفرش(تصوير7 )
5ـ وسايل داخل اتاق‌ها (تصوير11 )
6ـ وسايل روشنايي وانواع چراغ‌ها (تصوير6 )
7ـ آداب و وسايل خوابيدن (تصوير11 )
8ـ خوراك (از مرحله غذا پختن تا غذا خوردن) (تصاوير9 و10 )
9ـ موسيقي ونوازندگي (تصوير14 )
10ـ شيوه‌هاي حمل ونقل (تصوير13 )
11ـ حرفه‌ها پيشه‌ها (تصوير6 )
12ـ آموزش وپرورش (مكتب‌خانه) (تصوير12)
13ـ مرگ (مراسم وقبرستان)
14ـ مسجد و مجلس مذهبي  
پيش از ورود به اين بحث اين توضيح لازم است كه نگارندة اين نقد ومعرفي در پايان‌نامه‌ خود با وجود امكانات اندك و نبود كارهاي پژوهشي مشابه فهرستي از چهارهزار جلد كتاب‌هاي چاپ سنگي مربوط به گنجينه اسناد كتابخانه ملي ايران تهيه كرده است وسپس با انتخاب چهل وچهار جلد كتاب داستان و شعر از دورة ناصري مجموعة با ارزشي شامل دويست وپنجاه قطعه نقاشي به همراه حدود صد و پنجاه قطعه عكس از آن دوران با زمينه‌هاي اجتماعي و فرهنگي به عنوان جامعة مورد مطالعه برگزيده وآن‌ها را مورد بررسي و دسته بندي دقيق قرارداده است.
با وجود تمام بي‌مهري‌ها و بي‌توجهي‌ها نسبت به چاپ اين اثر فرهنگي از زندگي مردم در دورة ناصري، اين پايان نامه در اثر مارزلف به‌خوبي مورد استفاده قرار گرفته است. 
روش كار براي بررسي اين پديده‌هاي فرهنگي به روايت نقاشي‌هاي كتاب‌هاي چاپ سنگي و همچنين اثبات واقع گرايانه بودن اين دسته از نقاشي ها بدين ترتيب مي‌باشد:
نخست: نگارنده تعدادي از عناصر فرهنگي به تصوير كشيده شده را از درون نقاشي‌ها به روش تحليل محتوا استخراج مي‌كند و هم‌زمان با استفاده از سفرنامه‌هاي اروپائيان و خاطرات برخي از ايرانيان به نام ابزار و وسايل مورد استفاده در آن دوره پي مي‌برد.
دوم: با بررسي تعداد دفعاتي كه هر عنصر فرهنگي در ارتباط با عناصر ديگر قرار مي‌گيرد، مي‌توان وجود اشتراك و يا اختلاف را فهميد و برخي از تركيب‌هاي فرهنگي را مورد شناسايي قرار داد. نكتة مهم اينجاست كه برخلاف تصور، بررسي نقاشي‌ها با اين روش در داخل ايران هنوز مورد توجه قرار نگرفته است. اما مارزلف در كتاب خود بخوبي جايگاهي براي آن قائل شده است كه مي‌تواند مسايل و موضوعاتي نو را در قالب مصور از زندگي مردم دورة قاجار ارائه دهد.
در پايان بايد نوع عملكرد و نتيجه كار مارزلف دربارة بررسي نقاشي‌هاي كتاب‌هاي چاپ سنگي را براي پژوهشگران ايراني به عنوان الگو قرارداد.
هم اكنون پژوهش و بررسي درباره كتاب‌هاي مصور چاپ سنگي همانند بسياري ازكارهاي فرهنگ شناختي ايران پيش از برگزاري سمينار و كنفرانس و تحمل هزينه‌هاي بسيار،‌نيازمند برنامه‌ريزي و اجراي مرحله نخست هر كار تحقيقاتي انسان‌شناسي، همانا شناسايي و توصيف دقيق عناصر و پديده‌هاي فرهنگي مورد نظر است.
شايان ذكر است مارزلف و مؤسسه حمايت كنندة او در كار تحقيقاتي‌اش،‌ پيش از انجام هر كاري، با بررسي ژرفانگر و جزء‌نگر با مطالعة بيش از سيصدوپنجاه ويك جلد كتاب از سي وچهار كتابخانه، ده هزار قطعه نقاشي گردآوري كرده‌اند. پس از اين جستجوي صبورانه و دقيق، استفاده از همين مواد اولية پژوهش است كه نويسندة كتاب را قادر ساخته است تا چندين جلد كار تحقيقاتي از جمله همين اثر تازه منتشر شدة ديگري و يا كار منتشر نشده درباره معرفي شاهنامه‌هاي چاپ سنگي را آماده نگارش و چاپ داشته باشد. تا فراهم نشدن چنين مواد و مصالحي هرگز مارزلف، سخنراني، كنفرانس يا تبليغ گسترده درباره اين موضوع ها انجام نداد. او كارش را در نهايت آرامش به انجام رساند وتنها، محققاني كه با او در ارتباط بودند ازجزئيات كارش خبر داشتند. صحبت دربارة مارزلف و اثرش تنها يك نماد و نمونه است. بحث اصلي ارائة راه‌كار مناسب و زير بنايي براي سازمان هاي علمي و فرهنگي است كه تلاش مي‌كنند پيش قراول انجام كارهاي پژوهشي و بنيادي از اين دست باشند.
تمامي نقاشي‌ها اين مقاله بر گرفته از كتاب مارزلف هستند.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 14 آذر1386ساعت 9:26 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

تصاویر متحرک

+ نوشته شده در  سه شنبه 13 آذر1386ساعت 7:47 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

عکس

+ نوشته شده در  دوشنبه 12 آذر1386ساعت 9:39 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

رهبری دانش: ارزش آفرينی دانش در سازمان

1.       مقدمه

اگر تا چندی پيش "مديريت دانش موضوع جالب توجهی در "کانون های تفکر بود، اکنون سخن از "رهبری دانش" به ميان آمده است و توجه انديشمندان فعال در قلمروهای مديريت و اطلاع رسانی  را به خود جلب نموده است. البته اين دو موضوع جدای از يکديگر نيستند و در بسياری از مباحث همپوشانی  دارند. رهبری دانش حاکی از تغيير چشمگير چالش های فرا روی مديران طی سال های اخير است. امروزه کاملاً محتمل است که هيچ عاملی به اندازه "ارزش آفرينی" نمی تواند منشأ تغييرات و تحولات بنيادين در يک سازمان گردد. شاهد و مبنای چنين ادعايی علاقه و تمايل روز افزون سازمان ها به يافتن راههای جديدی است که می توانند به وسيله آنها ارزش بيشتری را عايد سازمان خودشان نمايند.

ديگر دانش به منبع اقتصادی کليدی سازمان ها تبديل شده است و اين در حالی است که سرمايه های مادی، نيروی انسانی و منابع طبيعی به عنوان منابع ثانوی سازمان ها در نظر گرفته می شوند. اين رويکرد نوين در "سازمانهای دانش محور"به روشنی قابل تشخيص است.

به علاوه، گسترش وسايل ارتباطی سبب شده است که ديگر "دانش ذيقيمت تنها در اختيار معدودی از مديران ارشد يک سازمان نباشد. در گذشته رهبران عالی سازمان ها چشم انداز دراز مدت و تصميم گيری های کلان را مورد توجه خود قرار می دادند، حال آنکه روز به روز و فصل به فصل "دانش تأثیرگذار" توسط "سيستم دانشی موجود در سازمان که متشکل از "کارکنان دانشی آن سازمان است توليد و منتشر می شود. در نتيجه، چالش اصلی فرا روی مديران امروزی افزايش دانايی و ارتقای کارايی کارکنانی است که دانشی را توليد می کنند که سبب افزايش "ارزش بازار می گردد. بدين ترتيب شاهد پديد آمدن نسل جديدی از سازمانهای دانش محور هستيم که از آنها با عنوان "سازمانهای ارزش آفرين ياد می شود ]1[.

 

2.       سازمانهای ارزش آفرين چه نوع سازمانهايی هستند؟

يک سازمان ارزش آفرين "رهبری غير موازی دانش را برای مشتريان خودش به منظور مواجهه با چالش های پيش بينی نشده فراهم می سازد. منظور از رهبری غير موازی دانش، حفظ وضعيت رقابتی ميان سازمان های رقيب در زمينه توليد و دستيابی به "دانش تجاری است که در موقعيت های حساس و چالش آفرين سبب برتری سازمانها نسبت به يکديگر در عرصه توليد کالا يا ارايه خدمات می گردد.

ارتقای درک مشتريان از شرايط کاری و اقتصادی عصر فرا- صنعتی، "کار دانشی وابسته به  انسان و عمليات خدماتی يکپارچه تمام تلاش يک سازمان ارزش آفرين را به خود اختصاص می دهد و در دراز مدت سبب وفاداری و پايبندی مشتريان به آن سازمان می گردد. جريان مداوم چالش ها سبب می شود تا دست اندرکاران اينگونه سازمانها دائماً سرگرم مطالعه و پژوهش به منظور يافتن راههای جديد برای پاسخگويی به نيازهای روزآمد مشتريان باشند. بدين ترتيب سازمان های ارزش آفرين، ناخواسته "استعداد دانشی خود را تقويت می نمايند و همين امر قابليت اطمينان به آنان را نزد مشتريانشان افزايش می دهد.

ارتقای عملکرد، بهره وری، افزايش ظرفيت توليد و رضايت کارکنان از کار همگی اهداف ديگری هستند که يک سازمان ارزش آفرين دنبال می کند. بنابراين، سازمانهای ارزش آفرين بيش از همه می تواند مورد توجه و علاقه مؤسسات صنعتی و توليدی باشد چرا که اين سازمانها دقيقاً به چيزهايی اولويت می دهند که مورد توجه نهادهای صنعتی است. نکته قابل توجه ديگر اين است که سازمان های ارزش آفرين می توانند ساز و کار و چارچوب های مورد نياز مؤسسات صنعتی را در قالب بسته های نرم افزاری ارايه نمايند. بدين ترتيب "دانش رسمیبرای اينگونه مؤسسات به "دانش کاربردیتبديل می شود. از اينرو، پرسشی که اغلب در ذهن دست اندرکاران "اقتصاد دانش مبنی بر اينکه "آيا دانش نيز مانند کالا قابل فروش است؟" مطرح می شود، در قالب يک روش شناسی کاربردی پاسخ مثبتی را در پی دارد.

معنای واقعی سازمان های ارزش آفرين زمانی آشکار می گردد که اين سازمانها امر آموزش مؤسسات صنعتی را بر عهده می گيرند و منابع انسانی فعال در آنها را بر مبنای استراتژی های انعطاف پذير بازار تحت آموزش قرار می دهند. سازمانهای ارزش آفرين در بعد آموزش سه هدف اصلی  را دنبال می کنند: الف) ارايه ديدگاههای تجاری جديد به افراد تحت آموزش به گونه ای که سبب افزايش "هوش تجاری در آنان گردد. ب) عمق بخشيدن به تفکر سازمانی و مديريت بازرگانی آنان و ج) تشويق آنان به تسهيم دانش ميان همکاران و اعضای هم تيم ]1[.

 

3.      چه کسی رهبر دانش است؟

بدون شک رهبران دانش شکل جديدی از مديران سازمانی هستند. اين مديران کاملاً در چارتهای مرسوم سازمانی نمی گنجند. اين دسته از مديران اغلب در نقاط اتصال درون سازمان ها و درست در مرز اشتراک بخش ها و واحدهای سازمانی يافت می شوند. پست های فرماندهی و کنترل سازمان نيز معمولاً خالی از اين نوع مديران نيستند.

            ارايه تعريفی برای رهبر دانش مستلزم پذيرش و داشتن درک واقع بينانه از اين عنوان است. همچنين مستلزم آن است که يک فرد فرهيخته به هنگام شنيدن اين اصطلاح، مسؤوليت های مديريت دانش را متمرکز بر توسعه کارکردها و راه حل های مديريت دانش در نظر آورد. پرسشی که درست در همينجا مطرح می شود اين است که "آيا ما واقعاٌ به رهبری دانش نياز داريم؟" يا اينکه "چه نوع رهبری دانشی مورد نياز ماست؟". با آگاهی از انواع رهبران دانش می توانيم بر اساس نقش آنان تعريف درستی را از هر يک ارايه دهيم و متناسب با نياز سازمان خود از آنان بهره برداری نماييم.

            در يک بررسی چند جانبه که توسط گروه دلفی صورت گرفت، روشن شد که در عمل رهبر دانش طيف گسترده ای از پست های سازمانی را بدون توجه به عنوان پذيرفته شده سازمانی در بر می گيرد و شامل کارکردها و ويژگی های مشابهی است ]2[. برجسته ترين وِيژگی عبارت است از تجربه ترکيبی تجارت و فناوری اطلاعات، چيزی که حداقل به ده سال تجربه کاری در هر دو حوزه نيازمند است. همچنين برخورداری از تفکر سازمانی و علاقه به سطحی از کار و فعاليت که توسعه يکی از پيامدهای اجتناب ناپذير آن است. اين رهبران بايد ضمن رعايت ارتباطات جاری در سلسله مراتب سازمانی، شبکه های غير رسمی را در جهت ايجاد سازمانهای غير رسمی و پنهان تقويت نمايند. از طريق همه اين کانالهاست که رهبران دانش می توانند روش ها و سيستم های جديد را برای ترغيب دانش پژوهان به رقابت با فراهم کنندگان دانش معرفی نمايند.

            چرا سازمان ها به رهبران دانش نياز دارند؟ چنين نيازی بديهی است زيرا بايد بر موانع طبيعی فرا روی تسهيم و اشتراک دانش در محيط های بزرگ کسب و کار فايق آيند. اين در واقع عصاره مديريت دانش است. سازمانها با هر اندازه و هر تخصص به اين باور رسيده اند که تبادل تجربيات و نه فقط کاربرد فناوری، قلب و کانون توانايی مديريت دانش در تأمين اهداف تجاری و نياز کاربران و مشتريان است. اين امر به ويژه در يک فرهنگ آزاد با تقويت کانال های ارتباطی صورت می پذيرد. رهبری دانش برای تسهيل ايجاد فضای مورد نياز تشريک و تسهيم دانش لازم است.

            برای اثبات اين نکته بايد متذکر شد رهبران دانشی که در اين بررسی به شکل برجسته ای نمايان شدند، ويژگی های خاصی را از خود نشان دادند نظير: مهارتهای  گردآوری دانش، سازماندهی، طبقه بندی و ارتباط سازمانی. ضمن آنکه از ساير مهارت های پيشرفته مانند فناوری اطلاعات در دستيابی به موفقيت هايشان بهره می بردند ]2[. اگر چه امروزه برای سازمانها غيرممکن است که دانش خود را بدون استفاده از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی قابل نفوذ نمايند؛ اما همواره اين انتظار از مديران می رود که پيش از هر چيز ديگری از مهارت های ضروری مديريت برخوردار باشند و مذاکرات و ارتباطات مبتنی بر شبکه را پا به پای ارتباطات چهره به چهره به پيش ببرند.

4.      انواع رهبران دانش

بسياری از سازمان ها گام های اوليه را در مسير انتخاب يک مدير دانش ارشد برداشته اند تا در ذهن جمعی سازمان خود نفوذ کنند. اين رويکرد موضوع بسياری از مباحث رهبری دانش بوده است. اگر چه تعدادی از سازمان ها چنين جايگاهی را در چارت سازمانی خود برای اين دسته از رهبران يا به عبارت بهتر مديران در نظر گرفته اند، اما اين رويکرد تنها يکی از چندين رويکردی است که امروزه برای نهادينه کردن امر رهبری دانش مورد استفاده قرار می گيرد. سازمانهای زيادی رهبران دانش را به کار گرفته اند و برای چنين متخصصانی عنوان "تحليل گر دانش، "مدير دانش" يا "مباشر دانش را برگزيده اند. وظيفه و نقش اين افراد بسيار مشکل تر از مدير دانش ارشد است و اغلب عقايد و ديدگاههای صريحی را بر عليه در اختيار داشتن انحصاری دانش ابراز می نمايند.

باخبر است. همين امر سبب می شود تا تسهيم دانش به خوبی در ميان کليه واحدهای سازمان صورت

تحليل گر دانش مسؤول گردآوری، سازماندهی و اشاعه دانش است که معمولاً بر حسب درخواست يا دستور چنين فعاليت هايی را انجام می دهد. تحليل گران دانش، مخازن متحرک بهترين کارکردها هستند و رهبری دانش را به اين شکل فراهم می نمايند. اين افراد در واقع کتابخانه ای از اطلاعات مربوط به چگونگی تسهيم و تشريک دانش در سازمان هستند. البته قابليت اطمينان چيزی است که از يک تحليل گر دانش بطور طبيعی انتظار می رود و کتابخانه متحرکی که می خواهد اطلاعات مربوط به چگونگی تسهيم و تشريک اطلاعات را در اختيار اعضای يک سازمان بگذارد، بايد از چنين ويژگی مهمی برخوردار باشد. بايد توجه داشت در صورتی که اين افراد سازمان را ترک کنند، اين دانش را نيز همراه خود خواهند برد، از اينرو بايد همواره مراقب سطوح دسترسی اين افراد به اطلاعات ذيقيمت موجود در سازمان بود. خطر اصلی زمانی افزايش می يابد که اين دانش و اطلاعات به دست سازمان های رقيب بيافتد، لذا بايد تدابيری را نظير تأمين مالی تحليل گران دانش پس از ترک سازمان انديشيد تا صيانت کامل از دانش سازمان به عمل آيد.

مدير دانش مسؤول هماهنگی کوشش های مهندسان، کارفرمايان و تحليل گران است. مدير دانش اغلب در سازمان های بزرگ مورد نياز است چرا که معمولاً در اين سازمان ها فرايندهای بيشمار تسهيم دانش روی می دهد. مدير دانش هماهنگی لازم ميان اين فرايندها را در يک واحد کاری فراهم می سازد. خطر داشتن مديران دانش اين است که نتيجه نهايی حاصل موفقيت کليه مديران دانش خواهد بود و در صورت شکست يکی از آنها سازمان نمی تواند اهداف خود را بطور کامل محقق سازد. با وجود چنين احتمال خطری، مدير دانش می تواند با موفقيت در يک سازمان به يک رهبر دانش تبديل شود چرا که کليه هماهنگی های ضروری را برای انجام فرايندها شخصاً بر عهده دارد و از زير و بم فعاليت های هر واحد به خوبی  گيرد.

گاهی ممکن است بر اثر انباشت و تراکم بيش از حد دانش، سازمان متوسل به يک منبع واحد اطلاعاتی جهت گردش اطلاعات در سازمان گردد. در اين حالت سازمان دچار نوعی انقباض دانش می شود و در اين صورت کنترل، فرماندهی و هماهنگی فعاليت های کليه گروههای توليد کننده دانش در سازمان بر عهده يک مدير دانش خواهد بود. همکاری کليه اعضای تيم يا واحد سازمانی با مدير دانش در اين مقطع از اهميت خاصی برخوردار است و کوشش های وی را ثمربخش خواهد نمود.

مدير دانش ارشد مسؤول هماهنگی گسترده ميان کليه فعاليت های رهبری دانش است. مدير دانش ارشد يا اصطلاحاً CKگرفته می شود. نکته قابل توجه در اين ميان اين است که نبايد او را با مدير O اغلب به عنوان رهبر دانش اصلی سازمان در نظر اجرايی ارشد يا مدير عامل (CEO) اشتباه گرفت. اگر چه ممکن است CKO بخشی از ساز و کار انسانی IT در سازمان در نظر گرفته شود، اما اغلب اينگونه نيست. CKO مسؤول مالکيت زيرساخت اطلاعاتی در يک سازمان نيست، بلکه مسؤوليت روش ها، کارکردها و راه حل های مديريت دانش را بر عهده دارد. در حال حاضر اين نقش معمولاً به صورت انفرادی بر عهده مديران گذاشته می شود و اغلب پرسنل يا تيمی از کارکنان برای آن در نظر گرفته نمی شود. به عبارت ديگر هر مدير مسؤول مديريت دانشی است که با آن سر و کار دارد. CKO بايد از مهارت و دانش پيشرفته گردآوری دانش برخوردار باشد و بتواند برای نيازهای اطلاعاتی سازمان تدابير به هنگام و مناسبی بيانديشد. يک CKO موفق کسی است که در بحبوحه تعاملات مشتريان با کارکنان سازمان "دانش ضمنی" را به دانش کاربردی تبديل نمايد و آن را به صورت مدون و منظم در مخازن مربوطه جهت استفاده های بعدی ذخيره نمايد. چنين قابليت هايی سبب تقويت جنبه پاسخگويی سازمان می شود.

 قرار دادن يک CKO در يک پست سازمانی کمترين کاری است که يک سازمان می تواند برای رهبری دانش خود انجام دهد. شايد کار يک سازمان با يک نفر که ديدگاه مديريت دانش را دارد نيز راه بيافتد، اما مديريت واقعی دانش مستلزم تحمل هزينه ها و صرف زمانی است که در دراز مدت به نفع تمام سازمان خواهد بود. بدون شک کليه گروههايی که در سطح سازمان سرگرم مديريت دانش هستند، به يک رهبری کلان و واحد نياز دارند. مديريت دانش بنا بر طبع ذاتی خود متأثر از خطوط کار يا اصطلاحاً  LOB و افرادی است که در رأس سازمان قرار دارند. از اينرو بهترين کاری که می توان انجام داد، ايجاد نوعی هماهنگی ميان فعاليت هايی است که خروجی های اطلاعاتی و دانشی دارند. بنابراين يک رهبر دانش منفرد که در ميان کليه خطوط کار حضور دارد می تواند اين هماهنگی را به بهترين شکل ايجاد نمايد.

مباشر دانش مسؤول فراهم ساختن پشتيبانی حداقل و در عين حال مداوم از کاربران دانش است که در قالب تأمين ابزارها، روش ها و کارکردهای تخصصی مديريت دانش می تواند اين پشتيبانی را به عمل آورد. مباشر دانش از کاربردی ترين و فرصت ساز ترين مشاغل سازمان برخوردار است. يک مباشر دانش معمولاً فردی است که نقش ياری رسان به ديگران را برای فهم بهتر و استفاده مناسب از فناوری و کارکرد مديريت دانش بر عهده دارد. واژه "مباشر" به خاطر ملاقات های پياپی چنين فردی با کسانی که در مطالعه گروه دلفی مورد مصاحبه قرار گرفتند، به کار رفت ]2[. اين واژه در برگيرنده مسؤوليت و تمايل به راهنمايی ديگران است هر چند که شايد کاربرد اين واژه به تنهايی چندان روشن نباشد و تا حدودی سبب ابهام در ذهن شنونده آن شود.

5.      نتيجه: نياز سازمان شما چيست؟

رهبران دانش مربيان بهترين کارکردها و مشاورانی برای ايجاد چارچوبهايی هستند که ايجاد و تسهيم دانش را تسهيل می نمايند. اما اين افراد مالکان و صاحبان دانش نيستند. رهبران دانش تنها پل هايی را ميان توليد کنندگان و مصرف کنندگان دانش می سازند. اين رهبری سازمان است که فرهنگ حاکم بر سازمان را می سازد. و بالاخره اين کارکنان دانش هستند که دلايل منطقی را برای بهره برداری از رهبری دانش مطرح می نمايند.

همانطور که گذشت، CKO، مدير دانش، کارفرما يا مباشر همگی می توانند انواع رهبر دانش باشند اما اين سازمان است که بايد نياز خود را بدرستی تشخيص دهد و متناسب با آن رهبر دانش را به کار گيرد. معاون  رئيس يا مدير سيستم ها الزاماً نمی تواند رهبر دانش مناسبی هم برای سازمان شما باشد. شايد هيچ کس در سازمان شما از چنين ويژگی برخوردار نباشد. به وضعيت تسهيم دانش در سازمان خود توجه کنيد و سطوح مسؤوليت را برای رهبری دانش تعيين نماييد. اين سطوح ارتباط تنگاتنگی با فرهنگ حاکم بر سازمان شما دارند. سپس بر مبنای اين سطوح عمل کنيد. به عنوان مثال قراردادن يک CKO در سازمانی که علاقه و منافع اجرايی کمی در امر مديريت دانش دارد، يک اشتباه فاحش است و همچنين در جايی که مديران LOB اساساً اعتمادی به يکديگر ندارند، سخن گفتن از رهبری دانش بيشتر به يک شوخی يا جوک شبيه است تا يک اصل مديريتی. يک CKO نمی تواند درمانی را برای برطرف نمودن ارتباطات ضعيف و بی اعتمادی حاکم بر يک سازمان ارايه دهد چرا که اين وضعيت ارتباط مستقيم با جو سازمان و ارزشهای رايج در آن دارد.

شکی نيست که رهبری دانش جزئی مهم در مجموعه کارکردهای مديريتی هزاره جديد است. سازمان ها بايد در صدد تعريف ساز و کارهای مناسبی برای بکار گيری اين امکان جديد در سازمان های خود باشند. قواعد و مقررات مکتوب بر کاغذ تنها مقدمه ای برای آغاز اين حرکت است و ابعاد واقعی مديريت دانش در عمل و به هنگام کار خود را نشان می دهد.            

  

منابع و مآخذ:

1.      Knowledge Leadership: Leveraging Knowledge That Creates Value. Last time visited at: http://www.pepitone.com/content/know.asp

2.      Stacie Capshaw and Thomas M. Koulopoulos, "Knowledge Leadership", DM Review Magazine, Last time visited at: http://www.dmreview.com/article_sub.cfm?articleId=20


منبع:http://ictarticle.blogfa.com/post-27.aspx
+ نوشته شده در  دوشنبه 12 آذر1386ساعت 9:38 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

پورتال هاي دانش و ساماندهي دستاوردهاي پژوهشي

1.       مقدمه

يافته هاي پژوهشي که در پايان هر فرايند پژوهش بر جاي مي مانند و در واقع حاصل زحمات و کوشش هاي فراوان پژوهشگران هستند، مي بايست به شيوه اي علمي ساماندهي شوند تا براي سفارش دهندگان پژوهش و يا مراجعه پژوهشگران بعدي دسترس پذير و قابل استفاده باشند. به بياني ديگر، براي بازيابي اطلاعات به ساماندهي آنها نياز داريم. فضاهاي منظمي شکل مي دهيم تا مدارک قابل بازيابي شوند و دسترسي به اطلاعات به درستي صورت گيرد. ثبت و انتشار نتايج حاصل از پژوهش علاوه بر افزايش آگاهي، تعامل علمي را در پي خواهد داشت و با ايجاد فرصتهاي جديد پژوهشي، افراد را به فعاليت هاي پژوهشي تشويق مي کند  تا کنون شيوه هاي مختلفي در اين زمينه ارائه گرديده است و آنچه که اغلب از آن با عنوان مستند سازي ياد مي شود، دقيقاً با همين هدف ارائه گرديده است. مبناي علمي اغلب شيوه ها و  ابزارهاي مستندسازي ناخواسته سبب نوعي تخصص گرايي يا به بياني پيچيدگي در آنها مي شود و استفاده از اين تمهيدات را در نظر پژوهشگران مشکل جلوه مي دهد.

در پاره اي از اوقات، پژوهشگران ترجيح مي دهند به جاي استفاده از اين شيوه ها به روشهاي شخصي و سليقه اي خودشان روي آورند. چنين رويکردي شايد در مراحل اوليه پژوهش که حجم داده ها و اطلاعات توليد شده در حد کمي قرار دارد، مشکلي را براي آنان ايجاد ننمايد، ولي به تدريج که حجم داده ها رو به فزوني مي گذارد، پژوهشگران به اهميت استفاده از شيوه ها و فنون مستند سازي واقف مي شوند و ديگر بهره برداري از چنين امکاناتي دير شده است. در چنين وضعيتي چاره کار چيست؟

پاسخ به اين پرسش مستلزم انتخاب يکي از دو ديدگاه موجود در اين زمينه است . بسياري صاحب نظران و دست اندرکاران دانش اطلاع رساني معتقدند که آموزش شيوه هاي مستند سازي به پژوهشگران مي بايست به عنوان يک ضرورت انکار ناپذير تلقي شود و گامهاي اساسي در مسير آموزش آنها در اين حوزه بايد برداشته شود. برخي ديگر بر اين اعتقادند که در ملزم ساختن پژوهشگران به رعايت شيوه ها و مقررات مستند سازي بايد از روش هاي آسان و سهل الوصول بهره جست، به نحوي که پژوهشگران علاقمند به استفاده از اين شيوه ها شوند.

اتخاذ هر يک از اين دو ديدگاه پيامدهاي اجتناب ناپذير خاص خود را دارد. اما به هر تقدير، براي حل مشکل پژوهشگران بايد تدبيري را انديشيد که حداکثر صرفه جويي در وقت و انرژي پژوهشگران را در پي داشته باشد. پيشرفت چشمگير فناوري اطلاعات و ارتباطات طي دهه اخير سبب شده است تا بسياري براي حل اين مشکل به استمداد از اين فناوري روي آورند. ديگر چشم پوشي از قابليت هاي رايانه و به ويژه شبکه هاي رايانه اي و در رأس همه آنها اينترنت، براي دست اندرکاران امر مديريت محتوا امکانپذير نيست. تنها مسأله اي که اکنون در ميان است، آن است که کدام يک از راه حل هاي نرم افزاري ارائه شده مي تواند بيشترين کارايي و تأثير را در زمينه مديريت دانش داشته باشد.

تنوع محصولات ارائه شده از سوي توليد کنندگان نرم افزارهاي مديريت محتوا و رقابت شديد ميان آنها، انتخاب گزينه نهايي را براي کاربران نهايي که اغلب پژوهشگران و دانشگاهيان هستند، به کاري مشکل تبديل کرده است. قابليت هاي ارائه شده در هر بسته نرم افزاري سبب شده است تا هر نرم افزار را در نظر گروهي از کاربران کارآمد و مؤثر جلوه دهد. اما چيزي که در ميان همه آنها مي توان به عنوان يک فصل مشترک و معيار انتخاب در نظر گرفت، "سهولت استفاده" است.

اصولاً کاربران دوست دارند از فناوري هايي استفاده کنند که کار با آنها آسان باشد. پيچيدگي هاي نرم افزاري و محاسباتي نمي تواند مورد پسند کساني باشد که مي خواهند وقت خود را به فعاليت هاي آموزشي و پژوهشي اختصاص دهند. ضمن آنکه عموماً پژوهشگران علاقمند هستند از همکاري و يا حداقل همفکري همکاران خود برخوردار باشند، بنابراين استفاده از بسترهاي ارتباطي و مخصوصاً شبکه هاي رايانه اي در اين مقطع معنا و مفهوم پيدا مي کند.

همه اين ويژگي ها و ساير ارزش افزوده هايي که معمولاً در ارائه هر بسته نرم افزاري براي کاربران مطرح مي گردد، سبب پيدايش گونه اي از فناوري شد که اصطلاحاً "پورتال" ناميده مي شود. پورتال به مثابه يک دروازه اطلاعاتي، امکاناتي را به صورت يکپارچه در اختيار پژوهشگران قرار مي دهد که با ساير امکانات نرم افزاري قابل مقايسه نيست. شکل تخصصي پورتال در زمينه هاي دانشگاهي که "پورتال دانش" ياد مي شود، به لحاط برخورداري از قابليت هاي فني و کاربردي مطلوب توانسته است به جايگاه در خور توجهي در جوامع دانشگاهي کشورهاي پيشرفته مانند ايالات متحده، کانادا، آلمان و کشورهاي در حال توسعه مانند مالزي، ترکيه و سنگاپور دست يابد .

در اين مقاله کوشش شده است با اتخاذ رويکردي علمي – ترويجي، ضمن معرفي فناوري پورتال و توانمندي هاي آن به تشريح پورتال هاي دانش و نقش آنها در امر ساماندهي دستاوردهاي پژوهشي پرداخته شود.

 

2.       پورتال چيست؟

واژه پورتال به معناي "دروازه" يا "درگاه" است. اين واژه در ابتدا براي وب سايتهاي اينترنتي به كار مي رفت كه امكان جستجو و ردگيري در اينترنت را به كاربر مي دادند و کاربر مي توانست کار جستجو در اينترنت را از اين وب سايت ها آغاز نمايد. پورتال ها به عنوان يك نقطه شروع براي كاربران به شمار مي آيد تا به اطلاعات مورد نظر خود در وب دست يابند. پورتال ها مبدأ موتورهاي   جستجو هستند. معمولاً صفحه اصلي يک پورتال حاوي پيوندهايي به جاهاي ديگري از اينترنت است که کاربر با کليک بر روي آنها به نقاط مربوط متصل مي شود. پورتال ها معمولاً اولين صفحه اي هستند كه به هنگام متصل شدن كاربر به اينترنت، توسط مرورگر باز مي شوند. وب سايت هاي مشهوري مانند Yahoo، Lycos، Infoseek و ... همگي پورتال هايي هستند که مورد مراجعه هر روزه ميليونها نفر از سراسر جهان مي باشند. ايده پورتال جمع آوري اطلاعات از منابع مختلف و ساخت يك نقطه دسترسي واحد به اطلاعات است كه به كمك آن به  كتابخانه اي از اطلاعات دسته بندي شده دسترسي پيدا مي كنيم. پورتال مانند يك کتابدار آموزش ديده كه مي داند کدام کتاب را از کدام قفسه کتابخانه بردارد و به متقاضي آن بدهد، به کاوش در اينترنت مي پردازد و مبادي اطلاعاتي مورد نظر کاربر را به او معرفي مي کند. كارهايي كه معمولاً يك پورتال انجام مي دهد، عبارتند از:

·          برقرار نمودن ارتباط جهاني؛

·          مديريت دادهاي ساختاريافته و ساختار نيافته؛

·          تسهيل سازگاري چند كانالي؛

·          تسهيل اطلاع رساني و پيغام رساني؛

·          تنظيم شخصي: يعني محتويات كلي در يک پورتال مي تواند بر اساس علاقمندي، نياز و موقعيت کاربر تنظيم شود.

·          کمک به متحد شدن ديگر سيستمهاي متصل به پورتال . مشخصات كليدي هر پورتال عبارتند از:

·          امنيت

·          دسترسي به داده هاي متفاوت

·          محاوره

·          جستجو

·          انتشار محتوا

·          محتواي شخصي

كاركردهاي اصلي يك پورتال بر اساس ارزيابي شرکت هاي ارائه دهنده نرم افزارهاي پورتال از عوامل پذيرفته شده پورتال عبارتند از:

·          جستجو وراهبري

·          مديريت محتوا

·          شخصي سازي

·          آگاهي رساني (تكنولوژيpush)

·          مديريت كار وجريان كاري

·          همكاري بخشي و گروهي

·          اجتماع برنامه ها و هوش تجاري

·          كار كردهاي زير بنايي

انواع پورتال بر اساس معماري فني آنها به دو دسته تقسيم مي شوند: افقي و عمودي .پورتال هاي افقي كل اينترنت را هدف قرار مي دهند. به اين پورتال ها "مگا پورتال" هم مي‌گويند. اين پورتال ها اغلب شامل موتور جستجو هستند و امكاني را براي كاربر فراهم  مي كنند تا با ارائه خط مشي هاي مختلف سايت را شخصي كند. مانند امكان دسترسي به اطلاعات ديگر وب سايت ها نظير  آب و هواي منطقه اي، گزارش سهام، اخبار و .... Yahoo و Lycos دو نمونه مشهور از مگا پورتال ها هستند. تنها تفاوت اساسي بين پورتال هاي عمودي و افقي در محتويات آنهاست و معمولاً از نظر تكنولوژي شبيه به هم هستند. اغلب اوقات پورتال هاي عمودي اطلاعات وسرويس هايي را براساس علايق مخاطبان در يك زمينه خاص، ارائه مي دهند. پورتال هاي عمودي صنعتي كه به آنها ورتال گفته مي شود وب سايت هايي هستند كه اطلاعات آنها درمورد صنعت خاصي مانند بيمه، اتومبيل و غيره است .

 

3.      پورتال دانش

هنگامي که پورتال ها کاربرد سازماني پيدا مي کنند و توسط گروه خاصي از کاربران مورد استفاده قرار مي گيرند، اصطلاحاً "پورتال هاي سازماني" ناميده مي شوند. پورتال هاي سازماني در سطح جوامع دانشگاهي و پژوهشي با عنوان "پورتال دانش" شهرت يافته اند اين دسته از پورتالها تعامل کاربران با دانش را با فراهم كردن دسترسي آسان به اطلاعات مورد نياز آنان براي انجام فعاليت هايشان و به ويژه پژوهش افزايش مي دهند . اهميت اين دسته پورتالها از بابت توانايی آنها در مديريت محتوا و دانش است. اين پورتالها، معمولاً تنها اينترانت نيستند زيرا براي آنها امكاناتي نظير خدمات همكاري، خدمات كشف اطلاعات پيچيده و يك نقشه دانش در نظر گرفته شده است. قابليت های رايج در پورتال های دانش شامل مواردی نظير زير است که ممکن است در ديگر انواع پورتال نيز مشاهده شود:  

·    جستجوي وب

·    اخبار

·    ابزار ارجاعي

·    امكانات ارتباطي

·    امکانات شخصي سازي

      گاهی اوقات به پورتال های دانش "پورتال های دانشگاهی"  نيز گفته می شود، اما ايندو متمايز از يکديگر هستند .پورتال های دانشگاهی اغلب زمينه های اجرايی رايج در سطح يک دانشگاه را در بر می گيرند نظير فعاليت های مربوط به ثبت نام، انتخاب واحد، کتابخانه، اشتراک نشريات و غيره که توسط دانشجويان و کارکنان دانشگاه يا دانشکده انجام می گيرند؛ در حاليکه پورتال های دانش با هدف فراهم ساختن اشتراک و تسهيم اطلاعات پروژه های پژوهشی ميان اعضای درگير آن طراحی و راه اندازی می شوند. چنين پورتال هايی اطلاعات موجود را بر حسب سطح دسترسی تعيين شده برای هر کاربر در اختيار آنان می گذارند. چرخه عمر يک پورتال دانش بستگی به نوع پژوهش و خروجی های آن دارد. اغلب اوقات پژوهش های علوم پايه اقدام به راه اندازی چنين پورتال هايی می کنند، در نتيجه پس از اتمام پژوهش محتوای توليد شده و موجود در اين پورتال ها به شکل يک کتابخانه الکترونيکی به کاربران آن ارائه می شود. خروجی های پژوهشی چند پورتال دانش می تواند تأمين کننده منابع اطلاعاتی يک دانشگاه يا يک مؤسسه پژوهشی باشد.

      از آنجايی که پورتال های دانش محل توليد و اشاعه دانش هستند، شناسايی دقيق آنها مستلزم شناخت چرخه عمر دانش است. بر اساس يک طبقه بندی جامع چرخه عمر دانش شامل مراحل زير است:

·          جذب دانش

·          يادگيری فردی و گروهی

·          فرمول بندی مطالبه دانش

·        و بازيابی دانش

·          تدريس

·            ارزيابی مطالبه دانش

·          انتشار دانش و اطلاعات

·          کاوش تسهيم دانش و اطلاعات

·          توزيع دانش در سطح سازمان

      پورتال دانش در واقع يک بستر شبکه محور است که کليه مراحل ياد شده در بالا در آن به وقوع می پيوندد. ويژگی های مختلفی در يک پورتال دانش پيشبينی می شود از جمله اينکه امکان دسترسی به چکيده و متن کامل اسناد و مدارک علمی ذخيره شده در پورتال به طور همزمان برای کاربران وجود دارد. نمايش عناوين مشابه و راهنمايی به ساير بخش های پورتال از ديگر قابليت های اينگونه پورتال ها می باشد. پيگيری نتايج حاصل از پژوهش متناسب با پيشرفت مراحل پژوهش و آگاهی از آخرين مراحل جاری پژوهش از جمله مزيت های اينگونه از پورتال هاست .همچنين امکان ارسال محتوای پورتال به ساير افراد از طريق پست الکترونيک و يا چاپ همزمان آن بر روی کاغذ از ارزش های افزوده پورتال های دانش محسوب می شود. معمولاٌ جذابيت موضوعات پژوهشی سبب می شود که همکاران يک پروژه پژوهشی درباره مسائل پيش رو و مورد علاقه به بحث بنشينند. امکان مباحثه مستقيم ميان کاربران پورتال در قالب انجمن های بحث و گروههای مباحثه در پورتال پيش بينی شده است. حتی تعداد اين انجمن ها که به نوعی مجامع علمی مجازی محسوب می شوند، قابل افزايش يا کاهش است. اينها تنها مواردی از قابليت های پورتال دانش است و چنانچه طراحان اينگونه پورتال ساير موارد فنی و تخصصی را در طراحی آنها رعايت کنند، امکان افزايش توانمندی های پورتال به مراتب بيشتر از اين خواهد بود.

 

4.      نقش پورتال دانش در ساماندهي دستاوردهاي پژوهشي

مهمترين خواسته پژوهشگران در هنگام پژوهش و حتی پس از آن دسترسی آسان و سهل الوصول به منابع داده ای است که در حين پژوهش توسط آنان و يا همکارانشان توليد شده است. انجام اين مهم منوط به شيوه هايی است که معمولاً از ابتدای يک پژوهش برای نيل به اين هدف در پيش گرفته شده است. معمولاً هنگامی که از چنين دسترسی سخن به ميان می آيد، موضوع آرشيوهای دسترسی آزاد  در ذهن کتابداران و اطلاع رسانان نقش می بندد. چنين تصوری در ابتدای امر می تواند درست به نظر برسد، اما محدوده بحث فراتر از اين است و نظامی مدون و انعطاف پذير از مکتوبات و مستندات ساختار يافته و ساختار نيافته را در بر می گيرد.

جدای از پنداشت ها و تصوراتی که هر کاربر به هنگام استفاده از يک مجموعه علمی در ذهن خود دارد، فرايندی که طی می شود تا داده های پژوهش شکل مدونی به خود بگيرند و در قالبی شبکه محور در اختيار کسانی قرار بگيرد که مصرف کنندگان نهايی آنها هستند، بسيار جالب توجه و شايسته بررسی است. مراحل اين فرايند در پورتال های دانش به خوبی قابل مشاهده است. در يک جمع بندی کلی  کارکردهای پورتال دانش متمرکز بر چهار وظيفه يا نقش اصلی است:

·    برنامه ريزی

·    اقدام

·    نظارت

·    ارزيابی

در هر يک از اين مراحل داده های پژوهشی توليد شده در پورتال مورد پردازش و ارزيابی قرار می گيرند و پس از ارزش گذاری های لازم به ابزارهای طبقه بندی در پورتال سپرده می شوند. دقت انجام اين مراحل گاهی اوقات با کارهايی که مورچه ها و يا زنبورهای عسل در لانه شان انجام می دهند، قابل مقايسه است. در نهايت شکل تخصصی اين فعاليت ها در قالب قابليت های زير بيان می شود:

·    کاوش مبتنی بر سؤال کاربر و عامل در داده های ساختار نيافته

·    بازيابی مداوم اطلاعات از داده های ساختار نيافته

·    تصفيه و طبقه بندی دستی و خودکار داده های ساختار نيافته

·    ارسال و اشاعه محتوا

·    يکپارچه سازی اطلاعات مناسب برای مديريت دانش

·    يکپارچه سازی صفحه واسط کاربری

·    انواع يا ترکيب فرايندهای تجاری مرتبط با دانش

·    پردازش منابع داده ای و محتوا .در يک نگاه کلی به مجموعه فرايندهايی که در يک پورتال دانش جهت مديريت محتوا صورت می گيرد، می توان اينگونه اظهار نظر نمود که اساساً پورتال های دانش با هدف تسهيل مديريت بر دانش طراحی شده اند و چيزی که مرتباً در کليه مراحل مورد ساماندهی و ارزيابی قرار می گيرد، دانش است و همين دانش است که در پورتال به مصرف کاربران می رسد. ابعاد يک پورتال دانش به گونه ای سنجيده دسترسی آسان و همزمان چندين کاربر را به محتوای توليد شده در پورتال امکانپذير می سازد و به طور غير مستقيم با ايجاد انگيزه در آنان، زمينه انجام پژوهش های جديد را فراهم می نمايد.

 

5.      پيشنهادهای راهبردی

كاربرد پورتال ها در زمينه هاي مختلف علمي فرصت هاي جديد و مناسبي را در اختيار  پژوهشگران  قرار مي دهد،  به گونه اي که امکان دسترسي مؤثر به اطلاعات مورد نياز و موثق علمي را در زمان و مکان مناسب آن هم به شخص متقاضي اطلاعات، که همواره يکي از آرمان هاي مهم در هر فرايند اطلاع يابي محسوب مي شود، ميسر ساخته است. امروزه عليرغم برخورداري از ابزارهاي نوين فناوري هاي اطلاعاتي و ارتباطي،  بسياري از تحقيقات و پژوهش هاي علمي با موانع عديده اي در راه دستيابي به اطلاعات مورد نياز مواجه مي باشند. در اين ميان  پورتال هاي دانش مي توانند  نقش مديريت دانش  واطلاعات را به عهده داشته باشند. پورتال هاي دانش با مديريت بر محتواي اطلاعاتی، ارزيابي وتحليل و دسته بندي اطلاعات و انتشار آن به متقاضي اطلاعات، نقش بسزايي را در تسهيل اطلاع رساني و  اشاعه دانش، بويژه  انتشار دستاوردهاي علمي و تحقيقاتي در بين محققان دارا مي باشند. لذا با توجه به قابليت ها و كاركرد هاي مناسب آن،  بهره برداری از پورتال دانش بعنوان يک راه حل جديد در تسهيم دانش مربوط به دستاوردهاي پژوهشی به سازمان هاي تحقيقاتي پيشنهاد مي گردد.

 

منابع:

1.       Fridman Noy, Natalya. "Knowledge Representation for Intelligent Information Retrieval in
Experimental Sciences", December, 1997.

2.       Malone, Michael S. "New Metrics for a New Age", Forbes ASAP, July 1997.

3.       Firestone, Joseph M. "Portal Progress and Knowledge Management", Executive Information Systems, Inc. March 2002.

4.       Joseph M. Firestone, "Enterprise Knowledge Management Modeling and Distributed Knowledge Management Systems," available at http://www.dkms.com/White_Papers.htm.

5.       Joseph M. Firestone, "Enterprise Knowledge Portals: What They Are and What They Do", Management Consortium International, Inc. Vol. One, No. One, October, 2000.

6.       Joseph M. Firestone, "The Metaprise, The AKMS, and The Enterprise Knowledge Portal," available at http://www.dkms.com/White_Papers.htm.

7.       Mark McElroy, "The Second Generation of KM," Knowledge Management (October, 1999), Pp. 86-88, also available at http://www.macroinnovation.com/papers.htm

8.       Karen Shegda and Allan Tiedrich, "Knowledge Management = Access + Collaboration + Retrieval + Analysis," DataPro Industry News, 1999, available at http://gartner5.gartnerweb.com/public/static/datapro/industry/indnews28.html.

9.       "Enterprise Knowledge Portals to Become the Shared Desktop of the Future," IDC Press Release March, 1999 http://www.idc.com/Data/Software/content/SW032699PR.htm.



منبع: سایت مقالات فناوری اطلاعات و ارتباطات.ictarticle.blogfa.com

 

+ نوشته شده در  دوشنبه 12 آذر1386ساعت 9:4 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

صل الله علیک یا علی ابن موسی الرضا(ع) یا ضامن آهو!

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 11 آذر1386ساعت 1:39 بعد از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

معرفی کتاب

معرفی کتاب

روشهای تحقیق در کتابداری
ناشر:کتابخانه رایانه ای 

پديدآورنده: محمدحسین دیانی
 

معرفی کتاب

فهرست‌نويسي
ناشر:دانشگاه پيام نور  

پديدآورنده: موسي مجيدي
       هادي شريف‌مقدم
+ نوشته شده در  یکشنبه 11 آذر1386ساعت 8:41 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

تصاویر متحرک

+ نوشته شده در  چهارشنبه 7 آذر1386ساعت 8:45 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

عکس

+ نوشته شده در  چهارشنبه 7 آذر1386ساعت 7:49 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

تازه های نشر کتابدار

تازه های نشر کتابدار

اطلاعات و ارتباطات : مفاهيم، نظريه هاو جغرافياي سياسي ، اسدالله آزاد ، کتابدار , 1386 ، 35000 ريال آزمونهاي کارشناسي ارشد کتابداري و اطلاع رساني پزشکي و دکتراي مديريت اطلاعات بهداشتي ، اکرم رزم پور ، کتابدار , 1386 ، 60000 ريال
آموزش آسان و گام به گام رده بندي کنگره ، هلناد يتمن ، جين هاردي ، انتشارات کتابخانه رایانه ای , 1385 ، 22000 ريال آموزش سواد اطلاعاتی: مفاهیم، روشها و برنامه ها (همراه با سی دی) ، مهری پریرخ ، کتابدار , 1385 ، 25000 ريال
آيين نگارش و ويرايش: راهنماي کتاب نويسي، گزارش نويسي، مقاله نويسي... ، قاسم صافي ، نشر ارسباران , 1385 ، 15000 ريال ابزارها و تکنيک هاي دسترسي موضوعي سطح بالا در منابع اينترنت ، جوديث آر. ارونهايم ، انتشارات دبيزش , 1385 ، 15000 ريال
اخلاق حرفه اي کتابداران واطلاع رسانان ، انجمن کتابداري قم ، کتابدار , 1386 ، 20000 ريال اخلاق حرفه اي کتابداران واطلاع رسانان ، انجمن کتابداري قم ، کتابدار , 1386 ، 20000 ريال
ارتباط علمي نياز اطلاعاتي و رفتار اطلاع يابي ، محمد رضا داور پناه ، انتشارات دبيزش , 1386 ، 30000 ريال از اطلاعات تا کوانتم: جنبه هاي فني اطلاعات و اطلاع رساني ، نرگس نشاط ، دما , 1386 ، 19500 ريال
از شناخت تا ايده: جنبه هاي معرفتي اطلاعات و اطلاع رساني ، نرگس نشاط ، دما , 1386 ، 19500 ريال اطلاعات و ارتباطات جهاني؛ مرزهاي نو در روابط بين الملل ، پروفسور حميد مولانا ، کتابدار , 1384 ، 35000 ريال
جغرافياي شهري و روستايي( ويژه دانشجويان رشته کتابداري و اطلاع رساني) ، دکتر مسعود گلزاري ، کتابدار , 1386 ، 20000 ريال خدمات کتابخانه هاي عمومي رهنمود هاي ايفلا/يونسکو براي توسعه ، فيليپ جيل ، چاپار , 1386 ، 18000 ريال
خزائن مکتوب از وقف کتاب تا کتابخانه های وقفی ، پروین متواری سورکی ، پیام رسان , 1385 ، 54000 ريال خود آموز آسان اينترنت؛ به انضمام تجارت و بانکداري الکترونيک در ايران(با CD) ، احمد پيشگاه زاده ، رهام انديشه , 1385 ، 27000 ريال
دانش: سنجش واندازه گيري ، يوگش مالهوترا ، کتابدار , 1386 ، 16000 ريال دايره المعارف ها (مجموعه مرجع ۱) ، ويليام اي، کتز ، کتابدار , 1384 ، 12000 ريال
دايره المعارف کتابداري و اطلاع رساني جلد دوم (س-ي) ، زير نظر فريبرز خسروي ، کتاتبخانه ملي , 1386 ، 110000 ريال در آمدي بر نمايه سازي و چکيده نويسي ، دونالد بي، کليوند ، آنادي.کليوند ، چاپار , 1385 ، 30000 ريال
دستنامه آموزش از راه دور با تاکید بر علوم کتابداری و اطلاع رسانی ، سعیده ولی زاده حقی، جواد ولی زاده حقی ، دبیزش: تالیا , 1385 ، 12000 ريال راهنماي استفاده از رده بندي دهدهي ديويي ، مري مور تيمر ، انتشارات تاليا , 1385 ، 29000 ريال
راهنماي توصيفي وب سايت پايان نامه ها ، طاهره پيشگام داد ، کتابدار , 1386 ، 10000 ريال راهنماي رده بندي کتابخانه کنگره ويرايش(۵) ، لويس ماي چان ، دانشگاه تبريز , 1386 ، 55000 ريال
راهنماي نگارش مرور نوشتارها و پيشينه پژوهش در حوزه علوم انساني و اجتماعي(زير چاپ) ، مهري پريرخ، رحمت ا... فتاحي ، کتابدار , 1384 ، 15000 ريال راهنمای بهره گیری از ابزارهای فهرستنویسی موضوعی، رده بندی و نمایه سازی در کتابخانه های علوم پزشکی (همراه با سي دي) ، پروانه مديراماني ، کتابدار , 1386 ، 35000 ريال
رده بندي دهدهي ديوپي: راهنماي عملي شماره سازي( چاپ دوم) ، رکن الدين احمدي لاري، فاطمه مکي زاده ، کتابدار , 1386 ، 25000 ريال رده بندي کتابخانه کنگره (دوره کامل)( تا 2005) ، ۰ ، کتابخانه کنگره , 1385 ، 5500000 ريال
رسا نرم افزار جامع کتابخانه، مرکز اسناد وآرشيو ، شرکت پارس آذرخش ، چاپار , 1386 ، 18000 ريال روش تحقیق کتابخانه ای با تاکید بر علوم اسلامی ویژه پژوهش نامه نویسی دوره های تحصیلات تکمیلی ، جعفر نکونام ، انتشارات دانشگاه قم , 1381 ، 17000 ريال
ساختار مواد آرشيوي:توصيفُ و فهرستنويسي ورده بندي/ ، تألیف سعید غفاری،مریم محمدزاه هروی. ، رحمت الله ، انتشارات دبیزش , 1385 ، 12000 ريال ساختمان و تجهیزات کتابخانه: مدیریت و برنامه ریزی (ويرايش دوم همراه با سی دی) ، پرويز عازم ، کتابدار , 1386 ، 40000 ريال
سرعنوان موضوعي فارسي ويراست سوم پيوست يک چاپ دوم ، پوري سلطاني وهمکار ، کتابخانه ملي ايران , 1385 ، 110000 ريال شناختي از دانش شناسي ( علوم کتابداري و دانش شناسي ) (چاپ چهارم باپيشگفتار و فصلي جديد از نويسنده) ، دکتر هوشنگ ابرامي ، نشر کتابدار , 1386 ، 20000 ريال ، صفحات مقدماتی کتاب
عصر فرهنگ فتاورانه: از جامعه اطلاعاتي تا زندگي مجازي ، مهدي داودي ، نشر توسعه , 1386 ، 54000 ريال فرايند تدوين اصطلاحنامه ، فخرالسادات محمدي. سيروس عليدوستي ، مرکز اطلاعات و مدارک علمي ايران , 1386 ، 25000 ريال
فرهنگ عشق: فارسی ـ انگلیسی و انگلیسی ـ فارسی (زير چاپ) ، مهري دالايي ، کتابدار , 1385 ، 30000 ريال فلسفه و اصول آرشيوداري-شنيداري (چاپ دوم) ، ري ادموند سون ، کتابدار , 1386 ، 25000 ريال
فلسفه کتابداري و اطلاع رساني ، فاطمه(بهار) رهادوست ، کتابدار , 1386 ، 50000 ريال فن آوري اطلاعات (همراه با سي دي)( ويرايش دوم) ، کنت سی. لاودن ، جين پی. لاودن ، کتابدار , 1386 ، 30000 ريال ، معرفی کتاب ، فهرست مندرجات ، صفحات مقدماتی کتاب
فناروري اطلاعات و کتابخانه ها ، سيروس عليدوستي، فاطمه شيخ شعاعي ، مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران , 1385 ، 22000 ريال فهرستنويسي موضوعي: اصول و روشها (چاپ دوم) ، دکتر علي اکبر پور احمد و محمد رضا حسني ، کتابدار , 1386 ، 35000 ريال
فهرستنويسي و رده بندي (چاپ دوم) ، لوپيس ماي چان ، کتابدار , 1386 ، 58000 ريال مباني علم اطلاع رساني ، ملاني جي . نورتون ، کتابدار , 1384 ، 20000 ريال
مباني علوم رايانه مهارت اول ICDL ، موسي جعفر بيگلو و محمد رضا بيگلو ، کتابدار , 1385 ، 15000 ريال مجله اطلاع شناسي شماره ۱۶و۱۵ ، دفتر پژوهشهاي فرهنگي با مديريت دکتر حري ، دفتر پژوهشهاي فرهنگي , 1386 ، 30000 ريال
مجموعه سازي و خدمات تحويل مدرک (همراه با سی دي) چاپ چهارم ، حميد محسني ، کتابدار , 1386 ، 50000 ريال ، معرفی کتاب مجموعه سوالات طبقه بندي شده آزمون ورودي دکتري کتابداري ، حميد قاضي زاده با همکاري سعيد غفاري ، چاپار , 1386 ، 15000 ريال
مديريت تغيير در کتابخانه ها چالشهاي سده۲۱ ، مجتبي کفاشيان با ويراستاري دکتر دياني ، انتشارات کتابخانه رایانه ای , 1385 ، 10000 ريال مديريت دانش: مفاهيم وزيرساختها ، پدکتر محمد حسن زاده ، کتابدار , 1386 ، 16000 ريال
مديريت نشريه هاي ادواري جنبه هاي نظري و کاربردي گزينش، فراهم آوري، سازماندهي و اراپه خدمات ادواري ها(ويرايش دوم) ، رحمت الله فتاحي با همکاري يزدان منصوريان ، دبيزش , 1386 ، 26000 ريال مدیریت دانش: مفاهیم و زیرساختها ، محمد حسن زاده ، کتابدار , 1385 ، 16000 ريال
مرجع شناسي عمومي لاتين ، دکتر مهردخت وزيرپور کشميري ، کتابدار , 1386 ، 20000 ريال مرجع شناسی اسلامی (معرفی مهم ترین مراجع چاپی و الکترونیکی) ، افشین موسوی چلک ، کتابدار , 1385 ، 20000 ريال ، معرفی کتاب
مرجع شناسی (تخصصی و عمومی فارسی و غیر فارسی) ، ویلیام ای کتس ، کتابدار , 1385 ، 100000 ريال منابع ارجاع اماده:آلمانک ها، سالنامه ها، نشان نامه ها،دستنامه ها(مجموعه مرجع ۳) ، ويليام اي،کتز ، کتابدار , 1384 ، 12000 ريال
منابع جغرافيايي، زندگي نامه اي و دولتي (مرجع ۷) ، ويليام اي کتس ، نشر کتابدار , 1386 ، 30000 ريال نمايه نامه ها و چکيده نامه ها (مرجع ۶) ، ويليام.اي. کتس ، نشر کتابدار , 1386 ، 30000 ريال
واژه نامه ها(مجموعه مرجع ۲) ، ويليام آي،کتز ، کتابدار , 1384 ، 10000 ريال واژه نامه پايه کتابداري، اطلاع رساني و فناوري اطلاعات(ويژه دانشجويان کارشناسي و شرکت کنندگان در آزمون کارشناسي ارشد) ، زهرا تهوري، به راهنمايي و ويراستاري رحمت ا... فتاحي ، کتابدار , 1385 ، 7000 ريال
واژه پرداز ورد، مهارت دوم: گواهینامه بین المللی راهبردی کامپیوتر (آی سی دی ال) International Computer Driven License ، موسی جعفربیگلو ، کتابدار , 1385 ، 15000 ريال يکهزار سوال گزينه اي کتابداري و اطلاع رساني ، طاهره حسومي ، پريسا حسن زاده ، انتشارات نداي آريانا , 1385 ، 20000 ريال
کاربرد آمار در پژوهش هاي متابداري و اطلاع رساني - SPSS (زیر چاپ) ، علیرضا هویدا ، کتابدار , 1386 کتابخانه هاي الکترونيکي و کتابداران مرجع/ مجموعه مرجع ۴ ، ويليام اي. کتس ، کتابدار , 1384 ، 13000 ريال
کتابخانه هاي مدارس ( تاريخچه، اهداف، وظايف، خدمات و...) ، سوسن عباسي هرمزي ، اهواز مهزيار , 1385 ، 25000 ريال کتابخانه ي مدرسه نقش آموزشي متخصص رسانه ، بتي پي کيلور ، ويليام دي تيلور ، چاپار , 1385 ، 15000 ريال
کتابشناسي اخلاق در ورزش: فتوت، جوانمردي، ژهلواني، عياري ، لعبت درخشاني ، کميته ملي المژيک جمهوري اسلامي ايران , 1385 ، 15000 ريال کتابشناسي توصيفي روش پژوهش ، زهرا مجدي با همکاري دکتر فتاحي ، کتابدار , 1386 ، 15000 ريال
کتابشناسي حضرت محمد (ص) ، مهري دالايي ، کتابدار , 1386 ، 30000 ريال کتابشناسي ها/ مجموعه مرجع ۵ ، ويليام اي. کتس ، کتابدار , 1384 ، 12000 ريال
کتابشناسی توصیفی روش پژوهش ، زهرا مجدي ، کتابدار , 1385 ، 15000 ريال
+ نوشته شده در  سه شنبه 6 آذر1386ساعت 11:34 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

معرفی کتابخانه. محقق طباطبائی

 

علامه بزرگوار «حضرت آية الله حاج سيد عبدالعزيز طباطبائى يزدى قدس سره»، يكى از مفاخر دانشمندان شيعه در كتابشناسى، نسخه شناسى، تاريخ، رجال و تراجم به شمار ميرود. تضلع و چيرگى وى در علوم تخصصى خود به حدى بود كه عنوان «محقق طباطبائى» را در محافل و مجامع علمى به خود اختصاص داد.



محقق طباطبائى داراى كتابخانه بسيار نفيس و كم نظيرى بودند كه محصول يك عمر تلاش و پژوهش پيگير ايشان در زمينه ميراث مكتوب اسلامى و علوم و معارف اهل بيت عليهم السلام بود. تعدادى از كتابهاى اين كتابخانه ناياب و برخى ديگر كمياب بوده و بدين جهت توجه بسيارى از محققان و پژوهشگران اين علوم را به خود جلب كرده بود.

با توجه به ويژگى اخلاقى محقق طباطبائى، اخلاص و علاقه ايشان به اهل بيت عليهم السلام و استقبال بى وقفه وى از محققان و كمك و راهنمايى آنان، درب كتابخانه شخصى وى، شبانه روز براى محققان و طالبان علم باز بود و بسيارى از آنان از اين كتابخانه بهره فراوانى بردند.

يكى از مؤسساتى كه بيشترين ارتباط علمى را با محقق طباطبائى داشتند، مؤسسه آل البيت عليهم السلام در قم بود. ايشان نسبت به اين مؤسسه اهميت و ارزش خاصى قائل بودند، و از هنگام تأسيس آن با توجه به ارتباط ديرينه اى كه بين ايشان و بيت شهرستانى و مدير محترم آن، حجة الاسلام والمسلمين سيد جواد شهرستانى برقرار بود، همكارى هاى فراوانى با آن مؤسسه داشتند و از هيچ كوششى در راستاى فعاليت آن مؤسسه و احياى فرهنگ مكتوب شيعه دريغ نمى ورزيدند.

از اين روى پس از فوت مرحوم محقق طباطبائى، بنا بر ويژگى هاى كتابخانه شخصى ايشان و توجه علاقمندان اهل قلم به مراجعه به اين كتابها، جناب آقاى شهرستانى، نيز به پاس خدمات علمى محقق طباطبائى و توجه آن مرحوم به گسترش كتابخانه هاى تخصصى و مراكز و مؤسسات تحقيقاتى با در ميان نهادن طرحى براى احياء كتابخانه شخصى ايشان، با فرزندان آن مرحوم و موافقت و همكارى آنان محل مناسبى براى كتابخانه در مركز شهر قم در نظر گرفته و كتابخانه عمومى تخصصى در زمينه كتابشناسى و پژوهش هاى نسخ خطى و تراجم و رجال، با عنوان «كتابخانه محقق طباطبائى» بنياد نهادند. اين كتابخانه، از سال 1375 هجرى شمسى، فعاليت رسمى خود را آغاز كرد و تا كنون توانسته است با در اختيار گذاشتن منابع تحقيقاتى در اختيار پژوهشگران و مراجعه كنندگان در سطوح مختلف، گامى در راستاى اهداف مرحوم محقق طباطبائى بردارد.



بخش هاى كتابخانه:

الف ـ مخزن كتابهاى چاپى: كتابخانه محقق طباطبائى داراى بيش از هشت هزار جلد كتاب چاپى به زبان عربى و فارسى در زمينه هاى مختلف علوم مانند علوم قرآن و تفسير، تاريخ، تراجم و رجال، حديث، فقه، اصول، ادبيات، كتابشناسى و فهارس نسخ خطى ميباشد.

بخش عمده اى از اين كتابها آن كتابهايى را تشكيل ميدهند كه در زمينه تخصصى محقق طباطبائى بوده و منابع آثار ايشان را تشكيل ميدهند، يعنى كتابشناسى و تراجم و حديث و اغلب اين كتابها به زبان عربى ميباشند.

خصوصيات اين كتابها كه سبب شده است اين كتابخانه را از كتابخانه هاى كوچك و بزرگ ديگر ممتاز كند و اعتبار علمى كتابخانه را افزايش دهند عبارتند از: 1ـ محل نشر و چاپ بسيارى از آنها در كشورهاى خارجى مانند لبنان، سوريه، عربستان، مصر، يمن، تركيه، هند، آلمان و ... ميباشد. 2ـ تاريخ چاپ تعداد زيادى از آنها قديم و از اين رو كمياب ميباشند. 3ـ بيشتر كتابهاى حديثى، رجالى، فهارس نسخ خطى و كتابشناسى ها لبريز از حواشى و تعليقات دقيق و سودمند آن مرحوم مى باشند. همچنين ايشان فهرستگونه اى از مطالب عمده و قابل تأمل درباره تاريخ اسلام و تشيع و معصومين سلام الله عليهم در برگ اول هر كتاب يادداشت نموده است تا پژوهشگران تاريخ تشيع بتوانند به آسانى از آن بهره گيرند.


ب ـ بخش نسخ عكسى: محقق طباطبائى در طى سفرهاى خود در راستاى احياى متون كهن اسلامى، به اقصى نقاط جهان، از جمله سفرهاى متعدد به تركيه، سوريه، عربستان، انگلستان، آمريكا و... با مراجعه به كتابخانه هاى آنها و يا به سفارش دوستان از كتابخانه هايى همچون: كتابخانه احمد ثالث، اياصوفيا، لاله لى، كوپريلى، فيض الله افندى، ولى الدين جارالله و قليچ على پاشا در تركيه، كتابخانه هاى موزه بريتانيا و بادليان آكسفورد و موزه هند در انگلستان، كتابخانه ظاهريه دمشق، كتابخانه دانشگاه رياض عربستان، كتابخانه بلديه اسكندريه در مصر، كتابخانه جامع كبير صنعاء در يمن، كتابخانه چستربيتى در ايرلند، كتابخانه ملى پاريس، كتابخانه فاطريه لكهنو، كتابخانه آصفيه در حيدرآباد دكن و تحقيق فراوان در دست نوشته هاى موجود در آن كتابخانه ها، پس از دستيابى به نسخه هاى ارزشمند اين كتابخانه ها، از آنها عكسبردارى كرده و جهت استفاده خود و محققين ديگر به ايران آورده اند، تعداد اين نسخه ها در كتابخانه ايشان به 320 نسخه ميرسد.



ج ـ بخش ميكروفيلم ها: اين بخش نيز به همان ترتيبى كه در بخش نسخ عكسى شرح داده شد، طى تلاش پى گير محقق طباطبائى از كتابخانه هاى مختلف جمع آورى شده است و حاوى حدود سيصد حلقه ميكروفيلم ميباشد. بسيارى از ميكروفيلم هاى موجود در كتابخانه حاوى مجموعه اى از نسخه هاى خطى است و بنابراين تعداد عناوين موجود در اين بخش به 700 عنوان ميرسد.

كتابخانه محقق طباطبائى توانسته است با پياده كردن ميكروفيلم ها به شكل نسخه هاى عكسى، و تهيه فهرست تفصيلى از اين ميكروفيلم ها، دسترسى به اين منابع را براى محققان آسانتر كند. فهرست اين بخش، در انتهاى جلد سوم يادنامه محقق طباطبائى (المحقق الطباطبائي في ذكراه السنوية الأولى) به قلم آقاى محمود طيار مراغى منتشر شده است.


د ـ بخش تحقيق و احياء آثار محقق طباطبائى: اين بخش از كتابخانه با بهره گيرى از محققين و فرهيختگان عالم كتابشناسى و رجال، در راستاى احياء دستنوشته ها و يادداشتهاى مرحوم محقق طباطبائى ميكوشد تا با آماده سازى و تصحيح و تكميل آثار به جاى مانده از آن دانشمند بزرگ، محصول يك عمر تلاش بى وقفه و پژوهش دقيق و علمى آن بزرگوار را منتشر ساخته و به دنياى تحقيقات اسلامى ارائه كند. فهرستى از آثار بر جاى مانده ايشان در بخش آثار در اين سايت ارائه شده و اميد است همه اين آثار و يادداشتهاى گوناگونى كه از ايشان در دفاتر مختلف بر جاى مانده است با موضوعبندى و دسته بندى علمى، به صورت كتاب منتشر شوند.



ج ـ بانك اطلاعاتى كتابخانه: اين بخش از كتابخانه با بنيان گذارى يك ديتابيس (بانك اطلاعاتى) دقيق و پيشرفته و با استفاده از فناورى كامپيوترى در جهت مديريت اطلاعات، ميكوشد تا ميراث بر جاى مانده از آن مرحوم را (شامل فيش هاى تحقيقاتى مستدرك الذريعه ـ كتابهاى تحقيقى و تصحيحات متون كهن، يادداشتهاى پراكنده و تعليقات و حواشى بر كتابهاى كتابخانه) را به صورت ركوردهاى اطلاعاتى ثبت كند تا به صورت آنلاين و بر روى لوح فشرده در اختيار عموم محققان قرار گيرد. اميد است اين بانك، در آينده اى نزديك بر روى همين سايت عرضه شود.


سيستم كتابخانه به صورت باز بوده و با مديريت فرزند آن مرحوم، حجة الاسلام و المسلمين سيد على طباطبائى يزدى در دو شيفت صبح و بعد از ظهر آماده استقبال از محققين و پژوهشگران علوم اسلامى مى باشد.

+ نوشته شده در  دوشنبه 5 آذر1386ساعت 7:55 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

عکس. کتابخانه

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 4 آذر1386ساعت 12:54 بعد از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

چاپ بریل زیارتنامه حضرت معصومه (س) برای اولین بار در کشور

کتابخانه نابینایان آیت ا... خامنه ای با همکاری سازمان بهزیستی برای اولین بار در کشور زیارتنامه حضرت معصومه (س) را به صورت بریل برای روشندلان و به چاپ درشت برای افراد کم بینا به چاپ رسانید.
در حال حاضر، چاپ این زیارتنامه به اتمام رسید و در حرم حضرت معصومه (س) توزیع گردید. شایان ذکر است زیارت امین ا... و ناحیه مقدسه نیز در دست چاپ

است
+ نوشته شده در  شنبه 3 آذر1386ساعت 9:6 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

آموزش روش تحقیق

طرح تحقيق:

برنامه طرح تحقيق بايد با نظمي منطقي و معقول تنظيم و تدوين گردد.براي بسياري از محققين نوشتن طرح تحقيق به منزله برآورد هزينه آن و درخواست كمك هزينه از دولت يا سازمانهاي ذيربط است .حال شما خواه در فكر درخواست كمك مالي باشيد و خواه نباشيد بايد طرح تحقيق تان سودمند باشد در اينجا شما را با مراحل انجام و اتمام طرح تحقيق بيشتر آشنا مي كنم.

1-طرح موضوع تحقيق

قبل از هر گونه اقدامي براي انجام يك تحقيق مي‌بايد موضوع مورد مطالعه را از جهات مختلف مورد شناسايي دقيق قرار دهيم. در اين شناسائي نكاتي مورد توجه قرار مي‌گيرد كه عبارتند از:

پيشينه تحقيق:محقق در معرفي موضوع مورد مطالعه از كليه تحقيقات انجام شده قبلي مي‌تواند كمك بگيرد و احاطه خود را نسبت به موضوع بيشتر نمايد. تحقيقات اجتماعي انجام شده پيشين همچنين مي‌تواند علاوه بر شناخت موضوع به مسائل و مشكلاتي كه محققان ديگر ضمن انجام تحقيق با آن روبرو بوده‌اند و پي ببرد و بدين ترتيب از خطاها و دوباره كاريها احتراز نموده و در مقابل از تجربيات پيشينيان بهره گيرد.

تعريف مفاهيم: محقق براي تبيين و تشريح موضوع مورد مطالعه و تعيين متغيرهايي كه مربوط به موضوع مورد تحقيق مي‌گردد بايستي مفاهيم موجود در طرح تحقيق خود را يكايك تعريف نموده تا مفاهيم از يكديگر باز شناخته شوند و پرسشگران و ساير كساني كه محقق را ياري مي‌دهند با آگاهي و تسلط كامل به جزئيات موضوع بكار تحقيق بپردازند . در تعريف مفاهيم اصطلاحات و واژه‌هاي بكار رفته در طرح بايد مشخصاً و دقيقاً تعريف شوند. مثلاً در تحقيقات روستائي مفاهيمي مانند "خوش نشين" ,"زارع صاحب نسق", "جفت گاو" و "آيش" و "واحد بهره برداري و...دقيقا" تعريف شوند و يا در مطالعه مربوط به يك گروه اجتماعي اصطلاحات و مفاهيمي مثل "انسجام گروهي" و "ارتباط متقابل" ,"برون گروه" ,"درون گروه","شبه گروه","پاره گروه" و ....تعريف شوند.

محدوده موضوع: در طرح موضوع مورد مطالعه محدوده موضوع نيز به طور روشن و بوضوع مشخص مي‌شود و اين يكي از مسائلي است كه بسيار حائز اهميت است زيرا انجام تحقيقي كه محدوده و چهارچوب مشخصي نداشته باشد عملاً امكان پذير نيست و چنانچه موضوع را بدون در نظر گرفتن جامعه آماري و حد و مرز معيني مورد مطالعه قرار دهيم نتايج بدست آمده اعتبار علمي نخواهد داشت . مثلاً چنانچه ما عنوان كنيم كه قصد مطالعه دانشجويان دانشگاه تهران را داريم موضوع مورد مطالعه ماگسترده و در حال بسيار مبهم است زيرا معيين نشده است كه مطالعه ماد در ارتباط با چه ويژگي از جامعه دانشجويان است و كداميك از دانشكده‌ها يا رشته ‌ها يا كلاسها يا گروهاي سني را در بر مي‌گيرد و آيا مطالعه ما تنها مربوط به جامعه دانشجويان مرد مي‌شود و يا زنان و يا هر دو را در بر مي‌گيرد؟ و ابهامات يكديگر از اين قبيل...بنابراين مشاهده مي‌شود كه ابهامات و سئوالات بيشماري در مورد چنين موضوع مطرح مي‌شود كه جواب به تمام آنها از جانب محقق قبل از شروع تحقيق ضرورت كامل دارد .مشخص و محدود كردن دقيق جامعه مورد مطالعه و تعيين چارچوب موضوع, گذشته از آنكه نتايج بدست آمده از تحقيق را قابل قبول و معتبر مي‌سازد , محقق و پرسشگران و ساير افرادي را كه در پژوهش شركت دارند , از سردرگمي و ابهام

و ترديدهايي مي‌دهد.

هدف تحقيق: در طرح موضوع مرود مطالعه , محقق بايد بوضوح دقيقاً هدف يا اهداف خود از انتخاب موضوع و انجام تحقيق در مورد آن را

روشن نمايد و نتايجي را كه در ارتباط با فرضيه يا فرضيات تحقيقات در پي آن است بطور كامل بيان كند, بدين ترتيب وي و همكارانش از ابتدا مي‌دانند كه بدنبال چه ميگردند و چرا . اين موضوع نيز يكي از مسائلي است روشن شدن آن براي محققين قبل از اقدام به تحقيق از اهميت بسيار زيادي برخوردار است .بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت كه طرح موضوع مورد مطالعه به معناي تعريف موضوع تحقيق و شكافتن ابعاد و ويژگيهاي مختلف آن تلقي مي‌گردد

2-ارائه فرضيه و زمينه سنجي

تعريف بسيار ساده و كوتاهي كه مي‌توان از فرضيه ارائه داد اين است كه بگوئيم فرضيه يك تئوري ثابت نشده است يا به عبارت ديگر نظريه‌اي است كه هنوز به محك آزمايش در نيامد است . اما تعريف دقيق تر هم مي‌توانيم از فرضيه ارائه دهيم بشرح زير :

"حدس و گماني است كه در ذهن محقق در باره رابطه احتمالي علت و معلولي (علي )بين دو يا چند متغير بوجود مي‌آيد. اما هر نوع حدس و گماني را نيز نمي‌توانيم فرضيه بدانيم زيرا ارائه آن مي‌بايد بر اساس شرايطي باشد كه پس از آزمون بتوان آنرا بعنوان فرضيه پذيرفت . بعبارت ديگر آنچه را كه ما بعنوان فرضيه در بوته آزمايش قرار مي‌دهيم بايستي از حداقلي از صلابت و اعتبار برخوردار باشد و نه آنچنان حدسي كه در مراحل آغازين جمع آوري اطلاعات بكلي باطل گرديده و محقق اجباراً سعي در ارائه فرضيه ديگري نمايد . بنابراين براي ارائه فرضيه يافت فرضياتي كه بتوان بر اساس آنها تحقيقي را شروع نمود بايد به نكات زير توجه دقيق مبذول نمود.

ارائه دهنده فرضيه بايد احاطه وسيعي نسبت به موضوع مورد مطالعه داشته باشد و تجاربي در آن زمينه داشته باشد بعنوان مثال ارائه فرضيه درباره پديده‌اي مثال بزهكاري نوجوانان شهري يا تغييرات خانواده مستلزم صاحب نظر بودن و داشتن تجارب كافي در زمينه مطالعات اجتماعي خاصه مطالعات اجتماعي خاصه مطالعات جامع شناسي شهري و خانوادگي است. البته افراد غير متخصص نيز ممكن است در اين زمينه‌ها به طرح فرضياتي بپردازند ولي بدليل عدم احاطه آنها بر موضوع اين امكان وجود دارد كه فرضيات آنان حتي قبل از قرار گرفتن در بوته آزمايش با انجام يك "زمينه سنجي" محدود و باطل گردد.

ارائه فرضيه مي‌بايد با تكيه بر منابع و مآخذي صورت گيرد كه عبارتند از:

1-تجارت شخصي و اطلاعات پراكنده

محقق از مجموع اطلاعات كلي و پراكنده‌اي كه ضمن جامعه مورد مطالعه داشته است ,براي ارائه فرضيه مي‌تواند استفاده كند. علاوه بر تجارت شخصي, محقق گاهي نيز كه ارتباط مستقيمي با موضوع مورد مطالعه نداشت است مي‌تواند از اطلاعات و تجارب شاهداني كه مستقيماً در ارتباط با جامعه مورد نظر بوده‌اند براي بدست آوردن اطلاعات مقدماتي درباره پديده و متغيرهاي آن استفاده نمايد و بعنوان مثال چنانچه موضوع تحقيق ما مطالعه در تضاد يا ستيز نقش ها در بين پرسنل يك سازمان اداري يا بيمارستان باشد بدون گردآوردن اطلاعات مقدماتي از جوي كه حاكم بر آن سازمان يا بيمارستان است , ارائه فرضيه براي ما امكان پذير نيست , بنابراين در اين مرحله كه اطلاعات ما بسيار ضعيف و يا تقريباً هيچ است و چنين كاري نيز بر عهده ما قرار گرفته است. ناچاريم براي شروع كار با انجام مصاحبه و تماس برخوردهاي مستقيم و غير مستقيم با مسئولين و پرسنل آن سازمان يك يا چند رابطه علي احتمالي را در ذهن خود پرورانده و بعنوان فرضيه ارائه دهيم تا ضمن تحقيق به محك آزمايش در آيد.

2-تحقيقات انجام شده قبل

تحقيقات انجام شده قبلي در زمينه مورد مطالعه و يا زمينه‌هاي مشابه در غالب موارد مي‌تواند به ما كمك فراواني نموده و از بسياري جهات درارائه فرضيه و كار تحقق ما را رهنمون باشد بنابراين لازم است كه محقق قبل از ارائه فرضيه به تحقيقات انجام شده در موسسات پژوهشي دولتي و غير دولتي رجوع نموده تا از دوباره كاري احتمالي و يا احياناً از ارائه فرضياتي كه قبلاً به محك آزمايش در آمده و باطل گرديده پرهيز گردد. ضمناً محقق مي‌تواند از تكنيك هاي الگوها و شيوه‌هاي بكار گرفته شده در تحقيقات انجام شده قبلي نيز ياري گيرد.

3-اطلاعات و آگاهيهاي تئوريك

محققي كه به منظور دست يابي به روابط علت و معلولي بين متغيرهاي موجود يك پديده اجتماعي به تحقيق مي‌پردازد, لازم است كه علاوه بر اعمال دقت كامل در كار پرسشگري و عمليات ميداني و بطور كلي در انجام جمع آوري دقيق اطلاعات , بايستي بتواند واقعيت هاي موجود يا نتايج بدست آمده را با زبان جامعه شناسي بيان نموده و با ديدي جامعه شناختي تبيين نموده و نتايج بدست آمده را با زبان جامعه شناسي بيان نمايد .

در حقيقت تفاوت بين مشاهده‌گري كه واقعيت ها را مي‌بيند و از هرگونه تحليلي درباره آنها عاجز است با مشاهده‌گري كه هر واقعيت اجتماعي را با روش بيني و نكته سنجي علمي تبيين وتفسير مي‌كند آنست كه مشاهده گر اول فاقد اطلاعات تئوريك درباره پديده هاي اجتماعي بوده در حاليكه مشاهده‌گر دوم از اطلاعات نظري گسترده‌اي برخودار است و هر واقعيت يا پديده را با بياني عملي تعريف نموده و آنرا با پديده‌هاي ديگر در رابطه علي قرار مي‌دهد .

زمينه سنجي : زمينه سنجي با تحقيق مقدماتي مرحله كوتاهي است كه غالباً در پژوهشهاي ميداني قبل از ارائه فرضيه و تجديد جامعه مورد مطالعه قرار مي‌گيرد. در تحقيق مقدماتي معمولاً از تكنيك مشاهده و گاهي نيز از "فهرست سئوالات" استفاده مي‌شود.

در اين مرحله سعي مي‌شود تا ويژگيهاي كلي و ابعاد جامعه مورد مطالعه شناسائيي گرديده و در صورتيكه قصد نمونه‌گيري داشته باشيم, بتوانيم نمونه‌هاي خود را با توجه به گونه‌گوني جغرافيائي و تنوع اقليمي و ساخت اقتصادي , اجتماعي منطقه انتخاب نمائيم . در تحقيقات ميداني گاه نيز بجاي "زمينه سنجي", اصطلاح "ديد كلي " را بكار مي‌برند كه منظور همان مشاهده كلي و عمومي محقق قبل از ارائه فرضيه و محدود نمودن دقيق جامعه مورد مطالعه است .

3-جمع آوري اطلاعات تحقيق

مرحله بعدي كار تحقيق كه مرحله بسيار با اهميتي نيز محسوب مي‌گردد, زماني است كه پس از انجام مقدمات كار يعني مشخص و معين شدن جامعه مورد مطالعه و تنظيم فرضيه‌ها با توسل به تكنيك هاي خاصي ,اطلاعات و ارقام لازم را از جامعه مورد مطالعه جمع آوري مي‌كنيم .

مهمترين تكنيك هاي جمع آوري اطلاعات عبارتند از

1-پرسشنامه تحقيقاتي 2-مشاهده در تحقيق 3-استفاده از فيش 4-نمونه گيري 5-مونو گرافي

+ نوشته شده در  شنبه 3 آذر1386ساعت 8:55 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  | 

لوح فشرده نمایه

لوح فشرده نمایه

انتشار لوح فشرده نمایه به تعبیر فرهیختگان به مثابه حافظه جمعی مطبوعات تلقی می شود وچاره اساسی وجامع درامر پژوهش در تمام زمینه ها ی سیاسی، اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی ، و... است .وگذشت زمان ضرورت وجود چنین دستنامه ای را برای بازیابی منابع اطلاعاتی بیش از پیش نمایان ساخته ومنابع اطلاعاتی مستند آن ، عالی ترین مرجع برای تنظیم سخنرانی ها وتالیف مقالات است. لوح فشرده نمایه از ابتدای سال 1377 منظما منتشر شده است هرنسخه لوح فشرده نمایه که هرسال 16 شماره آن درسال منتشر می شود ، به طور بی سابقه ای امکان دستیابی کاملا روزآمد به متن و نشریات علمی وفرهنگی وآموزشی رافراهم کرده حاوی حدود تقریبی 25000 صفحه کاغذ قطع رحلی یا4000 کتاب قطع وزیری و رقعي است                                         است       

+ نوشته شده در  شنبه 3 آذر1386ساعت 8:52 قبل از ظهر  توسط علی حسنوند  |